Journal of Psychological Science

fa مقایسۀ اثربخشی فرزندپروری مثبت و فرزندپروری مبتنی بر پذیرش و تعهد بر روابط والد- فرزندی مادران فرزندپذیر Comparing the Efficacy of Positive Parenting and Parenting based on Acceptance and Commitment on Adoptive Mothers' Parent-Child Relationships تخصصي Special كاربردي Applicable <div style="text-align: justify;">زمینه: پژوهش‌های مرتبط با فرزندخواندگی بیشتر از فرآیندهای بین‌فردی بر پیامدهای آن تمرکز داشته‌اند، ولی جدیدترین روندها در مطالعات فرزندخواندگی، سعی در غلبه بر این محدودیت دارند. مقایسۀ اثربخشی آموزش برنامۀ فرزندپروری مثبت و فرزندپروری مبتنی بر پذیرش و تعهد بر رابطه مادر-کودک در پژوهش‌های مختلف مورد مطالعه قرار گرفته است، ولی در مورد مقایسۀ اثربخشی این دو نوع فرزندپروری بر روابط والد- فرزندی مادران فرزندپذیر، شکاف پژوهشی وجود دارد. هدف: هدف از انجام این پژوهش، مقایسۀ اثربخشی فرزندپروری مثبت و فرزندپروری مبتنی بر پذیرش و تعهد بر روابط والد- فرزندی مادران فرزندپذیر بود. روش: روش این پژوهش، نیمه آزمایشی از نوع پیش‌آزمون- پس‌آزمون با دو گروه آزمایش و یک گروه گواه بود. جامعۀ آماری پژوهش شامل تمامی مادران خانواده‌های فرزندپذیر مراجعه کننده به مراکز مشاوره شهر اسلام‌شهر در سال 1401 بود، که با استفاده از نمونه‌گیری هدفمند، 45 نفر از آن‌ها انتخاب شده و به طور تصادفی در دو گروه آزمایش و یک گواه (هر گروه 15 نفر) گمارش شدند. ابزارهای جمع‌آوری داده‌ها در این پژوهش، مقیاس روابط والد- کودک (پیانتا، 1994) بود. برای گروه آزمایش اول، برنامۀ فرزندپروری مثبت (ساندرز و همکاران، 2014) در 8 جلسۀ 90 دقیفه‌ای و برای گروه آزمایش دوم، برنامۀ فرزندپروری مبتنی بر پذیرش و تعهد (کویین و مورل، 2009) در طی 9 جلسۀ 90 دقیقه‌ای اجرا شد. هم‌چنین، تحلیل داده‌های این پژوهش با استفاده از روش تحلیل کواریانس چندمتغیری و با بهره‌گیری از نرم‌افزار SPSS-24 انجام شد. یافته‌ها: نتایج این پژوهش نشان داد، هر دو توع برنامۀ فرزندپروری مثبت و برنامۀ مبتنی بر پذیرش و تعهد بر روابط والد- فرزندی و مؤلفه‌های سه‌گانه آن مؤثر بودند (۰۱/0>P). هم‌چنین نتایج حاکی از آن بود که میزان اثربخشی برنامۀ فرزندپروری مثبت به طور معنی‌داری بیشتر از فرزندپروری مبتنی بر پذیرش و تعهد بود (05/0>P). نتیجه‌گیری: با توجه به تأیید اثربخشی بیشتر برنامۀ فرزندپروری مثبت در این پژوهش، پیشنهاد می‌شود روانشناسان و مشاورانی که با والدین فرزندپذیر سر و کار دارند، این برنامه فرزندپروری را به ‌‌منزلۀ یک برنامۀ درمانی مؤثر در آموزش فرزندپروری آنان مدنظر قرار دهند.</div> <div style="text-align: justify;">Background: Adoption-related research has focused more on its outcomes than on interpersonal processes, but recent trends in adoption studies are attempting to overcome this limitation. The comparison of the efficacy of positive parenting program training and parenting based on acceptance and commitment on the mother-child relationship has been studied in various studies, but there is a research gap regarding the comparison of the efficacy of these two types of parenting on the parent-child relationships of adoptive mothers. Aims: The purpose of this study was to compare the efficacy of positive parenting and parenting based on acceptance and commitment on adoptive mothers' parent-child relationships. Methods: The method of this study was a semi-experimental pretest-posttest design with two experimental groups and one control group. The statistical population of the study included all mothers of adoptive families who referred to counseling centers in Eslamshahr in 2022, using purposive sampling, 45 of them were selected and randomly assigned to two experimental groups and one control group (15 people in each group). The data collection tools in this study were the Parent-Child Relationship Scale (Pianta, 1994). For the first experimental group, the positive parenting program (Sanders et al., 2014) was implemented in 8 session, 90-minute, and for the second experimental group, the parenting based on acceptance and commitment (Coyne & Murrell, 2009) was implemented in 9 session, 90-minute. Also, data analysis of this study was performed using multivariate analysis of covariance and SPSS-24 software. Results:The results of this study showed that both types of positive parenting programs and parenting based on acceptance and commitment were effective on parent-child relationships and its three components (P<0.01). The results also indicated that the efficacy of the positive parenting program was significantly higher than that of parenting based on acceptance and commitment (P<0.05). Conclusion: Given the confirmation of the greater efficacy of the positive parenting program in this study, it is suggested that psychologists and counselors who work with adoptive parents consider this parenting program as an effective therapeutic program in their parenting education.</div> فرزندپروری مثبت, فرزندپروری مبتنی بر پذیرش و تعهد, روابط والد- فرزندی, مادران فرزندپذیر. positive parenting, parenting based on acceptance and commitment, Parent-Child Relationships, adoptive mothers. 1 18 http://psychologicalscience.ir/browse.php?a_code=A-10-3158-1&slc_lang=fa&sid=1 Masumeh Beiranvand معصومه بیرانوند masumehbeiranvand65@gmail.com 4073205749 100319475328460049921 No Department of Psychology, Faculty of Psychology and Educational Sciences, Central Tehran Branch, Islamic Azad University, Tehran, Iran. گروه روان‌شناسی، دانشکده روان‌شناسی و علوم تربیتی، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران. Susan Emamipour سوزان امامی پور Susan.Emamipour@au.ic.ir 4500098216 100319475328460049922 Yes Department of Clinical Psychology, Faculty of Psychology and Educational Sciences, Central Tehran Branch, Islamic Azad University, Tehran, Iran. گروه روان‌شناسی بالینی، دانشکده روان‌شناسی و علوم تربیتی، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران. Mahdiyeh Salehi مهدیه صالحی Iranpour1000@yahoo.com 100319475328460049923 100319475328460049923 No Department of Clinical Psychology, Faculty of Psychology and Educational Sciences, Central Tehran Branch, Islamic Azad University, Tehran, Iran. گروه روانشناسی بالینی، دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.