Journal of Psychological Science

fa مقایسه اثربخشی طرحواره درمانی، فراشناخت و درمان بین فردی بر ابرازگری هیجانی در دانشجویان دارای علائم اضطراب اجتماعی مرکز آموزش عالی کاشمر Comparison of the effectiveness of schema therapy, metacognition and interpersonal therapy on emotional expressiveness in students with symptoms of social anxiety at Kashmar Higher Education Center تخصصي Special پژوهشي Research <div style="text-align: justify;">زمینه: اضطراب اجتماعی در دانشجویان با نقص در ابرازگری هیجانی و روابط بین‌فردی همراه است و مداخلات روان‌درمانی نقش مهمی در بهبود این کارکردها دارند. طرحواره‌درمانی، درمان فراشناختی و درمان بین‌فردی از مسیرهای شناختی، هیجانی و ارتباطی متفاوت می‌توانند بر ابراز هیجان اثرگذار باشند، اما اغلب به‌صورت جداگانه بررسی شده‌اند. ازاین‌رو، خلأ پژوهشی در زمینه مقایسه اثربخشی این سه رویکرد بر ابرازگری هیجانی دانشجویان دارای علائم اضطراب اجتماعی وجود دارد که پژوهش حاضر به آن می‌پردازد. هدف: پژوهش حاضر با هدف مقایسه اثربخشی طرحواره درمانی، فراشناخت و درمان بین فردی بر ابرازگری هیجانی مثبت در دانشجویان دارای علائم اضطراب اجتماعی مرکز آموزش عالی کاشمر انجام شد.   روش: روش پژوهش نیمه آزمایشی با پیش‌آزمون پس‌آزمون با گروه گواه بود. جامعه آماری پژوهش حاضر شامل تمامی دانشجویان مبتلا به اضطراب اجتماعی در مرکز آموزش عالی کاشمر در سال تحصیلی 03-1402 بودند. از بین دانشجویانی که درگیر علائم اضطراب اجتماعی بودند و در پرسشنامه اضطراب اجتماعی (جرابک، 1996) نمره بالاتر از نمره برش (6)  به دست آورند، تعداد 60 نفر به روش نمونه‌گیری تصادفی انتخاب و در چهار گروه به صورت تصادفی جایگزین شدند؛ ابتدا هر چهار گروه به پرسشنامه ابرازگری هیجانی (کینگ و امونز،1990) پاسخ دادند. گروه‌های آزمایش اول تحت 8 جلسه طرحواره درمانی (غلامرضایی و طهرانچی، 1395)، گروه آزمایش دوم تحت 8 جلسه درمان بین فردی (اوشی و همکاران، 2015) و گروه سوم تحت 8 جلسه فراشناختی (ولز، 2009) قرار گرفتند و گروه گواه مداخله‌ای دریافت نکرد. اطلاعات گردآوری شده با نرم افزار spss-24 و تحلیل کواریانس تک متغیره و آزمون‌های پس مقایسه‌ای تحلیل شدند. یافته‌ها:  نتایج نشان داد هر سه شیوه درمانی بر کاهش ابرازگری هیجان تأثیر معناداری دارد(05/0P<). همچنین آزمون تعقیبی بنفرونی نشان داد که تفاوت سه روش طرحواره درمانی، درمان فراشناخت و درمان بین فردی در میزان اثر بخشی‌ها در درمان ابرازگری هیجانی معنی‌دار نیست (05/0<P). نتیجه‌گیری: یافته‌های پژوهش حاضر نشان داد که هر سه رویکرد طرحواره‌درمانی، درمان فراشناختی و درمان بین‌فردی می‌توانند به‌عنوان مداخلات مؤثر و قابل استفاده در مراکز مشاوره دانشجویی برای بهبود ابرازگری هیجانی دانشجویان دارای علائم اضطراب اجتماعی به‌کار گرفته شوند. عدم تفاوت معنادار در میزان اثربخشی این درمان‌ها بیانگر آن است که متخصصان می‌توانند با توجه به شرایط فردی، امکانات اجرایی و ترجیحات مراجع، هر یک از این رویکردها را به‌صورت انعطاف‌پذیر انتخاب و اجرا کنند. این نتایج می‌تواند مبنایی عملی برای طراحی برنامه‌های مداخله‌ای و پیشگیرانه در محیط‌های دانشگاهی فراهم آورد.</div> <div style="text-align: justify;">Background: Social anxiety in university students is associated with deficits in emotional expressiveness and interpersonal relationships, and psychotherapeutic interventions play an important role in improving these functions. Schema therapy, metacognitive therapy, and interpersonal therapy can influence emotional expression through different cognitive, emotional, and relational pathways; however, they have mostly been examined separately. Therefore, a research gap exists regarding the comparative effectiveness of these three approaches on emotional expressiveness in students with symptoms of social anxiety, which the present study seeks to address. Aims: The present study aimed to compare the effectiveness of schema therapy, metacognitive therapy, and interpersonal therapy on positive emotional expressiveness in students with symptoms of social anxiety at Kashmar Higher Education Center. Methods: This study employed a quasi-experimental design with a pretest–posttest and a control group. The statistical population included all students with social anxiety at Kashmar Higher Education Center during the 2022–2023 academic year. Among students who exhibited symptoms of social anxiety and obtained scores above the cutoff point (6) on the Social Anxiety Questionnaire (Jerabek, 1996), 60 participants were randomly selected and randomly assigned to four groups. Initially, all four groups completed the Emotional Expressiveness Questionnaire (King & Emmons, 1990). The first experimental group received eight sessions of schema therapy (Gholamrezaei & Tehranchi, 2016), the second experimental group received eight sessions of interpersonal therapy (Oshii et al., 2015), and the third experimental group received eight sessions of metacognitive therapy (Wells, 2009). The control group did not receive any intervention. Data were analyzed using SPSS version 24, applying univariate analysis of covariance (ANCOVA) and post hoc comparison tests. Results: The results indicated that all three therapeutic approaches had a significant effect on improving emotional expressiveness (p<0.05). Furthermore, Bonferroni post hoc tests showed that there were no significant differences among schema therapy, metacognitive therapy, and interpersonal therapy in terms of their effectiveness in improving emotional expressiveness (p>0.05). Conclusion: The findings of the present study indicate that schema therapy, metacognitive therapy, and interpersonal therapy can all be considered effective and applicable interventions in university counseling centers for improving emotional expressiveness in students with symptoms of social anxiety. The lack of significant differences in effectiveness suggests that clinicians can flexibly select and implement any of these approaches based on individual client characteristics, available resources, and client preferences. These results provide a practical foundation for the design of intervention and prevention programs in university settings.</div> طرحواره درمانی, درمان بین فردی, درمان فراشناخت, ابرازگری هیجانی, اضطراب اجتماعی Schema therapy, interpersonal therapy, metacognitive therapy, emotional expressiveness, social anxiety 1 16 http://psychologicalscience.ir/browse.php?a_code=A-10-3402-1&slc_lang=fa&sid=1 Sara Khoramifar سارا خرمی فر ssarakhoramifar@gmail.com 3258498581 100319475328460048232 No Department of Psychology, Faculty of Literature and Humanities, Lorestan University, Khorramabad, Iran. گروه روانشناسی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه لرستان، خرم آباد، ایران. Mohammad Ali Sepahundi محمدعلی سپهوندی sepahvandi.mo@lu.ac.ir 0022024786 100319475328460048233 Yes Department of Psychology, Faculty of Literature and Humanities, , Lorestan University, Khorramabad, Iran. گروه روانشناسی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه لرستان، خرم آباد، ایران. Fazlollah Mirdrikvand فضل الله میردریکوند mirdarikvandf@lu.ac.ir 1372199705 100319475328460048234 No Department of Psychology, Faculty of Literature and Humanities, Lorestan University, Khorramabad, Iran. گروه روانشناسی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه لرستان، خرم آباد، ایران.