Journal of Psychological Science

fa مقایسه اثربخشی آموزش صلح و یادگیری اجتماعی-هیجانی مشارکتی بر قلدری دختران نوجوان The comparison of efficacy of peace instruction and cooperative social – emotional learning on bullying in female adolescents تخصصي Special پژوهشي Research <div style="text-align: justify;">زمینه: قلدری در سراسر جهان به عنوان یک مشکل عمومی شایع و به عنوان پردامنه ترین چالش در مدارس شناخته شده است. این پدیده موجب سازگاری اجتماعی پایین و مشکلات بین فردی در دانشآموزان و بخصوص دختران میگردد. در مطالعات مختلف اثربخشی آموزش های گوناگون بر قلدری بررسی شده است ولی تاکنون به بررسی مقایسهای میان آموزش آموزش صلح و یادگیری اجتماعی-هیجانی مشارکتی بر قلدری نوجوانان دختر پرداخته نشده است. هدف: هدف پژوهش حاضر مقایسه اثربخشی آموزش صلح و یادگیری اجتماعی-هیجانی مشارکتی بر قلدری نوجوانان دختر بود. روش: روش پژوهش نیمه آزمایشی از نوع پیش آزمون-پس آزمون با گروه گواه و پیگیری یک ماهه بود. جامعه آماری پژوهش شامل تمامی دانش آموزان دختر مقطع متوسطه اول شهرستان آمل در سال تحصیلی 1399-1398 بود. نمونه شامل 60 نفر بود که با روش نمونه گیری خوشه ای تصادفی از مدارس مقطع متوسطه اول شهرستان آمل انتخاب شده و به طور تصادفی در دو گروه آزمایش و یک گروه گواه جایگزین شدند. ابزار پژوهش شامل مقیاس قلدری ایلی نویز (اسپلاگه و هولت، 2001) بود. دو گروه آزمایش تحت آموزش پروتکل ها (پروتکل آموزش صلح برای نوجوانان در 11 جلسه 60 دقیقه ای و پروتکل آموزش مهارتهای هیجانی-اجتماعی برای نوجوانان در 12 جلسه 60 دقیقه ای) قرار گرفتند و گروه گواه هیچ گونه مداخله ای دریافت نکرد. سپس ابزارهای تحقیق به عنوان پس ‌آزمون اجرا گردید و پس از یک ماه ابزارهای تحقیق به عنوان مرحله پیگیری اجرا ‌گردید. یافته ها: نتایج تحلیل واریانس با اندازه گیری مکرر نشان داد که آموزش صلح و یادگیری اجتماعی-هیجانی مشارکتی باعث کاهش معنادار قلدری در مرحله پس آزمون شده و این اثرگذاری تا مرحله پیگیری پایدار مانده است (05/0 p<). نتیجه‌ گیری: مقایسه آموزش ها نشان داد که آموزش صلح و یادگیری اجتماعی مشارکتی بر کاهش قلدری دختران اثربخشی بیشتری دارد و می توان این گونه استنباط کرد که آموزش  های صلح و یادگیری اجتماعی هیجانی پتانسیل کاهش سطح رفتارهای قلدری در نوجوانان دختر را دارد و متخصصان آموزشی و درمانی می توانند برای ارتقای سطح عملکرد نوجوانان از این آموزش ها استفاده نمایند. بنابراین، برای کاهش قلدری در دانش آموزان دختر می توان از آموزش صلح و آموزش یادگیری اجتماعی-هیجانی مشارکتی استفاده کرد.</div> <div style="text-align: justify;">Background: Bullying worldwide is recognized as a pervasive public issue and is acknowledged as the most extensive challenge in schools. This phenomenon leads to low social adaptation and interpersonal problems in students, particularly girls. Various studies have investigated the effectiveness of different educational interventions on bullying. Still, there has been no comparative study on the effectiveness of peace education and participatory socio-emotional learning on adolescent girls' bullying. Aims: This research aimed to compare the effectiveness of peace education and participatory socio-emotional learning on bullying behavior in adolescent girls. Methods: This quasi-experimental study utilized a pre-test/post-test design with a control group and a one-month follow-up. The study population included all female students in the first year of high school in Amol City during the academic year 2019-2020. The sample consisted of 60 participants selected through random cluster sampling from high schools in Amol. The participants were randomly assigned to two experimental groups (peace education and participatory socio-emotional learning) and one control group. The research tools included the Olweus Bully/Victim Questionnaire (Olweus, 2001). The two experimental groups underwent training protocols (11 sessions of 60 minutes for peace education and 12 sessions of 60 minutes for participatory socio-emotional learning), while the control group received no intervention. The research instruments were implemented as post-tests, and a one-month follow-up was conducted. Results: The results of repeated measures analysis of variance (ANOVA) showed that both peace education and participatory socio-emotional learning significantly reduced bullying behavior in the post-test, and this effectiveness remained stable at the one-month follow-up (p< 0.05). Conclusion: Comparing the two educational interventions revealed that both peace education and participatory socio-emotional learning had a significant impact on reducing bullying behavior in adolescent girls. It can be inferred that these educational interventions have the potential to decrease the level of bullying behaviors in adolescent girls, and educational and therapeutic professionals can utilize these interventions to enhance the performance of adolescents. Therefore, to reduce bullying in female students, both peace education and participatory socio-emotional learning can be employed.</div> آموزش صلح, یادگیری اجتماعی-هیجانی مشارکتی, قلدری, نوجوانان دختر peace instruction, cooperative social–emotional learning instruction, bullying, female adolescents 255 271 http://psychologicalscience.ir/browse.php?a_code=A-10-2189-3&slc_lang=fa&sid=1 Bita Jalilpour Rezaei بیتا جلیل پور رضایی j.rezaee.bita@gmail.com 100319475328460034074 100319475328460034074 No Ph.D Candidate in Psychology, Roudehen Branch, Islamic Azad University, Roudehen, Iran دانشجوی دکتری روانشناسی، واحد رودهن، دانشگاه آزاد اسلامی، رودهن، ایران. Kianoush Hashemian کیانوش هاشمیان hashemiankianoosh@gmail.com 100319475328460034075 100319475328460034075 Yes Associate Professor, Department of Psychology, Roudehen Branch Islamic Azad University, Roudehen, Iran دانشیار، گروه روانشناسی، واحد رودهن، دانشگاه آزاد اسلامی، رودهن، ایران. Mina Mojtabaei مینا مجتبایی mojtabaiein@yahoo.com 100319475328460034076 100319475328460034076 No Associate Professor, Department of Psychology, Roudehen Branch, Islamic Azad University, Roudehen, Iran دانشیار، گروه روانشناسی، واحد رودهن، دانشگاه آزاد اسلامی، رودهن، ایران.