Journal of Psychological Science

fa اثربخشی درمان مبتنی بر شفقت خود بر فرسودگی والدینی و احساس ننگ اجتماعی در مادران دارای کودک اوتیسم The Effectiveness of a Self-Compassion-based Therapy in Reducing Parental Burnout and Perceived Social Stigma among Mothers of Children with Autism Spectrum Disorder تخصصي Special پژوهشي Research <div style="text-align: justify;">زمینه: اختلال طیف اوتیسم با چالش‌های متعددی برای والدین، به‌ویژه مادران، همراه است. پژوهش‌ها نشان می‌دهند این والدین در معرض فرسودگی والدینی و احساس ننگ اجتماعی قرار دارند؛ عواملی که می‌توانند بر کیفیت زندگی و کارکرد خانوادگی اثر منفی بگذارند. ازاین‌رو، بهره‌گیری از مداخلات روان‌شناختی مؤثر، به‌ویژه رویکردهایی چون درمان مبتنی بر شفقت خود، اهمیت دارد. هدف: هدف پژوهش حاضر بررسی اثربخشی درمان مبتنی بر شفقت خود بر کاهش فرسودگی والدینی و احساس ننگ اجتماعی در مادران دارای کودک مبتلا به اختلال طیف اوتیسم بود. روش: پژوهش به‌صورت نیمه‌آزمایشی با طرح پیش‌آزمون – پس‌آزمون با گروه گواه انجام شد. جامعه‌ی آماری شامل مادران کودکان اوتیسم مشغول به تحصیل در مدارس ابتدایی اوتیسم شهر مشهد بود. با استفاده از نمونه‌گیری هدفمند، 36 مادر انتخاب و به‌طور تصادفی در دو گروه آزمایش (18 نفر) و گواه (18 نفر) جای گرفتند. در پایان جلسات، یک نفر از گروه آزمایش کنار گذاشته شد و داده‌های 35 مادر تحلیل شد. ابزارهای پژوهش شامل پرسشنامه فرسودگی والدینی (رزکام و همکاران، 2018) و پرسشنامه آستیگمای درونی‌شده (رضایی دهنوی و همتی علمدارلو، 1395) بود. گروه آزمایش طی هشت جلسه 90 دقیقه‌ای تحت مداخله درمان مبتنی بر شفقت خود (گیلبرت، 2009) قرار گرفت. داده‌ها با استفاده از تحلیل کوواریانس چندمتغیری و SPSS-21 تجزیه و تحلیل شدند. یافته ها: نتایج نشان داد درمان مبتنی بر شفقت خود موجب کاهش معنادار فرسودگی والدینی و ابعاد آن (خستگی از نقش والدینی، تقابل با خود والدینی گذشته و فاصله عاطفی گرفتن از نقش والدینی خود) و احساس ننگ اجتماعی و ابعاد آن (باور دیگران، باور مادر و رفتارهای اجتنابی) در گروه آزمایش شد (05/0 >p). نتیجه‌گیری: تقویت خودشفقتی با کاهش خودسرزنشی، افزایش پذیرش هیجان‌های منفی و ارتقای مهربانی با خود، می‌تواند سلامت روان مادران دارای کودک اوتیسم را بهبود بخشد؛ بنابراین، درمان مبتنی بر شفقت خود مداخله‌ای کارآمد برای کاهش فشارهای روانی این مادران است.  </div> <div style="text-align: justify;">Background: Autism spectrum disorder imposes multiple challenges on parents, particularly mothers. Research indicates that these parents are at risk of parental burnout and social stigma, factors that may adversely affect their quality of life and family functioning. Hence, applying effective psychological interventions, especially self-compassion–based approaches, is of great importance. Aims: This study aimed to investigate the effectiveness of self-compassion therapy in reducing parental burnout and social stigma among mothers of children with autism spectrum disorder. Methods: The study employed a quasi-experimental design with pretest–posttest and a control group. The statistical population included mothers of children with autism enrolled in elementary autism schools in Mashhad. Using purposive sampling, 36 mothers were selected and randomly assigned to experimental (18) and control (18) groups. At the end of the sessions, one participant from the experimental group was excluded, and data from 35 mothers were analyzed. Research instruments included the Parental Burnout Questionnaire (Roskam et al., 2018) and the Internalized Stigma Questionnaire for Mothers of Children with Autism (Rezaei Dehnavi & Hemmati Alamdarloo, 2016). The experimental group received eight 90-minute sessions of self-compassion therapy (Gilbert, 2009). Data were analyzed using multivariate analysis of covariance (MANCOVA) in SPSS-21. Results: The results showed that self-compassion-based therapy led to a significant reduction in parental burnout and its subscales (exhaustion in one's parental role, contrast with previous parental self, and emotional distancing from one's children) as well as in perceived social stigma and its subscales (others’ of beliefs, mother’s of beliefs and avoidance behaviors) in the experimental group (p< 0.05). Conclusion: Strengthening self-compassion by reducing self-blame, increasing acceptance of negative emotions, and promoting self-kindness can improve the mental health of mothers of children with autism. Therefore, self-compassion therapy can be considered an effective intervention to reduce psychological pressures in this population.  </div> کلیدواژه‌ها: فرسودگی والدینی, احساس ننگ اجتماعی, درمان مبتنی بر شفقت خود, اوتیسم, مادر parental burnout, perceived social stigma, self-compassion-based therapy, autism spectrum disorder, mother 219 238 http://psychologicalscience.ir/browse.php?a_code=A-10-3125-1&slc_lang=fa&sid=1 Shabnam Nourollahi شبنم نورالهی Shabnam.nourollahi@iau.ac.ir 1360586369 100319475328460045681 No Department of Counseling, Boj. C., Islamic Azad University, Bojnord, Iran. گروه مشاوره، واحد بجنورد، دانشگاه آزاد اسلامی، بجنورد، ایران. Ali Akbar Soleimanian علی اکبر سلیمانیان Soleimanian@ub.ac.ir 0681727871 100319475328460045682 Yes Department of Educational Sciences and Counseling, Faculty of Humanities, University of Bojnord, Bojnord, Iran. گروه علوم تربیتی و مشاوره، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه بجنورد، بجنورد، ایران. Hamid Darrodi حمید دررودی Hamid.darrodi@ub.ac.ir 100319475328460045683 100319475328460045683 No Department of Educational Sciences and Counseling, Faculty of Humanities, University of Bojnord, Bojnord, Iran. گروه علوم تربیتی و مشاوره، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه بجنورد، بجنورد، ایران.