Journal of Psychological Science

fa اثربخشی برنامه آموزشی مبتنی بر بهزیستی روانشناختی بر کاهش استرس ناباروری در زنان نابارور The efficacy of an educational program based on psychological well-being on reducing infertility stress in infertile women تخصصي Special كاربردي Applicable زمینه: ناباروری، به عنوان یک عامل استرس‌زا و چالش‌برانگیز در زندگی زوجین، به ویژه زنان، می‌تواند اثرات منفی چشمگیری بر سلامت روان داشته باشد. استرس ناشی از ناباروری اغلب به مشکلات روانی متعددی همچون کاهش بهزیستی روانشناختی منجر می‌شود. در این میان، بهزیستی روانشناختی به عنوان یک مؤلفه کلیدی در بهبود کیفیت زندگی افراد نابارور مورد توجه قرار گرفته است. علی‌رغم اهمیت این موضوع، هنوز شکافی در پژوهش‌های مربوط به تأثیر برنامه‌های آموزشی مبتنی بر بهزیستی روانشناختی در کاهش استرس ناباروری وجود دارد. هدف: هدف پژوهش حاضر تعیین میزان اثربخشی برنامه آموزشی مبتنی بر بهزیستی روانشناختی بر کاهش استرس ناباروری در زنان نابارور بود. روش: روش پژوهش حاضر نیمه آزمایشی از نوع پیشآزمون-پسآزمون با گروه گواه و پیگیری یک ماهه بود. جامعه آماری شامل تمامی زنان نابارور داوطلب لقاح خارج رحمی مراجعه‌کننده و تحت درمان در مرکز درمان ناباروری مام‌شهر تهران در سال 1402 بود که از میان آنها 80 نفر با استفاده از روش نمونهگیری در دسترس انتخاب شدند. ابزار گردآوری دادهها شامل مقیاس استرس ناباروری (نیوتن، 1999) بود. گروه آزمایش 8 جلسه 90 دقیقه‌ای مداخله آموزش مبتنی بر بهزیستی روانشناختی دریافت کرد در حالی که گروه گواه هیچ مداخلهای دریافت نکرد. داده‌ها با استفاده از تحلیل واریانس آمیخته (با اندازهگیری مکرر) و آزمون تعقیبی بونفرونی در نرم افزار SPSS نسخه 27 بررسی شد. یافته ها: یافتهها نشان داد که برنامه آموزشی مبتنی بر بهزیستی روانشناختی بر کاهش استرس ناباروری زنان نابارور داوطلب لقاح خارج رحمی در مراحل مداخله مؤثر بود (05/0 >P) و این تغییرات در مرحله پیگیری نیز میان گروههای آزمایش و گواه پایدار بود (05/0 >P). تأثیر بسته آموزشی تنها در مؤلفه نگرانیهای ارتباطی تأیید نشد (05/0 P>). نتیجه‌گیری: نشان می‌دهد که برنامه‌های آموزشی مبتنی بر بهزیستی روانشناختی می‌توانند به عنوان یک مداخله مؤثر برای کاهش استرس ناباروری در زنان نابارور استفاده شوند. این برنامه‌ها می‌توانند به عنوان بخشی از برنامه‌های جامع‌تر در کلینیک‌های ناباروری و مراکز مشاوره برای بهبود کیفیت زندگی زنان نابارور و افزایش پذیرش آنان از شرایط خود معرفی شوند.   Background: Infertility, as a stressful and challenging factor in the lives of couples, particularly women, can have significant negative effects on mental health. The stress caused by infertility often leads to psychological issues such as anxiety, depression, and reduced psychological well-being. Psychological well-being has emerged as a key component in improving the quality of life for infertile individuals. Despite the importance of these variables, there is still a gap in research concerning the impact of educational programs based on psychological well-being in reducing infertility-related stress. Aims: The present study aimed to determine the effectiveness of an educational program based on psychological well-being in reducing infertility-related stress among infertile women. Methods: This research used a quasi-experimental method with a pretest-posttest design, a control group, and a one-month follow-up. The statistical population consisted of all infertile women undergoing in vitro fertilization treatment at the Maam Infertility Treatment Center in Tehran in 2023. Out of this population, 80 women were selected using a convenience sampling method. The data collection tool was the Infertility Stress Scale (Newton, 1999). The experimental group received eight 90-minute sessions of educational intervention based on psychological well-being, while the control group received no intervention. Data were analyzed using mixed analysis of variance (repeated measures) and Bonferroni post hoc tests in SPSS version 27. Results: The results showed that the educational program based on psychological well-being significantly reduced infertility stress among women undergoing in vitro fertilization during the intervention phase (P< 0.05), and these changes remained stable in the follow-up stage between the experimental and control groups (P< 0.05). However, the educational package did not have a significant effect on the relational concerns component (P> 0.05). Conclusion: The findings suggest that educational programs based on psychological well-being can be used as an effective intervention to reduce infertility stress in infertile women. These programs can be integrated into broader treatment plans at infertility clinics and counseling centers to improve the quality of life of infertile women and increase their acceptance of their condition.   ناباروری, پدیدار شناسی, بهزیستی روان‌شناختی, استرس Educational Program Based on Psychological Well-Being, Infertility Stress 1 17 http://psychologicalscience.ir/browse.php?a_code=A-10-2720-1&slc_lang=fa&sid=1 Marjaneh Dayhimi مرجانه دیهیمی marjanday7@gmail.com 0051246902 No Marjaneh Dayhimi, Ph.D. Student, Kish International Campus, University of Tehran, Department of Psychology, Health Psychology, Kish, Iran. دانشجوی دکتری روانشناسی سلامت، گروه روان‌شناسی، پردیس بین‌المللی کیش، دانشگاه تهران، کیش، ایران. Reza Por Hosein رضا پور حسین prhosein@ut.ac.ir 1234567890 Yes Reza Por Hosein, Associate Professor, University of Tehran, Department of Psychology, Tehran, Iran. Corresponding author: prhosein@ut.ac.ir دانشیار، گروه روانشناسی، دانشکده روان‌شناسی و علوم تربیتی، دانشگاه تهران، تهران، ایران. نویسنده مسئول: prhosein@ut.ac.ir Masoud Gholamali Lavasani مسعود غلامعلی لواسانی lavasani@ut.ac.ir 0123456789 No Masoud Gholamali Lavasani, Associate Professor, University of Tehran, Department of Psychology, Tehran, Iran دانشیار، گروه روانشناسی، دانشکده روان‌شناسی و علوم تربیتی، دانشگاه تهران، تهران، ایران. Gholamali Afrooz غلامعلی افروز afrooz@ut.ac.ir 1023456789 No Gholamali Afrouz, Distinguished Professor, University of Tehran, Faculty of Psychology and Education, Tehran, Iran, President, Asian Federation of World Council for Psychotherapy استاد ممتاز، گروه روانشناسی، دانشکده روان‌شناسی و علوم تربیتی، دانشگاه تهران، تهران، ایران.