Journal of Psychological Science

fa مقایسه اثربخشی زوج درمانی هیجان‌مدار و زوج درمانی‌گاتمن بر بهبود خود آرام‌سازی، اعتماد زناشویی، صمیمیت هیجانی و حساب بانکی عاطفی در زوج‌های مراجعه‌کننده به مراکز مشاوره A Comparative Study of the Effectiveness of Emotionally Focused Couple Therapy and Gottman Couple Therapy on Improving Self-Soothing, Marital Trust, Emotional Intimacy, and Emotional Bank Account تخصصي Special پژوهشي Research <div style="text-align: justify;">زمینه: روابط زناشویی یکی از مهم‌ترین بسترهای تنظیم هیجان، شکل‌گیری اعتماد و تجربه صمیمیت هیجانی است و اختلال در این حوزه‌ها نقش اساسی در تعارضات زوجین دارد. زوج‌درمانی هیجان‌مدار و زوج‌درمانی گاتمن از رویکردهای شواهد‌محور و پرکاربرد در بهبود کارکرد رابطه زناشویی هستند. با این حال، پژوهش‌های اندکی اثربخشی این دو رویکرد را به‌طور مقایسه‌ای و هم‌زمان بررسی کرده‌اند. هدف: این پژوهش باهدف مقایسه اثربخشی زوج‌درمانی هیجان‌مدار و زوج‌درمانی گاتمن بر بهبود خود آرام‌سازی، اعتماد زناشویی، صمیمیت هیجانی و حساب بانکی عاطفی انجام شد.  روش: این پژوهش با استفاده از طرح تجربی موردی انجام شد. جامعه پژوهش شامل تمامی زوجین مراجعه‌کننده به مرکز مشاوره شهدای سادات شهر تهران بود که چهار زوج به روش در دسترس انتخاب و تحت مداخلات زوج‌درمانی هیجان‌مدار و زوج‌درمانی گاتمن قرار گرفتند. داده‌ها با استفاده از پرسش‌نامه‌های   طلاق عاطفی (گاتمن،1994)، اعتماد زناشویی (رمپل و هولمز، 1986)، صمیمیت هیجانی (شفر و اولسون، 1981)، حساب بانکی عاطفی (گاتمن و سیلور، 2017) و شاخص خودآرام‌سازی در مراحل خط پایه، مداخله و پیگیری دوماهه گردآوری شد. تحلیل داده‌ها با بهره‌گیری از نرم‌افزار SPSS نسخه 26 و با استفاده از شاخص تغییر پایا، اندازه اثر، درصد بهبودی و رگرسیون آمیخته به‌منظور بررسی تغییرات سطح و روند متغیرهای وابسته انجام شد. یافتهها: یافته‌های پژوهش نشان داد هر دو رویکرد زوج‌درمانی هیجان‌مدار و زوج‌درمانی مبتنی بر رویکرد گاتمن در بهبود خودآرام‌سازی، اعتماد زناشویی، صمیمیت زناشویی و حساب بانکی عاطفی زوجین اثربخش بوده‌اند (05/0>P). نتایج تحلیل دیداری و رگرسیون آمیخته حاکی از آن بود که درمان هیجان‌مدار با ایجاد تغییرات معنادار در سطح تمامی متغیرها، در کوتاه‌مدت اثربخش است و به‌جز خودآرام‌سازی، در بلندمدت نیز موجب بهبود پایدار اعتماد زناشویی، صمیمیت زناشویی و حساب بانکی عاطفی می‌شود. در مقابل، درمان مبتنی بر رویکرد گاتمن در کوتاه‌مدت به‌جز خودآرام‌سازی اثربخش بوده و در بلندمدت تنها در متغیرهای خودآرام‌سازی و اعتماد زناشویی تغییرات معنادار ایجاد کرده است(05/0>P). همچنین مقایسه اندازه اثر و درصد بهبودی کلی نشان داد که اثربخشی زوج‌درمانی هیجان‌مدار نسبت به درمان مبتنی بر رویکرد گاتمن بیشتر است. نتیجه‌گیری: نتایج پژوهش نشان داد که هر دو رویکرد زوج‌درمانی هیجان‌مدار و زوج‌درمانی مبتنی بر رویکرد گاتمن در بهبود خودآرام‌سازی، اعتماد زناشویی، صمیمیت زناشویی و حساب بانکی عاطفی زوجین مؤثر هستند؛ بااین‌حال، زوج‌درمانی هیجان‌مدار از اثربخشی و پایداری بیشتری برخوردار است. بر این اساس، می‌توان نتیجه گرفت که زوج‌درمانی هیجان‌مدار گزینه‌ای کارآمدتر برای ارتقای عمیق و پایدار روابط زوجین محسوب می‌شود.</div> <div style="text-align: justify;">Background: Marital relationships constitute one of the most important contexts for emotion regulation, the development of trust, and the experience of emotional intimacy, and disturbances in these domains play a fundamental role in couples’ conflicts. Emotionally Focused Couple Therapy (EFT) and Gottman Couple Therapy are among the most widely used evidence-based approaches for improving marital functioning. However, few studies have examined the comparative and simultaneous effectiveness of these two approaches. Aims: The present study aimed to compare the effectiveness of Emotionally Focused Couple Therapy and Gottman Couple Therapy in improving self-soothing, marital trust, emotional intimacy, and emotional bank account. Methods: This study employed a single-case experimental design. The study population consisted of couples who referred to the Shohada-e Sadat Counseling Center in Tehran, from whom four couples were selected through convenience sampling and received interventions based on Emotionally Focused Couple Therapy and Gottman Couple Therapy. Data were collected during the baseline, intervention, and two-month follow-up phases using the Emotional Divorce Scale (Gottman, 1994), Marital Trust Scale (Rempel & Holmes, 1986), Emotional Intimacy Scale (Schaefer & Olson, 1981), Emotional Bank Account Scale (Gottman & Silver, 2017), and a self-soothing index. Data analysis was conducted using SPSS version 26 and included the Reliable Change Index, effect size, percentage of improvement, and mixed regression analysis to examine changes in the level and trend of the dependent variables. Results: The findings indicated that both Emotionally Focused Couple Therapy and Gottman Couple Therapy were effective in improving self-soothing, marital trust, emotional intimacy, and emotional bank account among couples. Visual analysis and mixed regression results showed that Emotionally Focused Couple Therapy produced significant short-term improvements across all variables and, except for self-soothing, led to sustained long-term improvements in marital trust, emotional intimacy, and emotional bank account. In contrast, Gottman Couple Therapy was effective in the short term for all variables except self-soothing and demonstrated significant long-term effects only for self-soothing and marital trust. Furthermore, comparisons of effect sizes and overall improvement percentages revealed that Emotionally Focused Couple Therapy was more effective than Gottman Couple Therapy. Conclusion: Overall, the results suggest that although both therapeutic approaches are effective in enhancing self-soothing, marital trust, emotional intimacy, and emotional bank account, Emotionally Focused Couple Therapy demonstrates greater effectiveness and durability. In addition to its short-term benefits, this approach yields more robust long-term outcomes, particularly in improving trust, intimacy, and emotional bank account, whereas the long-term effects of Gottman Couple Therapy appear to be more limited. Therefore, Emotionally Focused Couple Therapy may be considered a more efficient intervention for achieving deep and sustained improvement in couples’ relationships.</div> زوج‌درمانی هیجان محور, درمان گاتمن, خود آرام‌سازی, اعتماد زناشویی, صمیمیت زناشویی و حساب بانکی عاطفی زوجین. Emotionally Focused Couple Therapy, Gottman Couple Therapy, Self-Soothing, Marital Trust, Emotional Intimacy, Emotional Bank Account. 1 26 http://psychologicalscience.ir/browse.php?a_code=A-10-3539-1&slc_lang=fa&sid=1 Atefe khalili عاطفه خلیلی atefekhalili130@gmail.com 3258498581 100319475328460047363 No Department of Psychology, Semnan Branch, Islamic Azad University, Semnan, Iran. گروه روانشناسی، واحد سمنان، دانشگاه آزاد اسلامی، سمنان، ایران. Isaac Rahimian-Boogar اسحق رحیمیان بوگر i_rahimian@semnan.ac.ir 0022024786 100319475328460047364 Yes Department of Clinical Psychology, Faculty of Psychology and Educational Sciences, Semnan University, Semnan, Iran. دانشیار روانشناسی سلامت، گروه روانشناسی بالینی، دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی، دانشگاه سمنان، سمنان، ایران Mehdi Ghodrati Mirkouhi مهدی قدرتی میرکوهی mahdi.ghodrati@pnu.ac.ir 1372199705 100319475328460047365 No Department of psychology, Payame Noor University, Tehran, Iran. گروه روانشناسی دانشگاه پیام نور، تهران، ایران. Siavash Talepasand سیاوش طالع پسند stalepasand@semnan.ac.ir 3290681920 100319475328460047366 No Department of Psychology, Faculty of Psychology and Educational Sciences, Semnan University, Semnan, Iran. گروه روانشناسی، دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی، دانشگاه سمنان، سمنان، ایران