fa اثربخشی آموزش درمان مبتنی بر شفقت بر اجتناب شناختی و نشخوار فکری در بیماران مبتلا به دیابت نوع دو تخصصي Special پژوهشي Research <span style="font-size:11pt"><span style="line-height:normal"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span style="font-family:Calibri,sans-serif"><b><span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span b="" style="font-family:" zar=""><span style="color:#a42898">زمینه:</span></span></span></b> <span lang="AR-SA" style="font-size:10.0pt"><span b="" style="font-family:" zar="">بیماران مبتلا به دیابت نوع دو اغلب با چالش‌های روانشناختی مانند اجتناب شناختی و نشخوار فکری مواجه هستند که می‌توانند مدیریت بیماری را دشوارتر کنند. آموزش درمان مبتنی بر شفقت</span></span><span dir="LTR" style="font-size:8.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""> (CFT) </span></span><span lang="AR-SA" style="font-size:10.0pt"><span b="" style="font-family:" zar="">به عنوان یک رویکرد روانشناختی نوظهور، پتانسیل کاهش این مشکلات را دارد. با این حال، مطالعات محدودی به بررسی اثربخشی این روش در بیماران دیابتی پرداخته‌اند، که نشان‌دهنده شکاف پژوهشی در این حوزه است</span></span><span dir="LTR" style="font-size:8.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">.</span></span><b><span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span style="font-family:"B Zar""></span></span></b></span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:11pt"><span style="line-height:normal"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span style="font-family:Calibri,sans-serif"><b><span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span b="" style="font-family:" zar=""><span style="color:#a42898">هدف:</span></span></span></b><span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span b="" style="font-family:" zar=""> پژوهش حاضر با هدف تعیین اثربخشی آموزش درمان مبتنی بر شفقت بر اجتناب شناختی و نشخوار فکری در بیماران مبتلا به دیابت نوع دو شهر اراک انجام شد</span></span><span dir="LTR" style="font-size:8.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">.</span></span><b><span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span style="font-family:"B Zar""></span></span></b></span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:11pt"><span style="line-height:normal"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span style="font-family:Calibri,sans-serif"><b><span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span b="" style="font-family:" zar=""><span style="color:#a42898">روش:</span></span></span></b> <span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span b="" style="font-family:" zar="">روش پژوهش حاضر نیمه‌آزمایشی از نوع پیش&shy;آزمون، پس&shy;آزمون با گروه گواه و پیگیری یک ماهه بود. جامعه آماری شامل تمامی بیماران مبتلا به دیابت نوع 2 (غیر وابسته به انسولین) شهر اراک در مهر ماه سال 1401 بود که تعداد 40 نفر از بیماران، به شیوه نمونه‌گیری هدفمند، انتخاب شده و به‌صورت تصادفی در دو گروه آزمایش (20 </span></span><span dir="LTR" style="font-size:8.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">N=</span></span><span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span b="" style="font-family:" zar="">) و گواه (20 </span></span><span dir="LTR" style="font-size:8.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">N=</span></span><span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span b="" style="font-family:" zar="">) گمارش شدند. ابزار گردآوری داده‌ها پرسشنامه نشخوار فکری</span></span><span lang="AR-SA" style="font-size:10.0pt"><span b="" style="font-family:" zar=""> (نولن- هوکسیما و مارو،</span></span> <span lang="AR-SA" style="font-size:10.0pt"><span b="" style="font-family:" zar="">1991)</span></span><span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span b="" style="font-family:" zar=""> و اجتناب شناختی (</span></span><span lang="AR-SA" style="font-size:10.0pt"><span b="" style="font-family:" zar="">سکستون و داگاس، 2008) </span></span><span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span b="" style="font-family:" zar="">بود. برای گروه آزمایش، درمان مبتنی بر شفقت به‌صورت هشت جلسه گروهی هفته‌ای دوبار به مدت 80 دقیقه برگزار</span></span> <span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span b="" style="font-family:" zar="">شد و گروه گواه، مداخله‌ای دریافت نکرد. در این پژوهش، جهت تحلیل داده‌ها، از تحلیل واریانس با اندازه‌گیری مکرر در نرم&shy;افزار </span></span><span dir="LTR" style="font-size:8.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">SPSS</span></span><span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span b="" style="font-family:" zar=""> نسخه 25 استفاده شد.</span></span></span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:11pt"><span style="line-height:normal"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span style="font-family:Calibri,sans-serif"><b><span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span b="" style="font-family:" zar=""><span style="color:#a42898">یافته‌ها:</span></span></span></b><span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span b="" style="font-family:" zar=""> یافته‌های </span></span><span lang="AR-SA" style="font-size:10.0pt"><span b="" style="font-family:" zar="">مطالعه حاضر نشان داد که آموزش درمان مبتنی بر شفقت به طور معناداری باعث کاهش اجتناب شناختی </span></span><span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span b="" style="font-family:" zar="">(05/0 </span></span><span dir="LTR" style="font-size:8.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">P<</span></span><span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span b="" style="font-family:" zar="">)</span></span> <span lang="AR-SA" style="font-size:10.0pt"><span b="" style="font-family:" zar="">و نشخوار فکری </span></span><span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span b="" style="font-family:" zar="">(05/0 </span></span><span dir="LTR" style="font-size:8.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">P<</span></span><span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span b="" style="font-family:" zar="">) </span></span><span lang="AR-SA" style="font-size:10.0pt"><span b="" style="font-family:" zar="">در بیماران مبتلا به دیابت نوع دو شد. همچنین، این بهبودی در دوره پیگیری نیز پایدار و معنادار بود </span></span><span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span b="" style="font-family:" zar="">(05/0 </span></span><span dir="LTR" style="font-size:8.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">P<</span></span><span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span b="" style="font-family:" zar="">)</span></span><span lang="AR-SA" style="font-size:10.0pt"><span b="" style="font-family:" zar="">.</span></span></span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:11pt"><span style="line-height:107%"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span style="font-family:Calibri,sans-serif"><b><span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:107%"><span b="" style="font-family:" zar=""><span style="color:#a42898">نتیجه‌گیری:</span></span></span></span></b> <span lang="AR-SA" style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:107%"><span b="" style="font-family:" zar="">یافته‌های این مطالعه حاکی از آن است که آموزش درمان مبتنی بر شفقت می‌تواند به عنوان یک مداخله مؤثر در کاهش مشکلات روانشناختی بیماران دیابتی مورد استفاده قرار گیرد. این رویکرد می‌تواند در برنامه‌های مراقبت جامع دیابت ادغام شود تا به بهبود کیفیت زندگی و مدیریت بهتر بیماری کمک کند</span></span></span><span dir="LTR" style="font-size:8.0pt"><span style="line-height:107%"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">.</span></span></span><span lang="FA" style="font-family:"Arial",sans-serif"></span></span></span></span></span></span><br> &nbsp; <span style="font-size:11pt"><span style="line-height:97%"><span style="unicode-bidi:embed"><span style="font-family:Calibri,sans-serif"><b><span style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:97%"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="color:#a42898">Background:</span></span></span></span></b> <span style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:97%"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">Patients with type 2 diabetes often face psychological challenges such as cognitive avoidance and rumination, which can complicate disease management. Compassion-Focused Therapy (CFT), as an emerging psychological approach, has the potential to alleviate these issues. However, limited studies have investigated the effectiveness of this method in diabetic patients, indicating a research gap in this area.</span></span></span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:11pt"><span style="line-height:97%"><span style="unicode-bidi:embed"><span style="font-family:Calibri,sans-serif"><b><span style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:97%"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="color:#a42898">Aims:</span></span></span></span></b><span style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:97%"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""> The present study aimed to determine the effectiveness of Compassion-Focused Therapy on cognitive avoidance and rumination in patients with type 2 diabetes in Arak.</span></span></span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:11pt"><span style="line-height:97%"><span style="unicode-bidi:embed"><span style="font-family:Calibri,sans-serif"><b><span style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:97%"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="color:#a42898">Methods: </span></span></span></span></b><span style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:97%"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">This quasi-experimental study employed a pretest-posttest design with a control group and a one-month follow-up. The statistical population included all patients with type 2 diabetes (non-insulin dependent) in Arak in 2022, from which 40 patients were selected through purposive sampling and randomly assigned to either the experimental group (N=20) or the control group (N=20). Data collection tools included the Rumination Questionnaire (Nolen-Hoeksema & Morrow, 1991) and the Cognitive Avoidance Questionnaire (Sexton & Dugas, 200</span></span></span><b><span dir="RTL" lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:97%"><span arial="" style="font-family:">8</span></span></span></b><span style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:97%"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">). The experimental group received eight group sessions of CFT, held twice a week for 80 minutes each, while the control group received no intervention. Data were analyzed using repeated measures ANOVA in SPSS version 25.</span></span></span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:11pt"><span style="line-height:97%"><span style="unicode-bidi:embed"><span style="font-family:Calibri,sans-serif"><b><span style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:97%"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="color:#a42898">Results:</span></span></span></span></b><span style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:97%"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""> The findings of the study indicated that Compassion-Focused Therapy significantly reduced cognitive avoidance (P< 0.05) and rumination (P< 0.05) in patients with type 2 diabetes. Furthermore, these improvements remained stable and significant during the follow-up period (P< 0.05).</span></span></span><b><span dir="RTL" lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:97%"><span style="font-family:"Arial",sans-serif"></span></span></span></b></span></span></span></span><br> <span style="font-size:11pt"><span style="unicode-bidi:embed"><span style="line-height:107%"><span style="font-family:Calibri,sans-serif"><b><span style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:107%"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="color:#a42898">Conclusion:</span></span></span></span></b><span style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:107%"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""> The findings suggest that Compassion-Focused Therapy can be used as an effective intervention to reduce psychological difficulties in diabetic patients. This approach can be integrated into comprehensive diabetes care programs to improve quality of life and enhance disease management.</span></span></span></span></span></span></span><br> <br> &nbsp; درمان مبتنی بر شفقت, اجتناب شناختی, نشخوار فکری, دیابت نوع دو. Compassion-Focused Therapy, Cognitive Avoidance, Rumination, Type 2 Diabetes. 289 304 http://psychologicalscience.ir/browse.php?a_code=A-10-2860-1&slc_lang=fa&sid=1 Neda Abdi ندا عبدی abdineda22@yahoo.com 0520173775 No Department of Clinical and Health Psychology, Islamic Azad University, Arak Branch, Arak, Iran کارشناس ارشد روانشناسی بالینی، گروه روانشناسی بالینی و سلامت، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد اراک، اراک، ایران. Shadi Moghadam شادی مقدم shadim1389@gmail.com 0533164559 Yes Department of Clinical and Health Psychology, Islamic Azad University, Arak Branch, Arak, Iran. استادیار، گروه روانشناسی بالینی و سلامت، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد اراک، اراک، ایران.