Journal of Psychological Science

fa بررسی اثربخشی آموزش بهزیستی و کهزیستی روان‌شناسی بر بهزیستی روان‌شناختی پرستاران بازنشسته Investigating the Efficacy of Psychological Well-Being and Ill-Being Training on the Psychological Well-Being of Retired Nurses تخصصي Special پژوهشي Research <div style="text-align: justify;">زمینه: یکی از عوامل مؤثر بر فرآیند بازنشستگی، بهزیستی روان‌شناختی است که در نقطۀ مقابل آن، کهزیستی روان‌شناختی قرار دارد. کهزیستی یا پریشانی روانی می‌تواند عملکرد فردی، خانوادگی و اجتماعی فرد بازنشسته را مختل کند. علی‌رغم وجود پژوهش‌های متعدد در مورد ارتقای بهزیستی روان‌شناختی افراد بازنشسته، در مورد بررسی اثربخشی بسته‌های آموزشی مبتنی بر بافت بومی و فرهنگی در بهبود بهزیستی روان‌شناختی پرستاران بازنشسته، شکاف پژوهشی وجود دارد. هدف: هدف پژوهش حاضر، بررسی اثربخشی آموزش بهزیستی و کهزیستی روان‌شناسی بر بهزیستی روان‌شناختی پرستاران بازنشسته شهر اصفهان بود. روش: روش این پژوهش، نیمه‌آزمایشی از نوع پیش‌آزمون- پس‌آزمون با گروه گواه و پیگیری دو ماهه بود. جامعۀ آماری پژوهش شامل تمامی پرستاران زن و مرد بازنشسته از بیمارستان‌های دولتی یا خصوصی شهر اصفهان در بهار سال ۱۴۰3 بود که از بین آن‌ها با روش نمونه‌گیری در دسترس، ۳۰  نفر (20 زن و 10 مرد) انتخاب شده و به ‌صورت تصادفی در دو گروه آزمایش (۱۵ نفر) و گواه (۱۵ نفر) گمارش شدند. داده‌های پژوهش نیز با استفاده از مقیاس بهزیستی روان‌شناختی (ریف، 1989) جمع‌آوری شده و برای گروه آزمایش، برنامۀ بسته آموزشی محقق ساخته مبتنی بر آموزش بهزیستی و کهزیستی روان‌شناسی (دری و همکاران، 1404) که یک برنامۀ 10 جلسه‌ای بود، اجرا شد. هم‌چنین برای تحلیل داده‌های پژوهش از روش تحلیل واریانس با اندازه‌گیری مکرر با بهره‌گیری از نرم‌افزار SPSS-23  استفاده شد. یافتهها: نتایج نشان داد، بستۀ آموزش بهزیستی و کهزیستی روان‌شناسی بر بهبود بهزیستی روان‌شناختی و مؤلفه‌های شش گانه آن در پرستاران بازنشسته مؤثر بود (001/0P<). هم‌چنین نتایج پژوهش حاکی از آن بود که اثر مداخلۀ آموزشی مورد استفاده در مرحلۀ پیگیری نیز پایدار باقی مانده بود (001/0P<). نتیجه‌گیری: با توجه به تأیید اثربخشی بستۀ  آموزش بهزیستی و کهزیستی روان‌شناسی، پیشنهاد می‌شود متولیان وزارت بهداشت و مشاوران شغلی از این بستۀ آموزشی برای جلسات گروهی جهت افزایش بهزیستی روان‌شناختی و مؤلفه‌های آن در پرستاران و سایر شاغلین بازنشسته بیمارستانی استفاده کنند.</div> <div style="text-align: justify;">Background: One of the factors affecting the retirement process is psychological well-being, the opposite of which is psychological ill-being . Ill-being  or psychological distress can disrupt the individual, family, and social functioning of the retiree. Despite numerous researches on promoting the psychological well-being of retired individuals, there is a research gap regarding the efficacy of educational packages based on local and cultural context in improving the psychological well-being of retired nurses.   Aims: The aim of the present study was to investigate the efficacy of psychological well-being and ill-being training on the psychological well-being of retired nurses in Isfahan. Methods: The method of this study was a quasi-experimental pre-test-post-test with a control group and a two-month follow-up. The statistical population of the study included all retired male and female nurses from public or private hospitals in Isfahan in the spring of 2024, From among them, 30 people (20 women and 10 men) were selected using the convenience sampling method and randomly assigned to two experimental groups (15 people) and control groups (15 people). Research data was also collected using the scale of psychological well-being (Ryff, 1989), and for the experimental group, a researcher-made educational package program based on psychological well-being and ill-being education (Dorri et al., 2025), which was a 10-session program, was implemented. Also, to analyze the research data, the variance analysis with repeated measurements method was used using SPSS-23 software. Results: The results showed that the psychological well-being and ill-being education package was effective in improving psychological well-being and all six of its components in retired nurses (P<0.001). The results of the study also indicated that the effect of the educational intervention used in the follow-up phase remained stable (P<0.001). Conclusion: Given the confirmation of the efficacy of the psychological well-being and ill-being training package, it is recommended that ministry of health officials and career counselors use this training package for group sessions to increase psychological well-being and its components in nurses and other retired hospital employees.</div> بهزیستی روان‌شناختی, کهزیستی روان‌شناختی, پرستاران بازنشسته. psychological well-being, psychological ill-being, retired nurses. 1 19 http://psychologicalscience.ir/browse.php?a_code=A-10-3106-1&slc_lang=fa&sid=1 Akbar Dorri اکبر دُرّی a.dorri@ir.ac.iau 1170993788 100319475328460050707 No Department of Counseling, Kho.C., Islamic Azad University, Khomeinishahr, Iran. گروه مشاوره، واحد خمینی شهر، دانشگاه آزاد اسلامی، خمینی شهر، ایران. Kazem Ghojavand کاظم قجاوند Kazem.ghojavand@iau.ac.ir 1750433835 100319475328460050708 Yes Department of Social Work, Kho.C., Islamic Azad University, Khomeinishahr, Iran. گروه مددکاری اجتماعی، واحد خمینی شهر، دانشگاه آزاد اسلامی، خمینی شهر، ایران. Yosef Gorji یوسف گرجی 5759870718@iau.ac.ir 5759870718 100319475328460050709 No Department of Psychology, Kho.C., Islamic Azad University, Isfahan, Iran. گروه روانشناسی، واحد خمینی شهر، دانشگاه آزاد اسلامی، خمینی شهر، ایران.