Journal of Psychological Science

fa اثربخشی آموزش واقعیت درمانی بر سرخوردگی زناشویی، همدلی عاطفی و راهبردهای حفظ رابطه در زنان متقاضی طلاق The Efficacy Reality Therapy Training on Marital Frustration, Emotional Empathy, and Relationship Maintenance Strategies of Women Seeking Divorce تخصصي Special پژوهشي Research <div style="text-align: justify;">زمینه: در رابطۀ زناشویی، عوامل مختلف روان‌شناختی و بین‌فردی ممکن است باهم تعامل داشته باشند و به‌تدریج منجر به سرخوردگی زناشویی، کاهش همدلی عاطفی و راهبردهای ناکارآمد حفظ رابطه شوند. این مشکلات می‌توانند نارضایتی زناشویی را افزایش داده و در تصمیم‌گیری زنان برای درخواست طلاق نقش داشته باشند؛ بنابراین، ارائه مداخلات روان‌شناختی مؤثر برای این دسته از زنان از اهمیت بالایی برخوردار است. هدف: این پژوهش باهدف بررسی اثربخشی آموزش واقعیت درمانی بر سرخوردگی زناشویی، همدلی عاطفی و راهبردهای حفظ رابطه در زنان متقاضی طلاق انجام شد. روش: روش این پژوهش، نیمه‌آزمایشی با طرح پیش‌آزمون- پس‌آزمون با گروه گواه و پیگیری دو ماهه بود. جامعۀ آماری پژوهش شامل تمامی زنان متقاضی طلاقِ مراجعه کننده به مراکز مشاوره خانواده وابسته به دادگستری در شهر همدان در بازۀ زمانی اول شهریور تا پایان بهمن سال 1403 بودند (1198 نفر). نمونۀ آماری پژوهش شامل 30 نفر از زنان متقاضی طلاق بود که با استفاده از روش نمونه‌گیری در دسترس انتخاب شده و به‌طور تصادفی در دو گروه‌ آزمایش و گواه قرار گرفتند. ابزارهای جمع‌آوری اطلاعات در این پژوهش شامل مقیاس همدلی عاطفی (مهرابیان و اپستین، 1972)، ابزار راهبردهای حفظ رابطه (استفورد و کانری، 1991) و مقیاس سرخوردگی زناشویی (نیهویس و بارتل، 2006) بود. شرکت‌کنندگان در گروه آزمایش، آموزش مبتنی بر واقعیت‌ درمانی را در هشت جلسه 90 دقیقه‌ای دریافت کردند. هم‌چنین داده‌های پژوهش با استفاده از روش تحلیل واریانس با اندازه‌گیری مکرر و نرم‌افزار SPSS-27 تجزیه و تحلیل شدند. یافتهها: نتایج نشان داد که آموزش واقعیت درمانی، تأثیر معناداری بر کاهش سرخوردگی زناشویی و افزایش همدلی عاطفی و راهبردهای حفظ رابطه در زنان متقاضی طلاق داشته است (05/0 >p). علاوه بر این، نتایج نشان‌دهنده تداوم اثربخشی مداخلۀ آموزشی در مرحله پیگیری بود (05/0 >p). نتیجه‌گیری: بر اساس یافته‌های این پژوهش، آموزش واقعیت درمانی می‌تواند توسط مشاوران خانواده و زوج درمانگران به‌عنوان یک مداخله مؤثر و کارآمد برای کاهش سرخوردگی زناشویی، افزایش همدلی عاطفی و تقویت راهبردهای حفظ رابطه در زنان متقاضی طلاق مورداستفاده قرار گیرد. با توجه به کاربرد عملی واقعیت درمانی، آموزش آن به‌عنوان رویکردی مناسب برای بهبود عملکرد زناشویی و روانی برای زنان متقاضی طلاق پیشنهاد می‌شود.</div> <div style="text-align: justify;">Background: In marital relationships, various psychological and interpersonal factors may coexist, ultimately leading to marital frustration, reduced emotional empathy, and ineffective strategies for maintaining the relationship. These problems can increase marital dissatisfaction and play a role in the decision to file for divorce. Therefore, psychological interventions are of great importance for this group of women. Aims: This study aimed to investigate the efficacy of reality therapy training on marital frustration, emotional empathy, and relationship maintenance strategies in women seeking divorce. Methods: The method of this study was a quasi-experimental design with a pretest-posttest design with a control group and a two-month follow-up. The statistical population of the study included all women seeking divorce who referred to family counseling centers affiliated with the judiciary in Hamedan city between the August 2024 to February 2025 (1,198 people). The statistical sample of the study included 30 women seeking divorce, who were selected convenience sampling method and randomly assigned to two experimental and control groups. The data collection tools in this study included Emotional Empathy Scale (Mehrabian & Epstein, 1972), Relational Maintenance Strategy Measure (Stafford & Canary, 1991), and marital disillusionment scale (Niehuis, S. & Bartell, 2006). Participants in the experimental group received reality-therapy training in eight 90-minute sessions. Also, research data were analyzed using the variance analysis with repeated measurement and SPSS-27 software. Results: The results showed that reality therapy training had an effect on reducing marital frustration and increasing emotional empathy, and relationship maintenance strategies in women seeking divorce (p<0.05). In addition, the results indicated continued effectiveness of the educational intervention at the follow-up stage (p<0.05). Conclusion: Based on the findings of this study, reality therapy training is used by family counselors and couple’s therapists as an effective intervention to reduce marital frustration, increase emotional empathy, and strengthen relationship maintenance strategies in women seeking divorce. Given the reality therapy of therapeutic practice, its teaching is suggested as a suitable goal for improving marital and psychological functioning for women seeking divorce.</div> واقعیت درمانی, سرخوردگی زناشویی, همدلی عاطفی, راهبردهای حفظ رابطه, زنان متقاضی طلاق. reality therapy, marital frustration, emotional empathy, relationship maintenance strategies, women seeking divorce. 1 20 http://psychologicalscience.ir/browse.php?a_code=A-10-3531-1&slc_lang=fa&sid=1 Saied Torkaman1 سعید ترکمان saied.torkaman@iau.ac.ir 100319475328460049892 100319475328460049892 No Department of Educational Sciences and Counseling, Saveh Branch, Islamic Azad University, Saveh, Iran. گروه علوم تربیتی و مشاوره، واحد ساوه، دانشگاه آزاد اسلامی، ساوه، ایران. Majid Yousefi afrashte مجید یوسفی افراشته yousefi@znu.ac.ir 100319475328460049893 100319475328460049893 Yes Department of Psychology, Faculty of Humanities, University of Zanjan, Zanjan, Iran. گروه روانشناسی، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه زنجان، زنجان، ایران. Zekrollah Morovati ذکرالله مروتی Z.morovati@znu.ac.ir 100319475328460049894 100319475328460049894 No Department of Psychology, Faculty of Humanities, University of Zanjan, Zanjan, Iran. گروه روانشناسی، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه زنجان، زنجان، ایران.