Journal of Psychological Science

fa رابطه اعتیاد به شبکه‌های اجتماعی و نگرانی از تصویر بدن با نقش میانجی گر شفقت به خود و اجتناب تجربه‌ای در دانشجویان The Relationship Between Social Media Addiction and Body Image Concern with the Mediating Role of Self-Compassion and Experiential Avoidance in University Students تخصصي Special پژوهشي Research <div style="text-align: justify;">زمینه: با افزایش استفاده از شبکه‌های اجتماعی و مقایسه‌های اجتماعی، نگرانی از تصویر بدن به دغدغه‌ای رایج در میان دانشجویان تبدیل شده است. عوامل روانشناختی مانند شفقت به خود و اجتناب تجربه‌ای می‌توانند در شدت و پیامدهای این نگرانی مؤثر باشند. اگرچه پژوهش‌ها به‌طور جداگانه به این متغیرها پرداخته‌اند، بررسی همزمان آن‌ها می‌تواند دیدگاه جامع‌تری از فرآیندهای روانشناختی مرتبط ارائه دهد. هدف: این پژوهش با هدف بررسی رابطه اعتیاد به شبکه‌های اجتماعی و نگرانی از تصویر بدن با نقش میانجی شفقت به خود و اجتناب تجربه‌ای در دانشجویان انجام شد. روش: روش پژوهش حاضر، توصیفی-همبستگی از نوع مدل‌یابی معادلات ساختاری بود. جامعه آماری پژوهش تمامی دانشجویان دانشگاه تبریز در سال تحصیلی 1403-1404 بود که از بین آن‌ها با استفاده از روش نمونه‌گیری خوشه‌ای تصادفی، تعداد 353 نفر به عنوان نمونه انتخاب شدند. ابزارهای مورد استفاده در این پژوهش شامل پرسشنامه های نگرانی از تصویر بدن (لیتلتون، 2003)، اعتیاد به شبکه های اجتماعی مبتنی بر موبایل (خواجه احمدی و همکاران، 1395)، شفقت به خود (نف، 2003) و اجتناب تجربه‌ای (گامز و همکاران، 2011) بود. از روش مدل‌یابی معادلات ساختاری جهت تجزیه و تحلیل داده‌ها با استفاده از<a name="_Hlk192177675"> نرمافزارهای </a>Spss-27 و Amos-26 استفاده شد. یافته ها: نتایج نشان داد که اعتیاد به شبکه‌های اجتماعی (36/0 =β) و اجتناب تجربه‌ای (29/0 =β) بهطور مثبت و شفقت به خود (32/0- =β) به طور منفی بر نگرانی از تصویر بدن اثر مستقیم و معنادار داشتند؛ همچنین اعتیاد به شبکه‌های اجتماعی بهطور منفی بر شفقت به خود (25/0- =β) و به طور مثبت بر اجتناب تجربه‌ای (54/0- =β) اثر مستقیم و معنادار داشت (05/0 >P). نتیجه‌گیری: نقص در شفقت به خود و اجتناب تجربه‌‌ای نقش کلیدی در رابطه بین اعتیاد به شبکه‌‌های اجتماعی و نگرانی از تصویر بدن دارند، لذا توجه به این متغیرها هم در حیطه پیش‌گیری و هم در حیطه درمان حائز اهمیت است.</div> Background: The escalating utilization of social networking platforms, coupled with the resultant increase in social comparisons, has rendered body image concern a prevalent psychological preoccupation among university students. Salient psychological constructs, such as self-compassion and experiential avoidance, may exert a significant influence on the intensity and sequelae of this concern. While extant research has investigated these variables in isolation, a concurrent examination can yield a more comprehensive understanding of the pertinent psychological processes. Aims: This study aimed to investigate the relationship between social media addiction and body image concerns, with the mediating roles of self-compassion and experiential avoidance among university students. Methods: The present research employed a descriptive-correlational design, specifically utilizing structural equation modeling (SEM). The statistical population comprised all students enrolled at the University of Tabriz during the 2024-2025 academic year. From this population, a sample of 353 participants was selected using a multi-stage random cluster sampling method. The instruments utilized in this study included the Body Image Concern Inventory (Littleton et al., 2003), the Mobile-Based Social Media Addiction Questionnaire (Khajeh Ahmadi et al., 2016), the Self-Compassion Scale (Neff, 2003), and the Acceptance and Action Questionnaire-II (Hayes et al., 2011). Structural equation modeling was employed for data analysis using SPSS version 27 and AMOS version 26. Results: The results indicated that social media addiction (β= 0.36) and experiential avoidance (β= 0.29) had a significant positive direct effect on body image concerns, while self-compassion (β= -0.32) had a significant negative direct effect. Additionally, social media addiction had a significant negative direct effect on self-compassion (β= -0.25) and a significant positive direct effect on experiential avoidance (β= 0.54) (P< 0.05). Conclusion: Deficits in self-compassion and experiential avoidance play a key role in the relationship between social media addiction and body image concerns. Therefore, attention to these variables is essential in prevention and treatment contexts. اجتناب تجربه‌ای, اعتیاد به شبکه‌های اجتماعی, تصویر بدنی, شفقت به خود Experiential Avoidance, Social Media Addiction, Body Image, Self-Compassion. 133 148 http://psychologicalscience.ir/browse.php?a_code=A-10-2943-2&slc_lang=fa&sid=1 Hiwa Shahian هیوا شاهیان hiwashahian@gmail.com 2930221100 100319475328460045660 No Department of Psychology, Faculty of Education and Psychology, Tabriz University, Tabriz, Iran. گروه روان‌شناسی، دانشکده علوم‌تربیتی و روان‌شناسی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران. Abbas Bakhshipour Roudsari عباس بخشی‌پور رودسری abbas.bakhshipour@gmail.com 4839655006 100319475328460045661 Yes Department of Psychology, Faculty of Education and Psychology, Tabriz University, Tabriz, Iran. گروه روان‌شناسی، دانشکده علوم‌تربیتی و روان‌شناسی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران. Majid Mahmoud Alilou مجید محمود علیلو m-alilou@tabrizu.ac.ir 5198917567 100319475328460045662 No Department of Psychology, Faculty of Education and Psychology, Tabriz University, Tabriz, Iran. گروه روان‌شناسی، دانشکده علوم‌تربیتی و روان‌شناسی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران.