Journal of Psychological Science

fa تجربه زیسته خواهران و برادران افراد با اختلال کم‌توانی ذهنی Lived Experiences of Siblings of Individuals with Intellectual Disabilities تخصصي Special كاربردي Applicable <div style="text-align: justify;">زمینه: با وجود «قانون حمایت از حقوق معلولان» در سال 1396، نیازها و فشارهای روانی، هیجانی و اجتماعی خواهران و برادران افراد کم‌توان ذهنی نادیده گرفته شده است. این افراد که به عنوان مراقبان غیررسمی عمل می‌کنند، با چالش‌های متعددی روبرو هستند، اما تجارب آنان کمتر مورد مطالعه قرار گرفته است. این مطالعه کیفی به بررسی تجربه زیسته این خواهران و برادران (با ۴ بعد اصلی) پرداخته تا این شکاف پژوهشی را پر کند. هدف نهایی این تحقیق، ارائه راهنمایی برای طراحی مداخلات روانشناختی و سیاست‌های حمایتی مناسب برای این گروه است. هدف: هدف از پژوهش حاضر، مرور تجارب زیسته  خواهران و برادران افراد کم‌توان ذهنی بود. روش: این پژوهش با رویکرد کیفی و روش پدیدارشناسی توصیفی انجام شد. روش نمونه‌گیری در دسترس و هدفمند بود و افراد شرکت‌کننده نیز شامل 10 نفر از خواهران و برادران افراد کم‌توان ذهنی با محدوده سنی 20 تا 50 سال بودند. ابزار پژوهش نیز شامل مصاحبه‌های نیمه ساختار یافته عمیق با این افراد بود که در سال 1404 و در استان اصفهان انجام شد. داده‌های استخراج شده با استفاده از روش کلایزی با نرم‌افزار MAXQDA تجزیه و تحلیل شدند. یافته ها: یافته‌های به دست آمده‌ از مصاحبه با خواهران و برادران افراد کم‌توان ذهنی شامل 4 مضمون اصلی روابط عاطفی و مسئولیت‌های خانوادگی (شامل مضامین فرعی محبت و دلسوزی، صمیمیت و وابستگی، مراقبت مداوم و جایگزین والد شدن)، چالش‌های روانی و اجتماعی (شامل مضامین فرعی نگرانی دائمی، خشم و فرسودگی، تبعیض اجتماعی و کمبود حمایت خانوادگی و نهادی)، چالش‌های مربوط به آینده ( با دو مضمون فرعی محدودیت‌های تحصیلی، شغلی و ازدواج و بلاتکلیفی بعد از والدین) و معنابخشی و راهبردهای مقابله‌ای مثبت (با دو مضمون فرعی ایمان مذهبی و امید به بهبود و تغییر) بود. نتیجه‌گیری: این پژوهش نتیجه می‌دهد که روابط خواهر-برادری سرشار از وابستگی عمیق و محبت متقابل است و در عین حال، بار مسئولیت و فداکاری شخصی قابل‌توجهی را بر دوش این افراد قرار می‌دهد. یافته‌های پژوهش دارای کاربردهای مهمی در بهبود حمایت روانی و اجتماعی خواهران و برادران افراد معلول ذهنی است. این نتایج می‌تواند به طراحی برنامه‌های آموزشی، مشاوره و مداخلات روانشناختی کمک کند تا بار مسئولیت و فشارهای روانی این مراقبان کاهش یابد. </div> <div style="text-align: justify;">Background: Despite the "Law for the Protection of the Rights of Persons with Disabilities" in 2017, the needs and psychological, emotional, and social pressures on the siblings of individuals with intellectual disabilities have been overlooked. These individuals, who serve as informal caregivers, face numerous challenges, yet their experiences have been rarely studied. This qualitative study explores the lived experiences of these siblings (across four main dimensions) to fill this research gap. The ultimate goal of this research is to provide guidance for designing psychological interventions and supportive policies for this group. Aims: The present study aimed to review the lived experiences of siblings of individuals with intellectual disabilities. Methods: This qualitative study was conducted using a descriptive phenomenological approach. Sampling was purposive and convenience-based, and the participants included 10 siblings of individuals with intellectual disabilities, aged 20 to 50 years. The research instrument consisted of in-depth, semi-structured interviews with 10 siblings of individuals with intellectual disabilities, conducted in 2025 in Isfahan Province. The extracted data were analyzed with the MAXQDA software, employing the Claisy method. Results: The findings obtained from interviews with siblings of individuals with intellectual disabilities included four main themes: Emotional Relationships and Family Responsibilities (including the subthemes of affection and compassion, intimacy and attachment, continuous caregiving, and assuming a parental role); Psychological and Social Challenges (including the subthemes of constant worry, anger and burnout, social discrimination, and lack of familial and institutional support); Future-Related Challenges (with two subthemes: educational, occupational, and marital limitations, and uncertainty after the parents); and Finding Meaning and Positive Coping Strategies (with two subthemes: religious faith and hope for improvement and change). Conclusion: This study concludes that sibling relationships are characterized by deep attachment and mutual affection, while simultaneously placing a significant burden of responsibility and personal sacrifice on these individuals. The findings have important implications for improving the psychological and social support for siblings of individuals with intellectual disabilities. These results can contribute to the design of educational programs, counseling, and psychological interventions to reduce the burden of responsibility and psychological pressure on these caregivers</div> کم‌توانی ذهنی, نیازهای خواهران و برادران, پدیدارشناسی توصیفی, چالش‌های روانی-اجتماعی Intellectual disability Siblings' needs, Descriptive phenomenology, Psychosocial challenges 1 0 http://psychologicalscience.ir/browse.php?a_code=A-10-3209-1&slc_lang=fa&sid=1 Zahra Soltani زهرا سلطانی soltani_za@atu.ac.ir 6190067654 100319475328460051562 No Psychology and Education of Exceptional Children, Faculty of Psychology and Educational Sciences, Allameh Tabataba'i University, Tehran, Iran. گروه روان‌شناسی و آموزش کودکان استثنایی، دانشکده روان‌شناسی و علوم تربیتی، دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایران. Mohammad Bagher Hasanvand محمدباقر حسنوند m.b.h.hasanvand06@atu.ac.ir 4189927694 100319475328460051563 Yes Department of Psychology and Education of Exceptional Children, Faculty of Psychology and Educational Sciences, Allameh Tabataba'i University, Tehran, Iran, (Corresponding Author) گروه روان‌شناسی و آموزش کودکان استثنایی، دانشکده روان‌شناسی و علوم تربیتی، دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایران. Azin Faraji آذین فرجی azin.farajii1373@gmail.com 1960392557 100319475328460051564 No Department of Psychology and Education of Exceptional Children, Faculty of Psychology and Educational Sciences, University of Tehran, Iran کارشناس ارشد روان‌شناسی و آموزش کودکان استثنایی، دانشکده روان‌شناسی و علوم تربیتی، دانشگاه تهران، ایران