fa مقایسه اثربخشی نوروفیدبک و نرم‌افزار کاپیتان‌لاگ بر توانمندسازی توجه و تمرکز در دانش آموزان دختر دوره ابتدایی تخصصي Special پژوهشي Research <div style="text-align: justify;"><span style="line-height:2;"><span style="font-family:IRANsans;"><span style="font-size:11pt"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><b><span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span style="color:#a42898">زمینه: </span></span></b><span lang="FA" style="font-size:10.0pt">توجه و تمرکز از مهم‌ترین کارکردهای شناختی مؤثر بر یادگیری و عملکرد تحصیلی دانش‌آموزان دوره ابتدایی است و تقویت آن در سال‌های آغازین تحصیل، نقش مهمی در بهبود فرایندهای آموزشی و سازگاری شناختی-رفتاری دارد. در این راستا، مداخلات نوین مانند نوروفیدبک و نرم‌افزار کاپیتان‌لاگ به‌عنوان روش‌هایی غیرتهاجمی و مبتنی بر توانمندسازی فرایندهای شناختی، در سال‌های اخیر مورد توجه پژوهشگران قرار گرفته‌اند و بررسی اثربخشی آن‌ها در دانش‌آموزان دختر دوره ابتدایی از اهمیت علمی و کاربردی برخوردار است.</span></span></span></span><br> <span style="font-size:11pt"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><b><span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span style="color:#a42898">هدف:</span></span></b> <span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span style="color:black">این پژوهش با هدف مقایسه اثربخشی نوروفیدبک نرم‌افزار کاپیتان</span></span><span dir="LTR" style="font-size:10.0pt"><span style="color:black">‌</span></span><span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span style="color:black">لاگ بر توانمندسازی توجه و تمرکز در دانش‌آموزان دختر دوره ابتدایی انجام شد.</span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:11pt"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><b><span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span style="color:#a42898">روش:</span></span></b> <span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span style="color:black">روش این پژوهش، نیمه آزمایشی با پیش‌آزمون، پس‌آزمون و پیگیری دو ماهه همراه با گروه گواه بود. جامعه آماری شامل دانش‌آموزان دختر پایه چهارم ابتدایی منطقه 5 تهران در سال تحصیلی 99-1398 بود که از میان آنان 90 نفر با روش نمونه‌گیری تصادفی خوشه‌ای چندمرحله‌ای انتخاب و به‌صورت تصادفی در سه گروه کاپیتان‌لاگ، نوروفیدبک و گواه جایگزین شدند. ابزار پژوهش، آزمون عملکرد مداوم (مکورث، 1984) برای سنجش توجه و تمرکز بود. گروه آزمایش اول 15 جلسه 30 تا 40 دقیقه‌ای آموزش با نرم‌افزار کاپیتان‌لاگ و گروه آزمایش دوم 15 جلسه مداخله نوروفیدبک دریافت کردند، در حالی که گروه گواه هیچ‌گونه مداخله‌ای دریافت نکرد. داده‌ها با استفاده از تحلیل واریانس با اندازه‌گیری مکرر و آزمون‌های تعقیبی بنفرونی و توکی با</span></span><span lang="FA" style="font-size:10.0pt"> نرم افزار </span><span dir="LTR" style="font-size:9.0pt">SPSS25</span><span lang="FA" style="font-size:10.0pt"> مورد تحلیل قرار گرفتند.<span style="font-family:"B Zar""></span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:11pt"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><b><span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span style="color:#a42898">یافته&shy;ها:</span></span></b> <span lang="FA" style="font-size:10.0pt">نتایج نشان داد که در هر دو متغیر توجه و تمرکز، اثر زمان، گروه و تعامل زمان &times; گروه معنادار بود (01/0></span><span dir="LTR" style="font-size:9.0pt">P</span><span lang="FA" style="font-size:10.0pt">). همچنین، نتایج آزمون بنفرونی نشان داد که تفاوت میانگین‌ها بین مراحل پیش‌آزمون، پس‌آزمون و پیگیری در هر دو متغیر معنادار بود (001/0></span><span dir="LTR" style="font-size:9.0pt">P</span><span lang="FA" style="font-size:10.0pt">). افزون بر این، نتایج آزمون توکی نشان داد که نوروفیدبک در مقایسه با کاپیتان‌لاگ در بهبود توجه و تمرکز اثربخشی بیشتری داشته است (01/0></span><span dir="LTR" style="font-size:9.0pt">P</span><span lang="FA" style="font-size:10.0pt">).</span></span></span></span><br> <span style="font-size:11pt"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><b><span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span style="color:#a42898">نتیجه‌گیری:</span></span></b> <span lang="FA" style="font-size:10.0pt">این نتایج بیانگر آن است که مداخلات مبتنی بر آموزش و بازتوانی شناختی می‌توانند در ارتقای کارکردهای شناختی دانش‌آموزان، به‌ویژه در حوزه توجه و تمرکز، نقش مؤثری ایفا کنند. برتری نوروفیدبک را می‌توان به تأثیر مستقیم‌تر آن بر تنظیم فعالیت مغزی و تقویت فرایندهای خودنظم‌بخشی شناختی نسبت داد. در مجموع، به‌کارگیری این مداخلات، به‌ویژه نوروفیدبک، می‌تواند به‌عنوان رویکردی مناسب برای بهبود عملکرد تحصیلی و شناختی دانش‌آموزان دوره ابتدایی مورد توجه قرار گیرد.</span><span dir="LTR" style="font-size:9.0pt"><span style="color:black"></span></span></span></span></span></span></span><br> &nbsp;</div> <div style="text-align: justify;"><span style="line-height:2;"><span style="font-size:11pt"><span style="unicode-bidi:embed"><span calibri="" style="font-family:"><b><span style="font-size:10.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="color:#a42898">Background:</span></span></span></b> <span style="font-size:10.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">Attention and concentration are among the most important cognitive functions affecting learning and academic performance in elementary school students. Strengthening these functions during the early years of schooling plays a significant role in improving educational processes and cognitive-behavioral adaptation. In this regard, innovative interventions such as neurofeedback and Captain&rsquo;s Log software have attracted increasing attention in recent years as non-invasive approaches aimed at enhancing cognitive processes. Therefore, examining their effectiveness in female elementary school students is of considerable scientific and practical importance.</span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:11pt"><span style="unicode-bidi:embed"><span calibri="" style="font-family:"><b><span style="font-size:10.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="color:#a42898">Aims:</span></span></span></b><span style="font-size:10.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""> The present study was conducted to compare the effectiveness of neurofeedback and Captain&rsquo;s Log software in enhancing attention and concentration among female elementary school students.</span></span><span style="font-size:9.0pt"><span style="font-family:"Times New Roman","serif""></span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:11pt"><span style="unicode-bidi:embed"><span calibri="" style="font-family:"><b><span style="font-size:10.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="color:#a42898">Methods:</span></span></span></b><b> </b><span style="font-size:10.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">This study employed a quasi-experimental design with pre-test, post-test, and a two-month follow-up, along with a control group. The statistical population consisted of fourth-grade female elementary school students in District 5 of Tehran during the 2019&ndash;2020 academic year. From among them, 90 students were selected using a multi-stage cluster random sampling method and were randomly assigned to three groups: Captain&rsquo;s Log, neurofeedback, and control. The research instrument was the Continuous Performance Test (Mackworth, 1984), which was used to assess attention and concentration. The first experimental group received 15 sessions of 30 to 40 minutes of training using Captain&rsquo;s Log software, while the second experimental group received 15 sessions of neurofeedback intervention. The control group received no intervention. Data were analyzed using repeated measures analysis of variance (ANOVA) and Bonferroni and Tukey post hoc tests in SPSS version 25.</span></span><span style="font-size:9.0pt"><span style="font-family:"Times New Roman","serif""></span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:11pt"><span style="unicode-bidi:embed"><span calibri="" style="font-family:"><b><span style="font-size:10.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="color:#a42898">Results:</span></span></span></b><b> </b><span style="font-size:10.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">The results indicated that for both variables of attention and concentration, the effects of time, group, and the time &times; group interaction were statistically significant (p < .05). In addition, the results of the Bonferroni test showed that the mean differences among the pre-test, post-test, and follow-up stages were significant for both variables (p < .05). Furthermore, the results of Tukey&rsquo;s test revealed that neurofeedback was more effective than Captain&rsquo;s Log in improving attention and concentration (p < .05).</span></span><span dir="RTL" lang="FA" style="font-size:9.0pt"><span style="font-family:"Times New Roman","serif""></span></span></span></span></span><br> <b><span style="font-size:10.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="color:#a42898">Conclusion:</span></span></span> </b><span style="font-size:10.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">These findings indicate that interventions based on cognitive training and cognitive rehabilitation can play an effective role in improving students&rsquo; cognitive functions, particularly in the domains of attention and concentration. The superiority of neurofeedback may be attributed to its more direct impact on the regulation of brain activity and the enhancement of cognitive self-regulation processes. Overall, the application of these interventions, especially neurofeedback, may be considered an appropriate approach for improving the academic and cognitive performance of elementary school students.</span></span></span></div> نوروفیدبک, نرم‌افزار شناختی کاپیتانلاگ, توجه, تمرکز, دانش آموزان Neurofeedback, Captain’s Log cognitive software, attention, concentration, students 297 315 http://psychologicalscience.ir/browse.php?a_code=A-10-3171-1&slc_lang=fa&sid=1 Fatemeh Golayj فاطمه گلیج F.golayj@gmail.com 3258498581 100319475328460049577 No Department Educational Psychology, Islamshahr Branch, Islamic Azad University, Islamshahr, Iran. گروه روانشناسی تربیتی، واحد اسلامشهر، دانشگاه آزاد اسلامی، اسلامشهر، ایران. Shadi Ebrahimi Jozani شادی ابراهیمی جوزانی Shjozany@yahoo.com 0022024786 100319475328460049578 Yes Department General Psychology, Central Tehran Branch, Islamic Azad University, Tehran, Iran. گروه روانشناسی عمومی، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران. Mojgan Sepahmansour مژگان سپاه منصور 100319475328460049579 100319475328460049579 No Department of General Psychology, Central Tehran Branch, Islamic Azad University, Tehran, Iran. گروه روانشناسی عمومی، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.