Journal of Psychological Science

fa تبیین الگوی یادگیری خودگردان مبتنی بر کمک طلبی با توجه به نقش میانجی گر تفکر نقادانه در دانش‌آموزان Explaining the model of self-directed learning based on help seeking with regard to the mediating role of critical thinking in students تخصصي Special پژوهشي Research <div style="text-align: justify;">زمینه: نقش میانجی تفکر نقادانه در تعامل با کمک ‌طلبی می ‌تواند درک ما را از چگونگی افزایش استقلال و کفایت دانش ‌آموزان در فرآیند یادگیری عمیق ‌تر سازد. با این وجود، به نظر می ‌رسد که بررسی‌ های کمی به این ابعاد پیچیده و تأثیرات متقابل انجام شده ‌اند، این شکاف تحقیقاتی، ضرورت و ارزش مطالعه ‌ی پیش‌ رو را در جهت ارتقا سیستم‌ های آموزشی کنونی تقویت می ‌نماید. هدف: پژوهش حاضر با هدف تبیین الگوی یادگیری خودگردان مبتنی بر کمک طلبی با توجه به نقش میانجی تفکر نقادانه در دانش‌ آموزان دوره دوم ابتدایی استان کرمان انجام شد. روش: پژوهش حاضر توصیفی و از نوع همبستگی و معادلات ساختاری بود. جامعه آماری شامل تمامی دانش ‌آموزان دوره دوم ابتدایی استان کرمان، در سال تحصیلی 1401-1402 به تعداد 170066 نفر بود. از این میان 310 نفر بر اساس روش نمونه ‌گیری خوشه ‌ای تصادفی چند مرحله ‌ای، از 4 شهرستان (راور، بافت، بم، رفسنجان) به عنوان نمونه انتخاب شدند. جهت جمع ‌آوری داده ‌ها از پرسشنامه ‌های، رفتار کمک طلبی (قدم‌ پور و سرمد، 1382)، پرسشنامه تفکر انتقادی (ریکتس، 2003) استفاده شد. پس از تکمیل پرسشنامه ‌ها و نمره ‌گذاری با نرم افزار آماری SPSS نسخه 23 و تجزیه و تحلیل داده ‌ها با استفاده از روش مدل ‌یابی معادلات ساختاری در نرم‌ افزار AMOS-23 انجام شد. یافته ‌ها: نتایج نشان داد که بین تفکر نقادانه و یادگیری خودگردان رابطه معناداری وجود دارد (01/0 >P). همچنین نتایج نشان داد مسیرهای مستقیم این پژوهش معنادار شدند و مسیرهای غیرمستقیم یادگیری خودگردان مبتنی بر کمکطلبی از طریق نقش میانجی تفکر نقادانه دانش‌آموزان معنادار بود. بر اساس یافته‌ها، مدل نهایی از برازش مطلوبی برخوردار بود (01/0 >P). نتیجه‌ گیری: یافته ‌های این پژوهش می‌ توانند به طور ملموسی بر طراحی و اجرای برنامه ‌های درسی و مداخلات آموزشی تأثیر بگذارند، به ویژه در ترویج استقلال فکری و یادگیری مؤثر در دانش‌آموزان. با شناخت بهتر نقش تفکر نقادانه به عنوان یک عامل میانجی در فرآیند یادگیری خودگردان، معلمان و طراحان برنامه‌ های درسی می‌ توانند رویکردها و تکنیک‌ های مرتبط را در کلاس ‌های درس به کار بگیرند تا دانش ‌آموزان را در مسیرکمک ‌طلبی مؤثر و استفاده از تفکر انتقادی برای ارزیابی و حل مسائل هدایت کنند.</div> <div style="text-align: justify;">Background: The mediating role of critical thinking in interacting with help-seeking can deepen our understanding of how to increase students' independence and adequacy in the learning process. However, few investigations have been conducted into these complex dimensions and interactions, a research gap that reinforces the necessity and value of future studies to improve current educational systems. Aims: The current research was conducted with the objective of explaining the self-directed learning model based on help-seeking, considering the mediating role of critical thinking among students of the second elementary stage in Kerman province. Methods: The current research is descriptive, correlational, and employs structural equation modeling. The statistical population included all students of the second elementary stage in Kerman province during the academic year 2022-2023, totaling 170,066 students. Out of this population, 310 individuals were selected as samples through a multi-stage random cluster sampling method, from 4 counties (Ravar, Baft, Bam, and Rafsanjan). Results: The results indicated that there is a significant relationship between critical thinking and self-directed learning (P< 0.01). Additionally, the results showed that the direct paths in this research were significant, and the indirect pathways of self-directed learning based on help-seeking through the mediating role of students’ critical thinking were also significant. Based on the findings, the final model had a satisfactory fit (P< 0.01). Conclusion: The findings of this research can concretely impact the design and implementation of curricular programs and educational interventions, particularly in promoting intellectual independence and effective learning in students. With a better understanding of the role of critical thinking as a mediating factor in the self-directed learning process, teachers and curriculum designers can employ related approaches and techniques in the classroom to guide students towards effective help-seeking and the use of critical thinking for evaluating and solving problems.</div> تفکر نقادانه, کمک طلبی, یادگیری خودگردان, دانش آموزان critical thinking, help seeking, self-directed learning, students 145 161 http://psychologicalscience.ir/browse.php?a_code=A-10-2352-2&slc_lang=fa&sid=1 nadia naghavi نادیا نقوی naghavinadia@gmail.com 3120160342 100319475328460040264 No Ph.D Candidate in Educational Psychology, Kerman Branch, Islamic Azad University, Kerman, Iran دانشجوی دکتری روانشناسی تربیتی، گروه روانشناسی و علوم تربیتی، واحد کرمان، دانشگاه آزاد اسلامی، کرمان، ایران. Najmeh Hajipour Abaee نجمه حاجی پور عبایی Hajipour_1359@yahoo.com 2992666300 100319475328460040265 Yes Assistant Professor, Department of Psychology and Educational Sciences, Kerman Branch, Islamic Azad University, Kerman, Iran استادیار، گروه روانشناسی و علوم تربیتی، واحد کرمان، دانشگاه آزاد اسلامی، کرمان، ایران. Hamdollah Manzari Tavakoli حمدالله منظری توکلی hmanzari@iauk.ac.ir 3130202889 100319475328460040266 No Associate Professor, Department Of Psychology and Educational Sciences, Kerman Branch, Islamic Azad University, Kerman, Iran دانشیار، گروه روانشناسی و علوم تربیتی، واحد کرمان، دانشگاه آزاد اسلامی، کرمان، ایران. Anahita Bahreinizadeh آناهیتا بحرینی زاده Romina.radan@yahoo.com 0110340000 100319475328460040267 No Assistant Professor, Department of Psychology and Educational Sciences, Kerman Branch, Islamic Azad University, Kerman, Iran استادیار، گروه روانشناسی و علوم تربیتی، واحد کرمان، دانشگاه آزاد اسلامی، کرمان، ایران.