Journal of Psychological Science

fa مقایسه شخصیت عاطفی عصبی، نظریه ذهن و عملکرد خانواده در مادران کودکان مبتلا به اوتیسم، نقص توجه-بیش فعالی و کودکان عادی Comparison of Affective Neurotic Personality, Theory of Mind and Family Function in Mothers of Autism, ADHD and Normal Children عمومى General پژوهشي Research <div style="text-align: justify;">زمینه: مطالعات پیشین نشان داد که مادران دارای کودکان مبتلا به اختلال اوتیسم، نقص توجه- بیش‌فعالی از نظر ویژگی‌های شخصیتی، نظریه ذهن و عملکرد خانواده با مادران کودکان عادی تفاوت دارند، اما پژوهشی که به طور همزمان متغیرهای عملکرد خانواده، نظریه ذهن و شخصیت عاطفی عصبی را در این مادران مقایسه کرده باشد، یافت نشد. هدف: پژوهش حاضر با هدف بررسی مقایسۀ عملکرد خانواده، شخصیت عاطفی عصبی و نظریه ذهن در مادران دارای کودکان مبتلا به اختلال اوتیسم، نقص توجه- بیش فعال و کودکان عادی انجام شد. روش: روش پژوهش حاضر، توصیفی از نوع علّی ـ مقایسه‌ای بود. جامعۀ آماری پژوهش شامل تمامی مادران دارای کودکان مبتلا به اختلال اوتیسم، نقص توجه- بیش فعالی و کودکان عادی در شهر تبریز بود که از میان آن‌ها تعداد 45 نفر با استفاده از روش نمونه‌گیری هدفمند انتخاب شدند. هم‌چنین از بین مادران دارای کودکان عادی مشغول به تحصیل در مقطع ابتدایی مدارس عادی شهر تبریز در سال تحصیلی 1401- 1400، پس از همتاسازی سن، نمونه‌ای به تعداد 45 نفر با استفاده از روش نمونه‌گیری هدفمند انتخاب شدند. به منظور گردآوری داده‌ها از پرسش‌نامه‌های شخصیت عاطفی عصبی (پانکسپ، 1998)، نظریه ذهن (آزمون ذهن‌خوانی از طریق تصویر چشم، بارون- کوهن، 2001) و عملکرد خانواده مک مستر (اپستاین و همکاران، 1950) استفاده شد. برای تجزیه و تحلیل داده‌ها نیز از تحلیل واریانس یک راهه و چندمتغیری و نرم افزار SPSS-24 استفاده شد. یافته ها: نتایج پژوهش حاضر نشان داد که وجود تفاوت میان مادران دارای کودکان مبتلا به اختلال اوتیسم، نقص توجه- بیش‌فعالی و عادی از نظر مؤلفه‌های ترس، مراقبت و معنویت بود. هم‌چنین میان مادران از نظر متغیر نظریه ذهن و عملکرد کلی خانواده تفاوت وجود دارد. (05/0 P<). هم‌چنین در دیگر مؤلفه‌های شخصیت عاطفی عصبی (جستجو، خشم، بازی، غم، اجتماعی) و عملکرد خانواده (حل مشکل، نقش‌ها، همراهی عاطفی، ارتباط، آمیزش عاطفی و کنترل رفتار) تفاوتی میان مادران دارای کودکان مبتلا به اختلال اوتیسم، نقص توجه- بیش‌فعالی و کودکان عادی مشاهده نشد. نتیجه‌گیری: با توجه به یافته‌های پژوهش حاضر پیشنهاد می‌شود، برای مادران دارای کودکان مبتلا به اختلال اوتیسم، ADHD و عادی کارگاه‌های آموزشی جهت بهبود عملکرد خانواده و مؤلفه‌های آن و افزایش نظریه ذهن توسط روان‌شناسان برگزار شود.  </div> Background: Previous studies showed that mothers with children with autism disorder, attention deficit-hyperactivity disorder are different from mothers of normal children in terms of personality traits, theory of mind and family functioning, However, no research was found that simultaneously compared the variables of family functioning, theory of mind, and affective neurotic personality personality in these mothers. Aims: The present study was conducted with the aim of comparing family functioning affective neurotic Personality and theory of mind in mothers with children with autism, attention deficit hyperactivity disorder and normal children. Methods: The current research method was descriptive, causal-comparative. The statistical population of the research included all mothers with children with autism, attention deficit hyperactivity disorder and normal children in Tabriz city. Among them, 45 people were selected using the purposeful sampling method. Also, a sample of 45 people was selected from among mothers with normal children studying in the elementary level of normal schools in Tabriz city in the academic year of 2021-2022, after matching the age, using the purposeful sampling method. In order to collect data, the Affective Neuroscience Personality Scale (Panksepp, 1998), Questionnaire theory of mind (Reading the Mind in the Eyes Test, Baron-Cohen et al., 2001), Family Assessment Device (Epstein et al., 1950) was used. One-way and multivariate analysis of variance and SPSS-24 software were used for data analysis. Results: The results of the present study showed that there was a difference between mothers with children with autism, attention deficit-hyperactivity disorder, and normal mothers in terms of the components of fear, care, and spirituality. Also, there is a difference between mothers in terms of theory of mind variables and overall family functioning. (P< 0.05). Also, in other components of affective neurotic Personality (search, anger, play, sadness, social) and family functioning (problem solving, roles, Affective Responsiveness, Communication, Affective Involvement and behavior control) there is a difference between mothers with children with autism disorder, ADHD and normal children were not observed. Conclusion: According to the findings of the present study, it is suggested that educational workshops be held by psychologists for mothers with children with autism, ADHD and normal children to improve the functioning of the family and its components and increase the theory of mind.   عصبی عاطفی شخصیت, نظریه ذهن, عملکرد خانواده, اوتیسم, کمبود توجه اختلال بیش فعال affective neurotic personality, theory of mind, family function, autism, attention deficit hyperactivity disorder 121 139 http://psychologicalscience.ir/browse.php?a_code=A-10-2568-1&slc_lang=fa&sid=1 Farzaneh Najjar Hejrani فرزانه نجار هجرانی farzaneh.hejrani@gmail.com 100319475328460042502 No Islamic Azad university کارشناس ارشد روانشناسی و آموزش کودکان استثنائی، گروه روانشناسی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه شهید مدنی آذربایجان، تبریز، ایران. Fakhrossadat Ghoreyshi Rad فخرالسادات قریشی راد fari_rad@yahoo.com 100319475328460042503 Yes Shahid Madani University of Azarbaijan, Tabriz, Iran استاد گروه روانشناسی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه شهید مدنی آذربایجان، تبریز، ایران. Hasan Bafandeh Gharamaleki حسن بافنده قراملکی h_bafandeh@yahoo.com 100319475328460042504 No Shahid Madani University of Azarbaijan, Tabriz, Iran دانشیار گروه روانشناسی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه شهید مدنی آذربایجان، تبریز، ایران.