Journal of Psychological Science

fa مدل‌یابی معادلات ساختاری رابطه نقص‌های کارکرد اجرایی و ترومای پیچیده با میانجی‌گری خصیصه‌های مرضی شخصیت در زنان ایرانی Structural Equation Modeling of the Relationship between Executive Function Deficits and Complex Trauma Mediated by Pathological Personality Traits in Iranian Women تخصصي Special پژوهشي Research <div style="text-align: justify;">کارکردهای اجرایی به عنوان فرایندهای اساسی مورد نیاز برای رفتار هدف‌مند، بر اثر تجربه‌ی تروماهای پیچیده ناشی از بدرفتاری‌های دوران کودکی می‌تواند دچار نقص‌های متعدد و به دنبال آن منجر به بروز پیامدهای روان‌شناختی عمیقی، به‌ویژه در گروه زنان شود. چگونگی تأثیر تروماهای پیچیده بر کارکردهای اجرایی و نقش میانجی صفات شخصیتی آسیب‌زا در انتقال این اثر، تاکنون به‌طور مستقیم مورد مطالعه قرار نگرفته است. پژوهش حاضر با هدف بررسی نقش میانجی خصیصه‌های مرضی شخصیت در رابطه بین نقص‌های کارکرد اجرایی روزمره و ترومای پیچیده در زنان ایرانی انجام شد. این پژوهش توصیفی – همبستگی با استفاده از مدل‌یابی معادلات ساختاری (SEM) انجام شد. نمونه‌ی پژوهش شامل ۲۵۴ زن دانشجوی دانشگاه شیراز، به روش نمونه‌گیری در دسترس انتخاب شدند. به‌منظور سنجش نقص‌های کارکردهای اجرایی، پرسش‌نامۀ نقص‌های کارکرد اجرایی بارکلی (بارکلی، 2011)، برای ارزیابی ترومای پیچیده، پرسش‌نامۀ تروماهای دوران کودکی (برنشتاین  و همکاران، 2003) و برای سنجش خصیصه‌های مرضی شخصیت، فرم کوتاه فهرست شخصیتی DSM-5 (کروئگر و همکاران، 2012) به‌کار گرفته شد. تحلیل داده‌ها با استفاده از نرم‌افزارهای SPSS نسخه‌ی 23 و AMOS نسخه‌ی 24 انجام شد. نتایج نشان داد که نقص‌های کارکردهای اجرایی به‌طور مستقیم و معناداری توسط ترومای پیچیده در زنان پیش‌بینی می‌شوند (β = 0.355، p < 0.001). همچنین، خصیصه‌های مرضی شخصیت به‌عنوان متغیر میانجی، نقش معناداری در رابطه‌ی بین ترومای پیچیده و نقص‌های کارکرد اجرایی ایفا کردند، به‌طوری‌که این رابطه به‌صورت غیرمستقیم نیز معنادار بود (β = 0.19، p < 0.001). یافته‌ها نشان می‌دهد صفات شخصیتی آسیب‌زا،  نقش تعیین‌کننده‌ای در انتقال و تبیین تأثیر ترومای پیچیده بر نقص‌های کارکرد اجرایی در زنان دارد. این نتایج بر ضرورت غربالگری هم‌زمان مشکلات کارکرد اجرایی و الگوهای شخصیتی ناسازگار در زنان دارای پیشینه ترومای پیچیده و همچنین یکپارچه کردن پروتکل‌های درمانی الگوهای ناسازگار شخصیت و مداخلات اصلاح نقص‌های کارکرد اجرایی در پاسخ به نیازهای درمانی این گروه تاکید دارد.  </div> <div style="text-align: justify;">Background: Executive functions encompass fundamental processes essential for goal-directed behavior. Research evidence indicates that these deficits may develop as a result of complex trauma stemming from childhood maltreatment, lead to profound psychological consequences, particularly among women. However, the manner in which complex trauma affects executive functioning, and the mediating role of maladaptive personality traits in transmitting this effect, has not yet been directly examined. Aims: This study aimed to examine the mediating effect of pathological personality traits on the relationship between complex childhood trauma and everyday executive function deficits among Iranian women. Methods: This study employed a descriptive–correlational design and was conducted using structural equation modeling (SEM). The study sample consisted of 254 female university students from Shiraz University, selected through convenience sampling. Participants completed the Childhood Trauma Questionnaire (Bernstein et al., 2003), the Barkley Deficits in Executive Functioning Scale (Barkley, 2011), and the short form of the DSM-5 Personality Inventory (Krueger et al., 2012). Data were analyzed using SPSS version 23 and AMOS version 24. Results: The results indicated that deficits in executive functioning were directly and significantly predicted by complex trauma in women (β = 0.355, p < 0.001). In addition, pathological personality traits, as a mediating variable, played a significant role in the relationship between complex trauma and executive function deficits, such that this relationship was also significant indirectly (β = 0.19, p < 0.001). Conclusion: This study indicates that executive function deficits in women are influenced by complex trauma, with pathological personality traits playing a determining role in transmitting and explaining this effect. The results underscore the importance of simultaneously screening for executive function difficulties and maladaptive personality patterns in women with a history of complex trauma, as well as integrating treatment for maladaptive personality patterns and interventions targeting executive function deficits in this population.  </div> نقص کارکردهای اجرایی, ترومای پیچیده, خصیصه‌های مرضی شخصیت, میانجی‌گری, مدل‌سازی معادلات ساختاری. Executive function deficits Complex trauma, Pathological personality traits, Mediation, Structural equation modeling. 0 0 http://psychologicalscience.ir/browse.php?a_code=A-10-3361-1&slc_lang=fa&sid=1 Farah Rezaei Motlagh فرح رضایی مطلق rezaei.m.farah@gmail.com 3510202473 100319475328460051728 No Department of Clinical Psychology, Faculty of Education and Psychology, Shiraz University, Shiraz دانشجوی دکتری روان‌شناسی بالینی، گروه روان‌شناسی بالینی، دانشکده علوم تربیتی و روان‌شناسی، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران. Mohammad Ali Goodarzi محمدعلی گودرزی mgoodarzi@shirazu.ac.ir 4131914379 100319475328460051729 Yes Department of Clinical Psychology, Faculty of Education and Psychology, Shiraz University, Shiraz, Iran استاد، گروه روان‌شناسی بالینی، دانشکده علوم تربیتی و روان‌شناسی، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران. Mohammadreza Taghavi محمدرضا تقوی m.taghavi@shirazu.ac.ir 100319475328460051730 100319475328460051730 No Department of Clinical Psychology, Faculty of Education and Psychology, Shiraz University, Shiraz, Iran استاد، گروه روان‌شناسی بالینی، دانشکده علوم تربیتی و روان‌شناسی، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران Mehdi Imani مهدی ایمانی mimani@shirazu.ac.ir 1378298731 100319475328460051731 No Department of Clinical Psychology, Faculty of Education and Psychology, Shiraz University, Shiraz, Iran دانشیار، گروه روان‌شناسی بالینی، دانشکده علوم تربیتی و روان‌شناسی، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران