Journal of Psychological Science

fa مقایسه اثربخشی درمان شناختی رفتاری و هیجان مدار بر آشفتگی‌های روان‌شناختی در مراقبین بیماران مبتلا به سرطان Comparing the efficacy of cognitive behavioral therapy and emotional focused therapy on psychological distress in caregivers of cancer patients تخصصي Special پژوهشي Research زمینه: مراقبین بیماران مبتلا به سرطان به دلیل چالش‌ها و عوامل استرس‌زا در معرض خطرات مرتبط با بار مراقبین قرار می‌گیرندکه اثرات روانشناختی زیادی از جمله آشفتگی‌های روانشناختی را در پی دارد. بر اساس پیشینه، درمان شناحتی رفتاری و درمان هیجان‌مدار هر کدام بر آشفتگی‌های روانشناختی مؤثر است، اما در زمینه کاربرد این درمان‌ها و مقایسه آن‌ها در آشفتگی‌های روانشناختی در جامعه مورد تحقیق شکاف پژوهشی وجود دارد. هدف: پژوهش حاضر با هدف مقایسه اثربخشی درمان شناختی رفتاری و درمان هیجان‌مدار بر آشفتگی‌های روانشناختی در مراقبین بیماران مبتلا به سرطان انجام شد. روش: روش پژوهش نیمه آزمایشی از نوع پیشآزمون - پس‌آزمون با گروه گواه همراه با پیگیری دو ماهه بود. جامعه آماری شامل تمامی مراقبین بیماران مبتلا به سرطان بود که از خدمات بنیاد نیکوکاری کنترل سرطان ایرانیان (مکسا) شهر مشهد در سه ماه آخر سال 1402 برای بیماران خود بهرمند می‌شدند. از جامعه آماری مذکور تعداد 45 نفر دارای شرایط ورود به پژوهش با روش نمونه‌گیری هدفمند وارد مطالعه شدند. سپس به صورت تصادفی در 3 گروه 15 نفره، (30 نفر در 2 گروه آزمایش و 15 نفر در گروه گواه) جایگزین شدند. از مقیاس پریشانی روانشناختی (کسلر و همکاران، 2002) جهت جمع‌آوری اطلاعات و به عنوان پیش‌آزمون و پس‌آزمون و پیگیری استفاده شد. پروتکل‌ها شامل درمان شناختی رفتاری (یونگ و همکاران، 2001) به صورت 10 جلسه 90 دقیقه‌ای هفته‌ای یک بار و درمان هیجان‌مدار (گرینبرگ، 2006) به صورت 8 جلسه 90 دقیقه‌ای هفته‌ای یک بار بودند؛ در حالی که گروه گواه هیچگونه مداخلهای دریافت نکردند. داده‌ها با استفاده از آزمون آماری تحلیل واریانس با اندازه‌گیری مکرر و آزمون تعقیبی بونفرنی و نرمافزار SPSS نسخه 27 تجزیه و تحلیل شدند. یافته‌ها: نتایج نشان دادکه بین گروه‌های آزمایش و گروه گواه تفاوت معناداری وجود داشت؛ و هر دو درمان شناختی رفتاری و هیجان‌مدار باعث کاهش آشفتگی‌های روانشناختی مراقبین بیماران مبتلا به سرطان مؤثر شد (05/0 >p). همچنین براساس نتایج بدست آمده درمان هیجان‌مدار در بهبود آشفتگی‌های روانشناختی مراقبین بیماران مبتلا به سرطان اثربخشی بیشتری از درمان شناختی رفتاری دارد (05/0 >p). نتیجه‌گیری: با توجه به یافته‌های پژوهش با هر دودرمان شناختی رفتاری و درمان هیجان‌مدار، می‌توان آشفتگی‌های روانشناختی را در مراقبین بیماران مبتلا به سرطان بهبود داد. یافته‌های مذکور می‌تواند برای انتخاب نوع درمان، یاریگر درمانگران باشد.   with caregiving, which can lead to various psychological effects, including psychological distress. According to existing literature, both cognitive-behavioral therapy (CBT) and emotion-focused therapy (EFT) are effective in addressing psychological distress. However, there is a research gap in comparing the effectiveness of these therapies in alleviating psychological distress within the specific population of caregivers. Aims: The present study aimed to compare the effectiveness of cognitive-behavioral therapy and emotion-focused therapy in reducing psychological distress among caregivers of cancer patients. Methods: This semi-experimental study employed a pre-test, post-test design with a control group and a two-month follow-up. The study population included all caregivers of cancer patients who received services from the Iranian Cancer Control Charity Foundation (MAKSA) in Mashhad during the last three months of the year 1402 (2023). A total of 45 eligible participants were selected through purposive sampling and randomly assigned to three groups: two experimental groups (30 participants, 15 in each) and a control group (15 participants). The Kessler Psychological Distress Scale (Kessler et al., 2002) was used for data collection, serving as the pre-test, post-test, and follow-up measure. The intervention protocols included a 10-session, 90-minute weekly CBT program (Young et al., 2001) and an 8-session, 90-minute weekly EFT program (Greenberg, 2006), while the control group received no intervention. Data were analyzed using repeated measures two-way ANOVA and Bonferroni post-hoc tests with SPSS software. Results: The findings indicated a significant difference between the experimental groups and the control group; both CBT and EFT significantly reduced psychological distress among the caregivers of cancer patients (p< 0.05). Furthermore, the results revealed that EFT was more effective than CBT in improving psychological distress in these caregivers (p< 0.05). Conclusion: Based on the findings of this study, both cognitive-behavioral therapy and emotion-focused therapy can effectively reduce psychological distress among caregivers of cancer patients. These results can guide therapists in selecting appropriate therapeutic approaches for this population.   آشفتگی‌های روانشناختی, درمان هیجان‌مدار, درمان شناختی‌رفتاری, مراقبین بیماران مبتلا به سرطان psychological distress, Emotion-oriented therapy, Cognitive-behavioral therapy, Caregivers of cancer patients 245 265 http://psychologicalscience.ir/browse.php?a_code=A-10-2656-1&slc_lang=fa&sid=1 Arezoo Habibi Kilak آرزو حبیبی arezoo.habibi051@yahoo.com 100319475328460046893 100319475328460046893 No Doctoral student, Department of of psychology, Neyshabur branch, Islamic Azad University, Neyshabur, Iran. دانشجوی دکتری روانشناسی، واحد نیشابور، دانشگاه آزاد اسلامی، نیشابور، ایران. Mohammadreza Khodabakhsh محمد رضا خدابخش mr_khodabakhsh@yahoo.com 100319475328460046894 100319475328460046894 Yes Assistant Professor, Department of Psychology, Neyshabur Branch, Islamic Azad University, Neyshabur, Iran. استادیار، گروه روانشناسی، واحد نیشابور، دانشگاه آزاد اسلامی، نیشابور، ایران. Zahra Bagherzadeh Golmakani زهرا باقرزاده گلمکانی Z.golmakan@gmail.com 100319475328460046895 100319475328460046895 No Assistant Professor, Department of Psychology, Neyshabur Branch, Islamic Azad University, Neyshabur, Iran. استادیار، گروه روانشناسی، واحد نیشابور، دانشگاه آزاد اسلامی، نیشابور، ایران.