fa مقایسه اثربخشی دو رویکرد آموزشی پروژه‌محور و بازی‌محور بر توسعه مهارت‌های اجتماعی و شناختی کودکان پیش‌دبستانی عمومى General پژوهشي Research <div style="text-align: justify;"><span style="line-height:2;"><span style="font-family:IRANsans;"><span style="font-size:11pt"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><b><span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span style="color:#a42898">زمینه:</span></span></b> <span lang="FA" style="font-size:10.0pt">رشد اجتماعی و شناختی از مهم‌ترین ابعاد تحول در دوران پیش‌دبستانی است و نقش کلیدی در سازگاری کودکان با محیط پیرامون دارد. در نبود این مهارت‌ها، کودکان با مشکلات جدی در تعاملات اجتماعی و فرایندهای یادگیری مواجه می‌شوند. اگرچه مطالعات پیشین نشان داده‌اند که رویکردهای آموزشی فعال می‌توانند در ارتقای این مهارت‌ها مؤثر باشند، اما هنوز مقایسه مستقیم اثربخشی آموزش پروژه‌محور و بازی‌محور در این زمینه کمتر بررسی شده است.</span></span></span></span><br> <span style="font-size:11pt"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><b><span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span style="color:#a42898">هدف:</span></span></b><span lang="FA" style="font-size:10.0pt"> هدف پژوهش حاضر، مقایسه اثربخشی دو رویکرد آموزشی پروژه‌محور و بازی‌محور بر توسعه مهارت‌های اجتماعی و شناختی کودکان پیش‌دبستانی بود.</span></span></span></span><br> <span style="font-size:11pt"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><b><span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span style="color:#a42898">روش:</span></span></b> <span lang="FA" style="font-size:10.0pt">این مطالعه با روش نیمه‌آزمایشی و طرح پیش‌آزمون - پس‌آزمون با گروه گواه انجام شد. جامعه آماری شامل تمامی کودکان پیش‌دبستانی مدارس غیرانتفاعی پسرانه شهر کرمان در سال تحصیلی ۱۴۰۳-۱۴۰۴ بود. از میان آن‌ها، ۷۵ کودک به‌صورت تصادفی انتخاب و در سه گروه ۲۵ نفره شامل آموزش پروژه‌محور، آموزش بازی‌محور و گروه گواه گمارده شدند. ابزار گردآوری داده‌ها پرسشنامه مهارت‌های اجتماعی گرشام و الیوت (1990) و پرسشنامه مهارت‌های شناختی پیترسون و مک‌گی (1985) بود. مداخله آموزشی طی ۸ هفته در ۱۶ جلسه (دو جلسه ۲ ساعته در هفته برای هر گروه) اجرا شد. داده‌ها با استفاده از تحلیل کوواریانس چندمتغیری مانکووا در نرم‌افزار </span><span dir="LTR" style="font-size:9.0pt">SPSS</span><span style="font-size:10.0pt"> نسخه ۲۶ تحلیل شدند.</span></span></span></span><br> <span style="font-size:11pt"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><b><span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span style="color:#a42898">یافته &shy;ها:</span></span></b><span lang="FA" style="font-size:10.0pt"> یافته‌ها نشان داد هر دو رویکرد آموزشی پروژه‌محور و بازی‌محور بر بهبود مهارت‌های اجتماعی و شناختی کودکان اثر مثبت و معناداری داشتند (</span><span dir="LTR" style="font-size:9.0pt">p < 0.05</span><span lang="FA" style="font-size:10.0pt">)، اما آموزش پروژه‌محور نسبت به آموزش بازی‌محور اثربخشی بیشتری در ارتقای این مهارت‌ها نشان داد. همچنین، گروه گواه در هیچ‌یک از متغیرها تغییر معناداری نداشت (</span><span dir="LTR" style="font-size:9.0pt">p < 0.05</span><span lang="FA" style="font-size:10.0pt">).</span></span></span></span><br> <b><span dir="RTL" lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span style="color:#a42898">نتیجه‌گیری:</span></span></b><span dir="RTL" lang="AR-SA" style="font-size:10.0pt"> نتایج پژوهش تأکید می‌کند که به‌کارگیری رویکردهای فعال آموزشی، به‌ویژه آموزش پروژه‌محور، می‌تواند در برنامه‌های پیش‌دبستانی به‌عنوان راهکاری مؤثر برای ارتقای مهارت‌های اجتماعی و شناختی مورد استفاده قرار گیرد. این یافته‌ها اهمیت توجه به طراحی فعالیت‌های آموزشی مبتنی بر پروژه را در سیاست‌های آموزشی و تربیتی کودکان پیش‌دبستانی برجسته می‌سازد</span><span style="font-size:9.0pt"><span style="color:black">.</span></span></span></span></div> <div style="text-align: justify;"><span style="line-height:2;"><span style="font-size:11pt"><span style="unicode-bidi:embed"><span calibri="" style="font-family:"><b><span style="font-size:9.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="color:#a42898">Background:</span></span></span></b> <span style="font-size:9.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="color:#0d0d0d">Social and cognitive development represent crucial dimensions of preschoolers&rsquo; growth, as these competencies serve as the foundation for successful adaptation and interaction with others. A lack of these skills may hinder children&rsquo;s ability to engage effectively in social relationships and learning processes. Although previous studies have highlighted the effectiveness of active teaching approaches, direct comparisons between project-based and game-based instruction in preschool settings remain limited.</span></span></span><span dir="RTL" lang="FA" style="font-size:9.0pt"><span b="" style="font-family:" zar=""><span style="color:#0d0d0d"></span></span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:11pt"><span style="unicode-bidi:embed"><span calibri="" style="font-family:"><b><span style="font-size:9.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="color:#a42898">Aims:</span></span></span></b> <span style="font-size:9.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="color:#0d0d0d">The present study aimed to compare the effects of project-based and game-based educational approaches on the development of preschool children&rsquo;s social and cognitive skills.</span></span></span><span dir="RTL" lang="FA" style="font-size:9.0pt"><span b="" style="font-family:" zar=""><span style="color:#0d0d0d"></span></span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:11pt"><span style="unicode-bidi:embed"><span calibri="" style="font-family:"><b><span style="font-size:9.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="color:#a42898">Methods:</span></span></span></b><b> </b><span style="font-size:9.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="color:#0d0d0d">This research employed a quasi-experimental design with pre-test, post-test, and control groups. The study population comprised all preschool boys enrolled in private schools in Kerman, Iran, during the 2023&ndash;2024 academic year. Seventy-five children were randomly selected and assigned to three groups of 25 participants each: project-based education, game-based education, and a control group. Data were collected using the Social Skills Rating System developed by Gresham and Elliott (1990) and the Cognitive Skills Scale by Peterson and McGee (1985). Educational interventions were implemented for the experimental groups over eight weeks, with 16 sessions (two 2-hour sessions per week), while the control group did not receive any intervention. Data were analyzed using multivariate analysis of covariance (MANCOVA) via SPSS version 26.</span></span></span><span dir="RTL" lang="FA" style="font-size:9.0pt"><span b="" style="font-family:" zar=""><span style="color:#0d0d0d"></span></span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:11pt"><span style="unicode-bidi:embed"><span calibri="" style="font-family:"><b><span style="font-size:9.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="color:#a42898">Results:</span></span></span></b><b> </b><span style="font-size:9.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="color:#0d0d0d">Findings indicated that both project-based and game-based instruction had a significant positive effect on children&rsquo;s social and cognitive skills (p < .05). However, project-based instruction demonstrated greater effectiveness compared to the game-based approach. No significant changes were observed in the control group (p < .05).</span></span></span><span dir="RTL" lang="FA" style="font-size:9.0pt"><span b="" style="font-family:" zar=""><span style="color:#0d0d0d"></span></span></span></span></span></span><br> <b><span style="font-size:9.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="color:#a42898">Conclusion:</span></span></span> </b><span style="font-size:9.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="color:#0d0d0d">These results highlight the critical role of active educational approaches, particularly project-based learning, in fostering preschoolers&rsquo; social and cognitive development. The findings underscore the importance of integrating project-based activities into preschool curricula and educational policies to enhance children&rsquo;s early developmental competencies.</span></span></span></span></div> آموزش پروژه‌محور, آموزش بازی‌محور, مهارت‌های اجتماعی, مهارت‌های شناختی, کودکان پیش‌دبستانی. Project-based education, game-based education, social skills, cognitive skills, preschool children. 1 0 http://psychologicalscience.ir/browse.php?a_code=A-10-3174-2&slc_lang=fa&sid=1 faezeh ghalekhani فائزه قلعه خانی faeze.ghalekhani@iau.ac.ir 2980952168 100319475328460051572 No Department of Educational Sciences, ke.c., Islamic Azad University, kerman, Iran. گروه علوم تربیتی، واحد کرمان ،دانشگاه آزاد اسلامی، کرمان، ایران. Fatemeh Alsadat Robati فاطمه السادات رباطی robatyfatmeh@iau.ac.ir 2992109894 100319475328460051573 Yes Department of Educational Sciences, Raf.C., Islamic Azad University, Rafsanjan, Iran. گروه علوم تربیتی، واحد رفسنجان، دانشگاه آزاد اسلامی، رفسنجان، ایران