Journal of Psychological Science

fa اثربخشی رفتاردرمانی دیالکتیک (DBT) بر سازگاری دانش‌آموزان دبیرستانی دارای رفتار خودجرحی The efficacy of dialectical behavior therapy (DBT) on adjustment of high school students with self-injurious behavior تخصصي Special پژوهشي Research <div style="text-align: justify;">زمینه: رفتارهای خودجرحی اغلب به عنوان یک راهبرد ناسازگارانه برای مقابله با پریشانی‌های روانی توسط دانش‌آموزان به کار می‌رود. ازاینرو، تقویت و بهبود مهارت‌های سازگاری دانش‌آموزان دارای رفتار خودجرحی امری ضروری به شمار می‌رود. علی‌رغم استفاده از روش‌های درمانی متعدد در بهبود سازگاری دانش‌آموزان دارای رفتار خودجرحی، در مورد بررسی اثربخشی رفتاردرمانی دیالکتیکی بر سازگاری این دسته از دانش‌آموزان در ایران، خلا پژوهشی وجود دارد. هدف: هدف این پژوهش، بررسی اثربخشی رفتاردرمانی دیالکتیک (DBT) بر سازگاری دانش‌آموزان دبیرستانی دارای رفتار خودجرحی بود. روش: روش این پژوهش، نیمه آزمایشی با طرح پیش‌آزمون - پس‌آزمون با گروه گواه و پیگیری 28 روزه بود. جامعۀ آماری پژوهش شامل تمامی دانش‌آموزان دورۀ دوم متوسطه شهر پارس‌آباد در سال تحصیلی 1403-1402 بودند که از بین آن‌ها، تعداد ۴۰ دانش‌آموز واجد شرایط پس از غربال‌گری با پرسشنامه آسیب به خود، به صورت هدفمند انتخاب شده و پس از همتاسازی، به طور تصادفی در دو گروه آزمایش و گواه (هر گروه 20 نفر) گمارش شدند. داده‌های پژوهش نیز با استفاده از پرسشنامه‌های آسیب به خود (سانسون و همکاران، 1998) و سازگاری برای دانش‌آموزان مدرسه (سینها و سینگ، ۱۹۹۳) جمع‌آوری شدند. هم‌چنین گروه آزمایش به مدت یک ماه، طی ۸ جلسه ۹۰ دقیقه‌ای (هفته‌ای دو جلسه) تحت درمان گروهی مبتنی بر رفتار درمانی دیالکتیکی (مک‌کی و همکاران، 2019) قرار گرفتند. داده‌های پژوهش نیز با استفاده از روش تحلیل واریانس با اندازه‌گیری مکرر در نرم‌افزار SPSS-28 تحلیل شدند. یافته ها: نتایج نشان داد که رفتار درمانی دیالکتیکی بر سازگاری دانش‌آموزان دارای رفتارخودجرحی اثربخش بود (01/0 P<). هم‌چنین نتایج نشان داد که اثر این نوع درمان در مرحلۀ پیگیری نیز از پایداری مناسب برخوردار بود (01/0 P<). نتیجه‌گیری: مطابق با یافته‌های پژوهش حاضر، می‌توان نتیجه گرفت که رفتاردرمانی دیالکتیکی یک روش درمانی مؤثر در جهت بهبود سازگاری دانش‌آموزان دبیرستانی دارای رفتار خودجرحی است. ازاینرو، پیشنهاد می‌شود روان‌شناسان مدرسه از این شیوۀ درمانی در جهت بهبود و تقویت سازگاری دانش‌آموزان دارای سابقۀ خودجرحی استفاده کنند.  </div> <div style="text-align: justify;">Background: Self-injurious behaviors is often used as a maladaptive strategy by students to cope with psychological distress. Therefore, strengthening and improving the coping skills of students with self-injurious behavior is essential. Despite the use of numerous therapeutic methods to improve the adjustment of students with self-injurious behavior, there is a research gap regarding the efficacy of dialectical behavior therapy on the adjustment of this group of students in iran. Aims: The aim of this study was to investigate the efficacy of dialectical behavior therapy (DBT) on the adjustment of high school students with self-injurious behavior. Methods: The method of this study was a quasi-experimental design with a pretest-posttest design with a control group and a 28-day follow-up. The statistical population of the study included all High School Students in Parsabad in the academic year 2023-2024. Among them, 40 eligible students were selected purposefully after screening with a Self-Harm Inventory and, after matching, were randomly assigned to two experimental and control groups (20 students in each group). Research data were also collected using Self-Harm Inventory (Sansone et al., 1998) and Adjustment Inventory for School Students (Sinha & Singh, 1993). Also, the experimental group underwent group therapy based on dialectical behavior therapy (McKay et al., 2019) during 8, 90-minute sessions (two sessions per week) for one month. The research data were also analyzed using the method of variance analysis with repeated measurements in SPSS-28 software. Results: The results showed that dialectical behavior therapy was effective on the adjustment of students with self-injurious behavior (P<0.01). Also, the results showed that the effect of this type of treatment was stable in the follow-up phase (P<0.01). Conclusion: According to the findings of the present study, it can be concluded that dialectical behavior therapy is an effective treatment method to improve the adjustment of high school students with self-injurious behavior. Therefore, it is suggested that school psychologists use this therapeutic method to improve and strengthen adjustment in students with self-injurious behavior.  </div> رفتاردرمانی دیالکتیک, سازگاری, خودجرحی Dialectical Behavior Therapy (DBT), Adjustment, Self-Injury 1 19 http://psychologicalscience.ir/browse.php?a_code=A-10-3212-1&slc_lang=fa&sid=1 Nader Mohammadi نادر محمدی nadernegah@gmail.com 5048912861 100319475328460044183 No Department Educational Psychology, Islamic Azad University Ard.C, Ardabil, Iran (Corresponding author) گروه روانشناسی تربیتی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد اردبیل، اردبیل، ایران َAli Rezai Sharif علی رضایی شریف rezaeisharif@uma.ac.ir 1466173645 100319475328460044184 Yes Department Counseling, University of Mohaghegh Ardabili, Ardabil, Iran گروه مشاوره، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران Ozra Ghaffari Nouran عذرا غفاری نوران o.ghaffari@iauardabil.ac.ir 1462350518 100319475328460044185 No Department of Educational Psychology, Islamic Azad University, Ardabil, Iran گروه روانشناسی تربیتی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد اردبیل، اردبیل، ایران Somayyeh Taklavi Varniab سمیه تکلوی ورنیاب staklavi@iau.ac.ir 6039644273 100319475328460044186 No Department of Educational Psychology, Islamic Azad University, Ardabil, Iran گروه روانشناسی تربیتی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد اردبیل، اردبیل، ایران