Journal of Psychological Science

fa مدل‌یابی روابط علّی افسردگی براساس رفتارهای خودمدیریتی با میانجی‌گری شفقت به خود در بیماران مبتلا به دیابت نوع2 Modeling the Causal Relationships of Depression based on Self-Management Behaviors Mediated by Self-Compassion in Patients with Type2 Diabetes تخصصي Special پژوهشي Research <div style="text-align: justify;">زمینه: افسردگی یکی از مشکلات بیماران مبتلا به دیابت نوع ۲ است که تاثیر منفی بر پیامدهای بالینی بیماری دارد؛ ازاینرو شناخت رابطه علّی مرتبط با آن اهمیت زیادی دارد. رفتارهای خودمدیریتی از عوامل مهم در سلامت بیماران می‌باشند، اما نحوه رابطه آنها با افسردگی، به‌طور کامل مشخص نشده است. شفقت به خود به‌عنوان یک فرایند میانجی‌گر نقش مهمی در رابطه بین رفتارهای خودمدیریتی و افسردگی ایفا کند؛ بنابراین بررسی مدل علّی این روابط ضروری به نظر می‌رسد. هدف: هدف این پژوهش، مدل‌یابی روابط علّی افسردگی براساس رفتارهای خودمدیریتی با میانجی‌گری شفقت به خود در بیماران مبتلا به دیابت نوع ۲ بود. روش:از نظر هدف، کاربردی و از نظر روش، توصیفی–پیمایشی با رویکرد مدل‌یابی معادلات ساختاری بود. جامعه آماری پژوهش شامل تمامی بیماران مبتلا به دیابت نوع ۲ مراجعه‌کننده به مراکز تخصصی درمان دیابت شهر تهران در نیمه اول سال ۱۴۰۴ بود. حجم نمونه ۳۰۰ نفر با روش نمونه‌گیری هدفمند داوطلبانه تعیین شد. ابزارهای تحقیق عبارتند از: پرسشنامه افسردگی، اضطراب و استرس (لاویبوند و لاویبوند، 1995)، پرسشنامه خودمدیریتی (حسین‌زادگان و همکاران، 1400)، و پرسشنامه شفقت به خود (ریس و همکاران، 2011). به‌منظور تجزیه‌وتحلیل داده‌ها از  مدل‌سازی معادلات ساختاری و نرم‌افزار Smart PLS3 استفاده شد. یافتهها:رفتارهای خودمدیریتی تأثیر مستقیم و معناداری بر میزان افسردگی، شفقت به خود دارد. هر چه بیماران در انجام رفتارهای خودمدیریتی مثل کنترل قندخون و فعالیت بدنی عملکرد مطلوب تری داشته باشند سطح افسردگی آنها پایین و میزان شفقت به خود آنها افزایش می یابد. همچنین، شفقت به خود بر افسردگی تأثیر معناداری داشته است (p<0.05). نتیجه‌گیری:رفتارهای خودمدیریتی از طریق افزایش شفقت به خود، تأثیر مثبت و معناداری بر کاهش افسردگی در بیماران مبتلا به دیابت نوع ۲ ایفا می‌کند. بنابراین، توجه به آموزش رفتارهای خودمدیریتی و تقویت شفقت به خود در برنامه های درمانی و روانشناختی می تواند سبب بهبود سلامت روان این بیماران شود.</div> <div style="text-align: justify;">Background: Depression is one of the common problems among patients with type 2 diabetes, which can negatively affect the clinical outcomes of the disease. Therefore, understanding the underlying causal mechanisms associated with depression is of great importance. Self-management behaviors are key determinants of patients’ health; however, the nature of their association with depression has not yet been fully elucidated. In this context, self-compassion as a mediating emotional process may play a critical role in the relationship between self-management behaviors and depression; thus, examining the causal model of these relationships appears essential. Aims: The main purpose of the research was to model the causal relationships among self-management behaviors, depression, and self-compassion in patients with type 2 diabetes. Methods: This study applied in terms of its objective and employs a descriptive-survey approach with a structural equation modeling (SEM) strategy in terms of its methodology. The statistical population comprised all patients diagnosed with type 2 diabetes who visited the specialized diabetes treatment center affiliated with the Endocrine and Metabolism Research Institute of Tehran University during the first half of 2025. The sample size consisted of 300 participants selected through purposive voluntary sampling. The instruments were depression, anxiety and stress questionnaire (Lovibond, Lovibond, 1995), Diabetes Self-Management Questionnaire-Revised (hussain Zadeghan et al, 2022), and Self-Compassion Scale questionnaire (Raes et al, 2011). For data analysis, structural equation modeling was used along with Smart PLS 3 software. Results: The findings of the study indicated that self-management behaviors had a direct and statistically significant effect on levels of depression and self-compassion. Specifically, patients who demonstrated better performance in self-management behaviors—such as blood glucose monitoring and engagement in regular physical activity—reported lower levels of depression and higher levels of self-compassion. Furthermore, self-compassion was found to have a statistically significant effect on depression (p<0.05). Conclusion: The results suggest that self-management behaviors contribute significantly and positively to the reduction of depression among patients with type 2 diabetes through the enhancement of self-compassion. Therefore, incorporating training in self-management behaviors and strengthening self-compassion within therapeutic and psychological intervention programs may lead to improvements in the mental health of these patients.</div> دیابت نوع ۲, رفتارهای خودمدیریتی, افسردگی, شفقت به خود type 2 diabetes, self-management behaviors, depression, self-compassion. 329 345 http://psychologicalscience.ir/browse.php?a_code=A-10-3586-1&slc_lang=fa&sid=1 hamid mehdiabadi حمید مهدی آبادی h.mehdiabadi@iau.ir 0060918195 100319475328460050059 No Department of Psychology, Tabriz Branch, Islamic Azad University, Tabriz, Iran. گروه روانشناسی، واحد تبریز، دانشگاه آزاداسلامی، تبریز، ایران. masoumeh azamoudeh معصومه آزموده mas_azemoudeh@iaut.ac.ir 0060918195 100319475328460050060 Yes Department Of Psychology, Tabriz Branch, Islamic Azad University, Tabriz, Iran. گروه روانشناسی، واحد تبریز، دانشگاه آزاد اسلامی، تبریز، ایران. ali eghbali علی اقبالی a.eghbali@cfu.ac.ir 0060918195 100319475328460050061 No Department of Guidance and Counseling, Farhangian University, Tehran, Iran گروه راهنمایی و مشاوره، دانشگاه فرهنگیان، تهران، ایران. akbar rezaei اکبر رضایی Akbar528@pnu.ac.ir 0060918195 100319475328460050062 No Department of Psychology, Payame Noor University, Tehran, Iran. گروه روانشناسی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران.