استاد گروه روانشناسی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران ، narimani@uma.ac.ir
چکیده: (7 مشاهده)
زمینه: برنامه یادگیری تنفس، یک مداخله ذهنآگاهی مبتنی بر مدرسه است که در دو دهه اخیر برای ارتقای سلامت روان نوجوانان در محیطهای آموزشی استفاده شده است. این برنامه از اصول ذهنآگاهی برای بهبود بهزیستی روانشناختی بهره میبرد و در ایران، با توجه به فشارهای فرهنگی و اجتماعی مانند امتحانات رقابتی، نیاز به مداخلات متناسب با فرهنگ احساس میشود.
هدف: این مطالعهی پایلوت با هدف بررسی امکانسنجی، مقبولیت، ایمنی و اثربخشی اولیهی برنامهی یادگیری تنفس در بهبود شفقت به خود، کاهش استرس ادراکشده و افزایش ذهنآگاهی در میان دختران نوجوان ایرانی انجام شد.
روش: این مطالعه یک پژوهش نیمهتجربی بود که با طرح پیشآزمون و پسآزمون و بدون گروه کنترل انجام شد. جامعه آماری شامل تمامی دانشآموزان متوسطه دوم شهر اردبیل در بازه سنی 15 تا 19 و در سال تحصیلی 1403 بودند. 8 نفر با نمونهگیری غیرتصادفی داوطلباانه انتخاب شدند. ابزارها شامل مقیاس شفقت به خود (نف، 2003)، استرس ادراکشده (کوهن و همکاران، 1983) و ذهنآگاهی (براون و رایان، 2003) بودند. برای ارزیابی اثربخشی، از آزمون t وابسته در نرمافزار SPSS نسخۀ 26 استفاده شد. اندازه اثر با استفاده از d کوهن محاسبه شد.
یافته ها: نرخ حضور 6/97%، نرخ تکمیل 5/87% و رضایت بالا، امکانپذیری و مقبولیت برنامه را تأیید کرد. هیچ رویداد نامطلوب مزمنی گزارش نشد. نتایج نشاندهنده بهبود معنادار شفقت به خود (d کوهن: 12/1، p < 05/0)، کاهش معنادار در استرس ادراکشده (d کوهن: 3/1، p < 05/0) و افزایش معنادار در ذهنآگاهی (d کوهن: 1/2، p < 05/0) در پسآزمون نسبت به پیشآزمون بود.
نتیجهگیری: برنامه یادگیری تنفس ظرفیت بالایی بهمنزلۀ یک مداخلۀ سازگار با فرهنگ برای ارتقای سلامت روان نوجوانان ایرانی دارد. با وجود محدودیتهایی مانند حجم نمونۀ کوچک و نبود گروه کنترل، نیاز است پژوهشهای آینده با نمونههای بزرگتر و پیگیری بلندمدت انجام شوند.
نوع مطالعه:
پژوهشي |
موضوع مقاله:
تخصصي دریافت: 1404/2/30 | پذیرش: 1405/2/1
| بازنشر اطلاعات |
 |
این مقاله تحت شرایط مجوز کرییتیو کامنز (CC BY-NC-ND) قابل بازنشر است. |