Journal of Psychological Science

fa اثربخشی مهارت‌آموزی پردازش‌های چهارگانه مغز بر کارکردهای شناختی دانش‌آموزان دارای اختلال ریاضی The efficacy of training on the four quadrant brain processes on cognitive functions of students with mathematical disorders عمومى General پژوهشي Research <div style="text-align: justify;">زمینه: اختلال ریاضی یک ناتوانی یادگیری است که درک، یادگیری و انجام محاسبات ریاضی را برای کودکان دشوار می کند. پسران و دختران به طور مساوی به اختلال ریاضی مبتلا هستند و معمولاً به محض شروع کلاس های ریاضی در مدرسه، شروع به نمایش رفتارهای مشکل دار می کنند. بررسی ها نشان داده تقویت مهارت های چهارگانه مغز بر کارکردهای شناختی موثر است ولی تاکنون مطالعه ای به پردازش مهارت‌های چهارگانه مغز در کودکان دارای اختلال ریاضی نپرداخته‌ است. هدف: پژوهش حاضر به‌منظور اثربخشی مهارت‌آموزی پردازش‌های چهارگانه مغز بر کارکردهای شناختی دانش‌آموزان دارای اختلال یادگیری ریاضی انجام شد. روش: این پژوهش، ازنظر هدف کاربردی و ازنظر روش در زمره پژوهش ‌های نیمه آزمایش با طرح پیش ‌آزمون – پس‌ آزمون و پیگیری شش ماهه با گروه گواه بود. جامعه آماری شامل دانش آموزان پسر دارای اختلال‌های یادگیری ریاضی پایه چهارم، پنجم و ششم ابتدایی ارجاع داده‌ شده از سوی مدارس به مرکز اختلال‌های یادگیری آموزش‌وپرورش در شهر تهران بود؛ که از بین آن‌ها به روش نمونه‌گیری در هدفمند، ۵۰ نفر که ویژگی‌های لازم ازنظر ملاک‌های ورود را داشتند فهرست شد و سپس ۳۰ دانش‌آموز پس از تشخیص اختلال یادگیری با اسپیسفایر ریاضی، انتخاب و به شکل تصادفی در دو گروه آزمایش و گواه در هر گروه ۱۵ نفر گمارش شدند. پکیج آموزشی مبتنی بر پردازش‌های چهارگانه PASS برای آزمودنی‌های گروه آزمایش ۱۰ جلسه ۷۵ دقیقه‌ای دو بار در هفته به آزمودنی‌های گروه آزمایش ارائه شد و در این مدت گروه گواه هیچ‌گونه آموزشی را دریافت نکرد؛ سپس بعد از 6 ماه از گروه آزمایش آزمون پیگیری به عمل آمد. برای جمع‌آوری داده‌ها از ۱۰ زیر آزمون اصلی تست وکسلر کودکان-۵ (WISC-V) استفاده شد. برای تجزیه‌وتحلیل داده ها برای تجزیه‌وتحلیل آماری داده‌ها از آزمون تحلیل کوواریانس تک متغیره استفاده شد. یافته ها: یافته های پژوهش حاضر نشان داد بسته آموزشی مهارت‌آموزی پردازش‌های چهارگانه مغز بر کارکردهای شناختی و خرده مقیاس‌های توانایی بصری فضایی، استدلال سیال، حافظه فعال، سرعت پردازش دانش‌آموزان دارای اختلال یادگیری در ریاضی اثر معنادار داشت ولی بر درک کلامی اثر معنادار نداشت، تأثیر بر حافظه فعال و سرعت پردازش از ۵ عامل دیگر بیشتر بود (05/0 >P). نتیجه‌ گیری: در مجموع می ‌توان بیان کرد که از بسته مهارت ‌آموزی پردازش چهارگانه مغز می ‌توان به‌ عنوان مداخله‌ ای کاربردی و مؤثر برای بهبود میزان کارکردهای شناختی دانش آموزان دارای اختلال‌ های یادگیری با اسپیسفایر ریاضی استفاده کرد. بر همین اساس می توان پیشنهاد کرد در مسئولان و دست اندرکاران حوزه تعلیم و تربیت از این رویکرد در فرآیند آموزش استفاده نمایند.</div> <div style="text-align: justify;">Background: A mathematical learning disorder is a disability that makes understanding, learning, and performing mathematical calculations difficult for children. Both boys and girls are equally affected by mathematical disorders, and they usually start displaying problematic behaviors as soon as they begin math classes in school. Studies have shown that strengthening the four quadrant brain processing skills effectively improves cognitive functions, but there has been limited research on processing these skills in children with mathematical disorders. Aims: This research aims to investigate the effectiveness of training on the four quadrant brain processes on the cognitive functions of students with mathematical learning disorders. Methods: This study falls into the category of semi-experimental research with a pre-test-post-test design and follow-up, using a matched group. The study population consisted of male students with learning disorders in mathematics in fourth, fifth, and sixth grades, referred by schools to the Learning Disorders Education and Training Center in Tehran. A sample of 50 students meeting the required criteria was selected purposively, and then 30 students were randomly assigned to experimental and control groups, with 15 students in each group. The training package based on the four quadrant PASS brain processing skills was provided to the experimental group twice a week for 10 sessions of 75 minutes each. During this period, the control group received no educational interventions. After 6 months, a follow-up test was conducted for the experimental group. Data were collected using 10 subtests of the Wechsler Intelligence Scale for Children - Fifth Edition (WISC-V). Data analysis was performed using a one-variable covariance analysis test. Results: The results of the research showed that the training package on the four quadrant brain processing skills had a significant effect on cognitive functions and subscales of visual-spatial ability, fluid reasoning, active memory, and processing speed of students with mathematical learning disorders. However, it did not have a significant effect on verbal comprehension. The impact on active memory and processing speed was more significant than the other five factors (p < 0.05). Conclusion: In conclusion, the four quadrant brain processing skills training package can be considered a practical and effective intervention for improving cognitive functions in students with mathematical learning disorders diagnosed with the Specifier for Mathematics.</div> مهارت‌آموزی پردازش‌های چهارگانه مغز PASS, کارکردهای شناختی, اختلال یادگیری در ریاضی PASS quadruple brain processing skills, cognitive functions, learning disorder in mathematics 103 119 http://psychologicalscience.ir/browse.php?a_code=A-10-1886-3&slc_lang=fa&sid=1 zohreh sadat moeini زهره سادات معینی zohrehmoeeni@yahoo.com 0082468400 100319475328460040451 No Ph.D Candidate in sychology and Education of Exceptional Children, Science and Research Branch, Islamic Azad University, Tehran, Iran دانشجوی دکتری روانشناسی و آموزش کودکان استثنایی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران. farnaz Keshavarzi Arshadi فرناز کشاورزی ارشدی far.kesavarzi@gmail.com 0735698741 100319475328460040452 Yes Associate Professor, Department of Clinical Psychology, Central Tehran Branch, Islamic Azad University, Tehran, Iran دانشیار، گروه روانشناسی بالینی، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران. Masoud Gholam Ali Lavasani مسعود غلامعلی لواسانی lavasani@ut.ac.ir 0985467415 100319475328460040453 No Associate Professor, Department of Psychology, Faculty of Psychology and Educational Sciences, University of Tehran, Tehran, Iran دانشیار، گروه روانشناسی، دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی، دانشگاه تهران، تهران، ایران. SAEED hasanzadeh سعید حسن زاده shasanz@ut.ac.com 0925614787 100319475328460040454 No Associate Professor, Department of Psychology, Faculty of Psychology and Educational Sciences, University of Tehran, Tehran, Iran دانشیار، گروه روانشناسی، دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی، دانشگاه تهران، تهران، ایران