Journal of Psychological Science

fa مقایسه بهزیستی روانشناختی، تنظیم شناختی-هیجانی و سیستم مغزی-رفتاری دانش آموزان دختر و پسر متوسطه اول Comparison of psychological well- being, cognitive-emotional regulation and brain- behavioral system of middle school male and female students عمومى General پژوهشي Research <div style="text-align: justify;">زمینه: بسیاری از رفتارهای پرخطر دوران نوجوانی ناشی از اغتشاشات هیجانی حاصل از تحولات دوران بلوغ است. سلامت روانی دانش آموزان در آستانه بلوغ، ارتباط مستقیمی با عملکرد تحصیلی و فردی-اجتماعی دارد. علاوه بر آن، دختران و پسران در زمینه ادراک، شناخت، حافظه و عملکردهای عصبی تفاوت‌های جنسیتی آشکاری دارند. این تفاوت‌ها ممکن است به عوامل مختلف ژنتیکی، هورمونی و محیطی نسبت داده شود. با این حال، نتایج پژوهش‌های پیشین در این زمینه ناهماهنگ و ناکافی است. هدف: پژوهش حاضر با هدف بررسی و مقایسه بهزیستی روانشناختی، تنظیم شناختی-هیجانی و سیستم  مغزی-رفتاری دانش‌آموزان دختر و پسر مقطع تحصیلی متوسطه اول در شهر حویق انجام شد. روش: روش مطالعه حاضر از نظر هدف، کاربردی از نوع علّی-مقایسه‌ای بود. جامعه پژوهش شامل تمامی دانش‌آموزان دختر و پسر مقطع متوسطه اول مدارس آموزش و پرورش منطقه حویق (شهرستان تالش) در سال تحصیلی 1402- 4011 بودند که به روش نمونه‌گیری داوطلبانه و در دسترس، به تعداد هر گروه 50 نفر، انتخاب شدند. برای جمع‌آوری داده‌ها از پرسشنامه‌های بهزیستی روانشناختی (ریف، 1989)، تنظیم شناختی-هیجانی (گارنفسکی و همکاران، 2001) و سیستم‌های مغزی-رفتاری (کارور و وایت، 1994) استفاده شد که با آزمون  آماری تحلیل واریانس چند متغیره (MANOVA) در نرم افزار SPSS-24 مورد تحلیل قرار گرفتند. یافته‌ها: نتایج نشان داد تفاوت آماری معناداری بین دانش‌آموزان دختر و پسر در نمرات بهزیستی‌روانشناختی (82/12 =F و 01/0 >P)، تنظیم شناختی-هیجانی مثبت (88/34 =F و 01/0 >P)، تنظیم شناختی-هیجانی منفی (97/24 =F و 01/0 >P)، سیستم بازداری رفتاری (62/14 =F و 01/0 >P) و سیستم فعال‌سازی رفتاری (16/9 =F و 01/0 >P) وجود دارد. نتیجه‌گیری: با توجه به یافته‌های پژوهش حاضر؛ تفاوت دو جنس در بهزیستی روانشناختی، تنظیم شناختی هیجانی و سیستم مغزی رفتاری، می‌تواند باعث عملکرد و مواجهه متفاوت دانش‌آموزان دختر و پسر در مقابله با مشکلات دوران نوجوانی و بلوغ شود.</div> Background: Many of the risky behaviors of adolescence are caused by emotional disturbances resulting from the changes of puberty. The mental health of students at the threshold of puberty is directly related to academic and personal-social performance. In addition, boys and girls have obvious gender differences in perception, cognition, memory, and neurological functions. These differences may be attributed to various genetic, hormonal, and environmental factors. However, the results of previous researche in this field are inconsistent and insufficient. Aims: The present study was conducted to compare the Psychological well-being, Cognitive-emotional regulation, and Brain-behavioral system of middle school male and female students in Havigh city. Methods: Method: The present research is a causal- comparative research. The research population included all the male and female students of the middle school level of Department of Education and Training schools in Havigh region (Talesh city) in the educational year of 2022-2023, who were selected by voluntary and available sampling method, 50 people in each group. In order to collect data, psychological well-being questionnaires (Ryff, 1989), cognitive-emotional regulation (Garnefski et al., 2001), and brain - behavioral systems Inventory (Carver and White, 1994) were used, which were analyzed with the statistical test of multivariate analysis of variance (MANOVA) and SPSS-24 software were analyzed. Results: The results showed statistically significant differences between the two groups of male and female students in psychological well-being scores (F= 12.82 and P< 0.01), and positive cognitive-emotional regulation (F= 34.88 and P< 0.01), negative cognitive-emotional regulation (F= 24.97 and P> 0.01), behavioral inhibition system (F= 14.62 and P< 0.01), and behavioral activation system (F= 9.16 and P> 0.01). Conclusion: According to the findings of the current research; The difference between the two genders in psychological well-being, emotional cognitive regulation and behavioral brain system can cause the different performance and exposure of male and female students in dealing with the problems of adolescence and puberty. بهزیستی ‌روانشناختی, تنظیم شناختی-هیجانی, سیستم مغزی-رفتاری, دانش‌آموزان دختر و پسر psychological well-being, cognitive-emotional regulation, brain-behavioral system, male and female students 55 69 http://psychologicalscience.ir/browse.php?a_code=A-10-2220-1&slc_lang=fa&sid=1 Saeideh Tavanaye Nanekaran سعیده توانای ننه کران sa.tavana866@gmail.com 2610059582 100319475328460033335 No Master of Psychology, Faculty of Educational Sciences and Psychology, University of Mohaghegh Ardabili, Ardabil, Iran کارشناسی ارشد روانشناسی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران. Sanaz Eyni ساناز عینی S.Eyni@uok.ac.ir 1467395676 100319475328460033336 Yes Assistant Professor, Department of Psychology, Faculty of Humanities and Social Sciences, University of Kurdistan, Sanandaj, Iran استادیار، گروه روانشناسی، دانشکده علوم انسانی و اجتماعی، دانشگاه کردستان، سنندج، ایران.