Journal of Psychological Science

fa ارائه مدل ساختاری تأثیر طرحواره‌های ناسازگار اولیه بر عملکرد اجتماعی با میانجی‌گری حس انسجام در افراد سوگوار همسر Presenting a Structural Model of the Effect of Early Maladaptive Schemas on Social Functioning with the Mediating Role of Sense of Coherence in Spousally Bereaved Individuals تخصصي Special پژوهشي Research <div style="text-align: justify;">زمینه: سوگ همسر یکی از شدیدترین بحران‌های زندگی است که می‌تواند عملکرد اجتماعی افراد را به‌طور جدی مختل کند. شواهد نشان می‌دهد که طرحواره‌های ناسازگار اولیه با کاهش سازگاری اجتماعی در افراد سوگوار مرتبط‌اند، در حالی که حس انسجام به‌عنوان یک منبع روان‌شناختی محافظتی می‌تواند این رابطه را تعدیل کند. با وجود اهمیت این متغیرها، روابط ساختاری میان طرحواره‌های ناسازگار اولیه، حس انسجام و عملکرد اجتماعی در افراد سوگوار همسر کمتر مورد بررسی قرار گرفته است. هدف: هدف پژوهش حاضر، بررسی نقش میانجی‌گر حس انسجام در رابطه بین طرحواره‌های ناسازگار اولیه و عملکرد اجتماعی در زنان و مردان داغ‌دیده همسر بود. روش: پژوهش حاضر از نظر هدف، کاربردی و از نظر روش، توصیفی از نوع همبستگی است. در این مطالعه، برای آزمون روابط ساختاری بین متغیرهای پژوهش از رویکرد مدل‌سازی معادلات ساختاری بهره گرفته شد. جامعه آماری این پژوهش شامل تمامی افراد سوگوار (زن و مرد) ساکن شهر تهران بود که از بین آن‌ها، نمونه‌ای به حجم ۴۳۰ نفر با استفاده از روش نمونه‌گیری در دسترس انتخاب شد. ابزار گردآوری داده‌ها شامل سه پرسشنامه طرحواره‌های ناسازگار اولیه (یانگ، ۱۹۹9)، مقیاس حس انسجام (آنتونووسکی، ۱۹۹۸) و پرسشنامه عملکرد اجتماعی (کلومت و همکاران، ۲۰۱۴) بود. داده‌های جمع‌آوری شده پس از ورود به نرم‌افزار SPSS 27 برای تحلیل‌های توصیفی اولیه، جهت آزمون مدل مفهومی پژوهش با استفاده از نرم‌افزار AMOS 24  و سطح معناداری 05/0 مورد تحلیل قرار گرفتند. یافته‌ها: یافته‌ها نشان داد طرحواره‌های ناسازگار اولیه با عملکرد اجتماعی رابطه منفی و با حس انسجام رابطه منفی معنادار دارند، در حالی که حس انسجام با عملکرد اجتماعی رابطه مثبت معناداری دارد (05/0p <). نتایج مدل‌یابی معادلات ساختاری بیانگر نقش میانجی حس انسجام در رابطه بین برخی ابعاد طرحواره‌های ناسازگار اولیه (بریدگی/طرد، خودگردانی مختل و محدودیت‌های مختل) و عملکرد اجتماعی افراد سوگوار همسر بود (05/0p <). در مقابل، نقش میانجی حس انسجام در رابطه بین ابعاد دیگرجهت‌مندی و گوش‌به‌زنگی و بازداری افراطی با عملکرد اجتماعی معنادار گزارش نشد.  نتیجه‌گیری: یافته‌ها حاکی از آن است که تقویت حس انسجام می‌تواند تأثیر منفی طرحواره‌های ناسازگار اولیه بر عملکرد اجتماعی را کاهش دهد. این نتایج بر اهمیت طراحی مداخلات روان‌شناختی برای شناسایی و اصلاح طرحواره‌های ناسازگار و ارتقای حس انسجام، به‌ویژه در افراد سوگوار، تأکید می‌کنند.زمینه: سوگ همسر یکی از شدیدترین بحران‌های زندگی است که می‌تواند عملکرد اجتماعی افراد را به‌طور جدی مختل کند. شواهد نشان می‌دهد که طرحواره‌های ناسازگار اولیه با کاهش سازگاری اجتماعی در افراد سوگوار مرتبط‌اند، در حالی که حس انسجام به‌عنوان یک منبع روان‌شناختی محافظتی می‌تواند این رابطه را تعدیل کند. با وجود اهمیت این متغیرها، روابط ساختاری میان طرحواره‌های ناسازگار اولیه، حس انسجام و عملکرد اجتماعی در افراد سوگوار همسر کمتر مورد بررسی قرار گرفته است. هدف: هدف پژوهش حاضر، بررسی نقش میانجی‌گر حس انسجام در رابطه بین طرحواره‌های ناسازگار اولیه و عملکرد اجتماعی در زنان و مردان داغ‌دیده همسر بود. روش: پژوهش حاضر از نظر هدف، کاربردی و از نظر روش، توصیفی از نوع همبستگی است. در این مطالعه، برای آزمون روابط ساختاری بین متغیرهای پژوهش از رویکرد مدل‌سازی معادلات ساختاری بهره گرفته شد. جامعه آماری این پژوهش شامل تمامی افراد سوگوار (زن و مرد) ساکن شهر تهران بود که از بین آن‌ها، نمونه‌ای به حجم ۴۳۰ نفر با استفاده از روش نمونه‌گیری در دسترس انتخاب شد. ابزار گردآوری داده‌ها شامل سه پرسشنامه طرحواره‌های ناسازگار اولیه (یانگ، ۱۹۹9)، مقیاس حس انسجام (آنتونووسکی، ۱۹۹۸) و پرسشنامه عملکرد اجتماعی (کلومت و همکاران، ۲۰۱۴) بود. داده‌های جمع‌آوری شده پس از ورود به نرم‌افزار SPSS 27 برای تحلیل‌های توصیفی اولیه، جهت آزمون مدل مفهومی پژوهش با استفاده از نرم‌افزار AMOS 24  و سطح معناداری 05/0 مورد تحلیل قرار گرفتند. یافته‌ها: یافته‌ها نشان داد طرحواره‌های ناسازگار اولیه با عملکرد اجتماعی رابطه منفی و با حس انسجام رابطه منفی معنادار دارند، در حالی که حس انسجام با عملکرد اجتماعی رابطه مثبت معناداری دارد (05/0p <). نتایج مدل‌یابی معادلات ساختاری بیانگر نقش میانجی حس انسجام در رابطه بین برخی ابعاد طرحواره‌های ناسازگار اولیه (بریدگی/طرد، خودگردانی مختل و محدودیت‌های مختل) و عملکرد اجتماعی افراد سوگوار همسر بود (05/0p <). در مقابل، نقش میانجی حس انسجام در رابطه بین ابعاد دیگرجهت‌مندی و گوش‌به‌زنگی و بازداری افراطی با عملکرد اجتماعی معنادار گزارش نشد.  نتیجه‌گیری: یافته‌ها حاکی از آن است که تقویت حس انسجام می‌تواند تأثیر منفی طرحواره‌های ناسازگار اولیه بر عملکرد اجتماعی را کاهش دهد. این نتایج بر اهمیت طراحی مداخلات روان‌شناختی برای شناسایی و اصلاح طرحواره‌های ناسازگار و ارتقای حس انسجام، به‌ویژه در افراد سوگوار، تأکید می‌کنند.</div> <div style="text-align: justify;">Background: Spousal bereavement is one of the most severe life crises and can seriously impair individuals’ social functioning. Evidence suggests that early maladaptive schemas are associated with reduced social adjustment in bereaved individuals, whereas sense of coherence, as a protective psychological resource, may buffer this relationship. Despite the importance of these variables, the structural relationships among early maladaptive schemas, sense of coherence, and social functioning in spousally bereaved individuals have been less frequently examined. Aims: The present study aimed to investigate the mediating role of sense of coherence in the relationship between early maladaptive schemas and social functioning in men and women bereaved by the loss of a spouse. Methods: This applied study employed a descriptive–correlational design. Structural equation modeling was used to examine the structural relationships among the study variables. The statistical population comprised all spousally bereaved men and women residing in Tehran, from whom a sample of 430 participants was selected using convenience sampling. Data were collected using the Young Early Maladaptive Schema Questionnaire (Young, 1999), the Sense of Coherence Scale (Antonovsky,1998), and the Social Functioning Questionnaire (Clumet et al., 2014). After preliminary descriptive analyses in SPSS version 27, the conceptual model was tested using AMOS version 24 at a significance level of 0.05. Results: The findings indicated that early maladaptive schemas were negatively associated with social functioning and sense of coherence, whereas sense of coherence was positively and significantly related to social functioning (p<0.05). The results of structural equation modeling demonstrated that sense of coherence played a significant mediating role in the relationship between certain dimensions of early maladaptive schemas (disconnection/rejection, impaired autonomy, and impaired limits) and social functioning in spousally bereaved individuals (p< 0.05). In contrast, the mediating role of sense of coherence in the relationships between other-directedness and overvigilance/inhibition with social functioning was not statistically significant. Conclusion: The findings suggest that strengthening sense of coherence can reduce the negative effects of early maladaptive schemas on social functioning. These results underscore the importance of designing psychological interventions aimed at identifying and modifying maladaptive schemas and enhancing sense of coherence, particularly among spousally bereaved individuals.</div> طرحواره‌های ناسازگار اولیه, حس انسجام, عملکرد اجتماعی, افراد سوگوار همسر Early maladaptive schemas, Sense of coherence, Social functioning, Spousally bereaved individuals. 1 22 http://psychologicalscience.ir/browse.php?a_code=A-10-3199-1&slc_lang=fa&sid=1 Hossein Entezari حسین انتظاری hosseinenentezari68@gmail.com 0410027022 100319475328460045924 No Department of Clinical Psychology, Islamic Azad University, Roudehen Branch, Roudehen, Iran. گروه روان‌شناسی بالینی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد رودهن، رودهن، ایران Mehrnaz Azadyekta مهرناز آزادیکتا m.azadyekta@yahoo.com 0054029872 100319475328460045925 Yes Department of Psychology, Islamic Azad University, Islamshahr Branch, Islamshahr, Iran. استاد، گروه روان‌شناسی، واحد اسلامشهر، دانشگاه آزاد اسلامی، اسلامشهر، ایران Mehrdad Sabet مهرداد ثابت mehrdadsabet@yahoo.com 2470757241 100319475328460045926 No Department of Clinical Psychology, Islamic Azad University, Roudehen Branch, Roudehen, Iran. گروه روان‌شناسی بالینی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد رودهن، رودهن، ایران.