Journal of Psychological Science

fa مقایسه تکانشگری شناختی، حرکتی و بی‌برنامگی در افراد وابسته به مت‌آمفتامین مراجعه کننده به کلینیک ترک اعتیاد با افراد غیر وابسته Comparison of cognitive, motor impulsivity, and non-planning in methamphetamine dependent individuals referred to addiction clinic and non-dependent individuals تخصصي Special پژوهشي Research <div style="text-align: justify;">زمینه: وابستگی به مواد و به خصوص مت آمفتامین به دلیل تأثیر بر ساختار شناختی (از جمله برنامه ریزی، انعطاف پذیری و توجه) زمینه ساز تکانشگری می شود. بنابراین بررسی و مقایسه ابعاد تکانشگری در گروه های مختلف مصرف کننده مواد برای متناسب  سازی مداخلات یک ضرورت اجتناب ناپذیر است. هدف: این مطالعه با هدف مقایسه تکانشگری شناختی، حرکتی و بی‌برنامگی در افراد وابسته به مت‌آمفتامین مراجعه کننده به کلینیک ترک اعتیاد با افراد غیر وابسته شهر شیراز انجام شد. روش: پژوهش از نظر هدف کابردی و از نظر روش شناسی یک مطالعه علّی-مقایسه ای بود. جامعه آماری این پژوهش را مردان وابسته به مت آمفتامین مراجعه کننده به مراکز ترک اعتیاد شهر شیراز در سال 1400 تشکیل دادند. با استفاده از روش نمونه گیری هدفمند 30 نفر از مصرف کنندگان مت آمفتامین و 30 نفر از افراد عادی از لحاظ سن، جنسیت و تحصیلات همتا شدند. برای جمعآوری داده ها از پرسشنامه تکانشگری پاتون و همکاران (1995) استفاده شد. دادههای جمع آوری شده با استفاده از نرم افزار SPSS.27 و تحلیل واریانس چند متغیری (MANOVA) تحلیل شد. یافته ها: نتایج حاصل از تحلیل واریانس چندمتغیری نشان داد که بین افراد مبتلا به مت آمفتامین و گروه غیر مصرف کننده در ابعاد تکانشگری عدم برنامه ریزی، تکانشگری حرکتی و نمره کل تکانشگری تفاوت وجود دارد (0/001 >P). به عبارت دیگر افراد مصرف کننده مت آمفتامین نمرات بالاتری در تکانشگری عدم برنام هریزی، تکانشگری حرکتی و نمره کل تکانشگری به دست آوردند. همچنین بین افراد مصرف کننده و غیر مصرف کننده در تکانشگری شناختی تفاوتی وجود ندارد. نتیجه‌گیری: با توجه به این نتایج می توان نتیجه گرفت که تکانشگری می تواند در شروع، تداوم و عود پس از پرهیز از مصرف مواد تأثیرگذار است و مداخلات دارویی و روانشناختی باید به تکانشگری به عنوان یک سازه تسهیل کننده و تداوم بخش مصرف مواد توجه داشته باشند.</div> <div style="text-align: justify;">Background: Substance dependence, and especially methamphetamine, predisposes impulsivity due to its impact on cognitive structure (including planning, flexibility and attention). Therefore, investigating and comparing the dimensions of impulsivity in different groups of drug users is an inevitable necessity to fit the interventions. Aims: This study aimed to compare the dimensions of cognitive, motor impulsivity and non-planning in patients with methamphetamine and non-dependent individuals referred to addiction treatment clinic in Shiraz. Methods: The research is applied in terms of purpose and a causal-comparative study in terms of methodology. The statistical population of this study was men dependent on methamphetamine who referred to addiction treatment centers in Shiraz in 1400. Using purposive sampling, 30 methamphetamine users and 30 normal individuals were matched in terms of age, gender and education. To collect data, Barratt impulsiveness scale (Patton, and et al., 1995) was used. The collected data were analyzed using SPSS.27 software and multivariate analysis of variance (MANOVA). Results: The results of multivariate analysis of variance showed that there is a difference between patients with methamphetamine and non-consumer group in impulsivity dimensions, non-planning, motor impulsivity and total score of impulsivities (P<0.001). In other words, methamphetamine users had higher scores in impulsivity, non-planning, motor impulsivity and total score of impulsivity. Also, there is no difference between users and non-users in cognitive impulsivity. Conclusion: According to these results, it can be concluded that impulsivity can be effective in onset, continuity and relapse after abstinence from drug use and drug and psychological interventions should facilitate impulsivity as a construct and focus on drug use.</div> تکانشگری شناختی, حرکتی, عدم برنامه ریزی, مت آمفتامین cognitive impulsivity, motor impulsivity, non-planning, methamphetamine 229 245 http://psychologicalscience.ir/browse.php?a_code=A-10-2422-1&slc_lang=fa&sid=1 Yegane Alinezhad Einalou یگانه علی نژاد عینالو Yeganeh.alinezhad1496@gmail.com 2560140381 100319475328460043254 Yes Master of Clinical Psychology, Department of Clinical Psychology, Islamic Azad University Shiraz Branch, Shiraz, Iran کارشناس ارشد روانشناسی بالینی، گروه روانشناسی بالینی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد شیراز، شیراز، ایران. Qasem Naziri قاسم نظیری naziryy@yahoo.com 2560140381 100319475328460043255 No Assistant Professor, Department of Clinical Psychology, Islamic Azad University Shiraz branch, Shiraz, Iran استادیار، گروه روانشناسی بالینی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد شیراز، شیراز، ایران.