Journal of Psychological Science

fa مقایسه اثربخشی درمان پذیرش و تعهد و درمان هیجان مدار بر تنظیم شناختی هیجان در دانشجویان دارای اضافه وزن با استرس ادراک شده Comparing Effectiveness of Acceptance and Commitment Therapy and Emotion – Focused Therapy on Emotion Cognitive Regulation, in overweight Students With Perceived Stress تخصصي Special پژوهشي Research <div style="text-align: justify;">زمینه: اضافه‌وزن در دانشجویان می‌تواند با اختلال در تنظیم شناختی هیجان همراه باشد. درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد با تقویت پذیرش و انعطاف‌پذیری روان‌شناختی و درمان هیجان‌مدار با پردازش و بازسازی تجربه‌های هیجانی، ظرفیت بهبود تنظیم شناختی هیجان را دارند. با توجه به محدودبودن شواهد مقایسه‌ای در این زمینه، مقایسه اثربخشی این دو رویکرد در دانشجویان دارای اضافه‌وزن ضروری به نظر می‌رسد. هدف: هدف این پژوهش مقایسه اثربخشی درمان پذیرش و تعهد و درمان هیجان مدار بر تنظیم شناختی هیجان در دانشجویان دارای اضافه وزن بود.  روش: پژوهش حاضر مطالعه‌ای نیمه‌آزمایشی با طرح پیش‌آزمون–پس‌آزمون، گروه گواه و پیگیری دوماهه بود که در سال‌های ۱۴۰۱ تا ۱۴۰۲ انجام شد. جامعه آماری شامل تمامی دانشجویان دارای اضافه‌وزن دانشگاه آزاد اسلامی واحد رشت بود که از میان آنان، ۴۵ نفر به روش نمونه‌گیری هدفمند انتخاب و به‌صورت تصادفی در سه گروه درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد بر اساس پروتکل (هیز و استروسال، ۲۰۱۰)، درمان هیجان‌مدار بر اساس پروتکل (گرینبرگ و همکاران، ۲۰۱0) و گواه گمارده شدند (هر گروه ۱۵ نفر). داده‌ها با استفاده از پرسشنامه تنظیم شناختی هیجان (گارنفسکی و همکاران، ۲۰۰۱) در مراحل پیش‌آزمون، پس‌آزمون و پیگیری گردآوری و با آزمون تحلیل واریانس آمیخته با اندازه‌گیری مکرر و آزمون تعقیبی بنفرونی در نرم‌افزار SPSS نسخه ۲۶ تحلیل شدند. یافته ها: نتایج نشان داد که تعامل گروه و زمان در مؤلفه‌های سازش‌یافته و سازش‌نایافته تنظیم شناختی هیجان معنادار بود. نتایج آزمون تعقیبی بنفرونی نشان داد هر دو مداخله درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد و درمان هیجان‌مدار، در مقایسه با گروه گواه، موجب بهبود معنادار مؤلفه‌های تنظیم شناختی هیجان شدند و این بهبود در مرحله پیگیری دوماهه نیز پایدار ماند (05/0>p). بااین‌حال، میان اثربخشی دو روش درمانی تفاوت معناداری مشاهده نشد (05/0≤p). نتیجه‌گیری: درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد و درمان هیجان‌مدار، رویکردهایی مؤثر و پایدار برای ارتقای تنظیم شناختی هیجان در دانشجویان دارای اضافه‌وزن محسوب می‌شوند. بر این اساس، روان‌شناسان و مشاوران می‌توانند با توجه به نیاز مراجع، تخصص درمانگر و امکانات مراکز مشاوره، از هر یک از این رویکردها در برنامه‌های روان‌شناختی مرتبط با مدیریت اضافه‌وزن استفاده کنند.</div> <div style="text-align: justify;">Background: Overweight among university students may be associated with difficulties in cognitive emotion regulation. Acceptance and Commitment Therapy, by enhancing acceptance and psychological flexibility, and Emotion-Focused Therapy, by facilitating the processing and restructuring of emotional experiences, have the potential to improve cognitive emotion regulation. Given the limited comparative evidence in this area, comparing the effectiveness of these two approaches among university students with overweight appears warranted. Aims: This study aimed to compare the effectiveness of Acceptance and Commitment Therapy and Emotion-Focused Therapy in improving cognitive emotion regulation among overweight university students. Methods: This quasi-experimental study employed a pretest–posttest design with a control group and a two-month follow-up and was conducted during 2022–2023. The statistical population comprised all overweight students at the Rasht Branch of Islamic Azad University. Of these, 45 students were selected through purposive sampling and randomly assigned to three groups: Acceptance and Commitment Therapy based on the protocol developed by Hayes and Strosahl (2010), Emotion-Focused Therapy based on the protocol developed by Greenberg et al. (2010), and a control group, with 15 participants in each group. Data were collected at the pretest, posttest, and follow-up stages using the Cognitive Emotion Regulation Questionnaire developed by Garnefski et al. (2001). The data were analyzed using mixed-design analysis of variance with repeated measures and the Bonferroni post hoc test in SPSS version 26. Results: The results indicated significant group-by-time interaction effects for both the adaptive and maladaptive components of cognitive emotion regulation. The Bonferroni post hoc test showed that, compared with the control group, both Acceptance and Commitment Therapy and Emotion-Focused Therapy significantly improved the components of cognitive emotion regulation, and these improvements were maintained at the two-month follow-up (p < .05). However, no significant difference was observed between the effectiveness of the two therapeutic approaches (p ≥ .05). Conclusion: Acceptance and Commitment Therapy and Emotion-Focused Therapy can be considered effective and sustainable approaches for enhancing cognitive emotion regulation among overweight university students. Accordingly, psychologists and counselors may incorporate either approach into psychological programs for overweight management, depending on clients’ needs, therapists’ expertise, and the resources available at counseling centers.</div> درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد, درمان هیجان مدار, تنظیم شناختی هیجان, اضافه وزن Acceptance and Commitment Therapy, Emotion-Focused Therapy, Cognitive Emotion Regulation, Overweight 1 20 http://psychologicalscience.ir/browse.php?a_code=A-10-3347-1&slc_lang=fa&sid=1 Maryam Gharehzad Azari مریم قره زاد آذری maryam.gharehzadazari@iau.ac.ir 2181108773 100319475328460051160 No Department of Health & Clinical Psychology, Ka.C., Islamic Azad University, Karaj, Iran. گروه روانشناسی سلامت و بالینی، واحد کرج، دانشگاه آزاد اسلامی، کرج، ایران. Ahmad Borjali احمد برجعلی borjali@atu.ac.ir 0053244028 100319475328460051161 Yes Department of Clinical Psychology, Faculty of Psychology and educational sciences, Allameh Tabataba'i University, Tehran, Iran(Corresponding Author) گروه روانشناسی بالینی، دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی، دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایران. Sheida Sodagar شیدا سوداگر sh.sodagar@iau.ac.ir 3874492540 100319475328460051162 No Department of Health & Clinical Psychology, Ka.C., Islamic Azad University, Karaj, Iran. گروه روانشناسی سلامت و بالینی، واحد کرج، دانشگاه آزاد اسلامی، کرج، ایران. Adis Kraskian Moujambari آدیس کراسکیان موجمباری adis.Kraskian@kiau.ac.ir 0068967004 100319475328460051163 No Department of Psychology, Ka.C., Islamic Azad University, Karaj, Iran. گروه روانشناسی ، واحد کرج، دانشگاه آزاد اسلامی، کرج، ایران. ُSeyedeh Maryam Mousavi سیده مریم موسوی mm.mousavi@iau.ac.ir 0069572968 100319475328460051164 No Department of Psychology, Rasht Branch, Islamic Azad University, Rasht, Iran. گروه روانشناسی، واحد رشت، دانشگاه آزاد اسلامی،رشت، ایران.