Journal of Psychological Science

fa مقایسه اثربخشی درمان ترکیبی واقعیت مجازی و ذهن آگاهی با مداخله ذهن آگاهی کوتاه مدت بر انعطاف پذیری شناختی در افراد مبتلا به اختلال اضطراب فراگیر Comparing the effectiveness of of Combined Virtual Reality and Mindfulness Therapy with Short-term Mindfulness Intervention on Cognitive Flexibility in people with generalized anxiety disorder تخصصي Special پژوهشي Research زمینه: اضطراب و نگرانی بیش از حد و مداوم که کنترل آن دشوار است و با فعالیت‌های روزمره تداخل دارد، ممکن است نشانه اختلال اضطراب فراگیر باشد. در سال‌های اخیر، تکنیک‌های دیجیتال، مانند واقعیت مجازی همراه با مداخلات روانشناختی سنتی‌تر مورد استفاده قرار گرفته‌اند. بنابراین به کارگیری این مداخلات به خاطر مقون به صرف بودن در کنار مداخلات سنتی یک ضرورت پژوهشی و تجربی است. هدف: پژوهش حاضر با هدف مقایسه اثر بخشی درمان ترکیبی واقعیتمجازی و ذهنآگاهی با مداخله ذهنآگاهی کوتاهمدت بر انعطاف پذیری شناختی در افراد مبتلا به اختلال اضطراب فراگیر انجام شد. روش: روش پژوهش نیمهآزمایشی با طرح پیش‌آزمون-پس‌آزمون با گروه کنترل و دوره پیگیری دو ماهه بود. جامعه آماری پژوهش کلیه افراد داری علائم اضطراب فراگیر مراجعهکننده به کلینیک مرکز خدمات روانشناسی و مشاوره رکن منطقه 3، مرکز مشاوره و خدمات روانشناختی بهزیستی منطقه 6 و خدمات روانشناختی و مشاوره آریاز منطقه 6 تهران در سال 1401 بودند. نمونه شامل 45 نفر از افراد مبتلا به اختلال اضطراب فراگیر بود که به شیوه هدفمند انتخاب و بصورت تصادفی در دو گروه آزمایش و یک گروه کنترل گمارده شدند. پیش آزمون برای هر سه گروه شرکتکننده توسط پرسشنامههای اختلال اضطراب فراگیر (اسپیتزیر و همکاران، 2006) و پرسشنامه انعطافپذیری شناختی (دنیس و فندروال، 2010) اجرا شد و گروههای آزمایش بصورت مجزا و هفتگی مداخله را طی 8 جلسه دریافت نمودند. دادهها با آزمون تحلیل تحلیل واریانس با اندازه‌های تکراری و با استفاده از نرم‌افزار SPSS-23 تحلیل شد. یافته‌ها: یافته ها حاکی از آن بود که در هر دوگروه آزمایش درمان ترکیبی مبتنی بر واقعیت مجازی و ذهن آگاهی و آموزش ذهن آگاهی کوتاه مدت نسبت به گروه کنترل در مرحله پس آزمون و پیگیری در انعطاف پذیری شناختی تفاوت معنیداری وجود داشت (05/0 >P). نتایج حاصل از آزمون‌های تعقیبی بنفرونی نشان داد که تفاوت معنی داری بین گروه‌های آزمایشی وجود ندارد. نتیجه‌گیری: نتایج نشان داد که درمان ترکیبی واقعیت مجازی و ذهنآگاهی با مداخله ذهنآگاهی کوتاه مدت بر افزایش انعطافپذیری شناختی اثربخش بوده است.   Background: Excessive, ongoing anxiety and worry that are difficult to control and interfere with day-to-day activities may be a sign of generalized anxiety disorder. In recent years, digital techniques, such as virtual reality (VR) have been employed in tandem with more traditional psychological interventions. Therefore, the use of these interventions is a research and experimental necessity due to their cost-effectiveness along with traditional interventions. Aims: The present research aimed to compare the effectiveness of combined virtual reality and mindfulness therapy with short-term mindfulness intervention on cognitive flexibility in individuals with generalized anxiety disorder. Methods: The research method was a semi-experimental design with a pre-test-post-test with a control group and a two-month follow-up. The statistical population of the study included all individuals with symptoms of generalized anxiety disorder referring to the clinics of the Psychological Services and Counseling Center of Region 3, the Counseling and Psychological Services Center of Welfare Organization of Region 6, and the Ariaz Counseling and Psychological Services of Region 6, Tehran, in the year 2022. The sample consisted of 45 individuals with generalized anxiety disorder selected purposively and randomly assigned to two experimental groups and one control group. Pre-tests for all three participant groups were conducted using the Generalized Anxiety Disorder Questionnaire (Spitzer et al., 2006) and the Cognitive Flexibility Questionnaire (Dennis & Vander Wal, 2010), and the experimental groups received separate weekly interventions over 8 sessions. Data were analyzed using repeated measures analysis of variance with Bonferroni's post hoc test and SPSS23 software. Results: The findings indicated that both experimental groups, the combined virtual reality and mindfulness therapy, and the short-term mindfulness intervention, showed significant differences compared to the control group in the post-test and follow-up stages in cognitive flexibility (p < 0.05). The results of Benferroni's post hoc tests showed that there was no significant difference between the experimental groups. Conclusion: The results showed that combined virtual reality and mindfulness therapy along with short-term mindfulness intervention were effective in increasing cognitive flexibility.   درمان ترکیبی واقعیت مجازی و ذهن آگاهی, ذهن آگاهی کوتاه مدت, انعطاف پذیری شناختی, اضطراب فراگیر Combined treatment of virtual reality and mindfulness, short-term mindfulness, cognitive flexibility, generalized anxiety 275 291 http://psychologicalscience.ir/browse.php?a_code=A-10-2555-1&slc_lang=fa&sid=1 Toktam Masoumi تکتم معصومی toktam.mhr90@yahoo.com 0067089453 No Department of psychology,Isfahan (khorasgan)branch ,Islamic Azad university, Isfahan ,Iran دانشجوی دکترای روانشناسی، گروه روانشناسی، واحد اصفهان (خوراسگان)، دانشگاه ازاد اسلامی، اصفهان،ایران. Gholamreza Manshaee غلامرضا منشئی smanshaee@yahoo.com 1285664809 Yes Department of psychology,Isfahan (khorasgan)branch ,Islamic Azad university, Isfahan ,Iran دانشیار گروه روانشناسی، واحد اصفهان (خوراسگان)، دانشگاه ازاد اسلامی ،اصفهان، ایران. Hadi Farhadi هادی فرهادی farhadihadi@yahoo.com 1209766175 No Department of psychology,Isfahan (khorasgan)branch ,Islamic Azad university, Isfahan ,Iran دانشیار گروه روانشناسی، واحد اصفهان (خوراسگان)، دانشگاه ازاد اسلامی، اصفهان،ایران.