Journal of Psychological Science

fa بررسی نقش میانجی‌گر انعطاف‌پذیری روانشناختی در رابطه بین ویژگی‌های شخصیتی و فرسودگی شغلی معلمان دوره ابتدایی The Mediating Role of Psychological Flexibility in the Relationship between Personality Traits and Burnout among Elementary School Teachers تخصصي Special پژوهشي Research زمینه: مطالعات نشان داده است که ویژگی‌های شخصیتی نقش مهمی در پیش‌بینی فرسودگی شغلی معلمان ایفا می‌کنند، اما مکانیسم‌های میانجی این رابطه هنوز به طور کامل شناخته نشده است. انعطاف‌پذیری روانشناختی به ‌عنوان یک متغیر میانجی پتانسیل دارد تا تأثیر ویژگی‌های شخصیتی بر فرسودگی شغلی را تنظیم کند؛ با این حال، پژوهش‌های محدودی در این زمینه انجام شده است. هدف: پژوهش حاضر با هدف تعیین رابطه ویژگی‌های شخصیتی و فرسودگی شغلی با میانجی‌گری انعطاف‌پذیری روانشناختی معلمان انجام شد. روش: روش پژوهش توصیفی از نوع همبستگی بود. جامعه آماری شامل تمامی معلمان ابتدایی در حال تدریس مدارس دولتی شهر کرمانشاه در سال تحصیلی 1401-1402 تشکیل بود. تعداد 312 معلم به صورت نمونه‌گیری تصادفی خوشه‌ای انتخاب شدند. ابزارهای مورد استفاده، پرسشنامه‌های فرسودگی شغلی (ماسلاچ، 1981)، ویژگی‌های شخصیتی (مک‌کری و کاستا، 1992) و انعطاف‌پذیری روانشناختی (هیز و همکاران، 2004) بودند. برای تجزیه و تحلیل داده‌ها از آزمون‌های آماری همبستگی پیرسون و مدل‌سازی معادلات ساختاری با نرم افزارهای spss نسخه 27 و mplus نسخه 8/3 انجام شد. یافته‌ها: نتایج نشان داد روان‌رنجورخویی، برون‌گرایی، توافق‌پذیری، وظیفه‌شناسی و انعطاف‌پذیری روانشناختی دارای اثر مستقیم بر فرسودگی شغلی هستند؛ اما تأثیر مستتقیم گشودگی بر فرسودگی شغلی تأیید نشد (05/0 >P). همچنین تأثیر مستقیم پنج ویژگی شخصیتی بر انعطاف‌پذیری روانشناختی تأیید شد. تحلیل روابط غیرمستقیم نشان داد که روان‌رنجورخویی و وظیفه‌شناسی با میانجی‌گری انعطاف‌پذیری روانشناختی بر فرسودگی شغلی اثر دارند اما اثر غیر مستقیم برون‌گرایی، توافق‌پذیری و گشودگی معنادار نشد. نتیجه‌گیری: باتوجه به نتایج این مطالعه می‌توان گفت برنامه‌های مداخله‌ای که بر روی افزایش انعطاف‌پذیری روانشناختی تمرکز دارند می‌توانند در پیشگیری از فرسودگی شغلی و تقویت سلامت روانی معلمان مؤثر باشند. همچنین، شناسایی ویژگی‌های شخصیتی مثبت، مانند برون‌گرایی و توافق‌پذیری، می‌تواند به مدارس کمک کند تا محیط کاری مناسب‌تری برای معلمان ایجاد کنند و از فرسودگی جلوگیری کنند.   Background: Studies have shown that personality traits play an important role in predicting job burnout among teachers; however, the mediating mechanisms of this relationship are not yet fully understood. Psychological flexibility has the potential to act as a mediating variable by moderating the impact of personality traits on job burnout. Nevertheless, there is limited research in this area. Aims: The present study aimed to determine the relationship between personality traits and job burnout, with psychological flexibility serving as a mediator, among elementary school teachers. Methods: This was a descriptive-correlational study. The statistical population consisted of all elementary school teachers currently teaching in public schools in Kermanshah city. A total of 312 teachers were selected using cluster random sampling. The instruments used were the Maslach Burnout Inventory (Maslach, 1981), the Big Five Personality Traits questionnaire (McCrae & Costa, 1992), and the Psychological Flexibility questionnaire (Hayes et al., 2004). Data were analyzed using Pearson correlation tests and structural equation modeling through SPSS version 27 and Mplus version 8.3 software. Results: The results indicated that neuroticism, extraversion, agreeableness, conscientiousness, and psychological flexibility have direct effects on job burnout; however, the direct effect of openness to experience on job burnout was not confirmed (p > 0.05). Additionally, the direct influence of the five personality traits on psychological flexibility was confirmed. The analysis of indirect relationships showed that neuroticism and conscientiousness affect job burnout through the mediation of psychological flexibility, while the indirect effects of extraversion, agreeableness, and openness to experience were not significant. Conclusion: Based on the findings of this study, intervention programs focused on enhancing psychological flexibility can be effective in preventing job burnout and promoting the mental health of teachers. Furthermore, identifying positive personality traits such as extraversion and agreeableness can help schools create a more suitable work environment for teachers and prevent burnout.   انعطاف‌پذیری روانشناختی, فرسودگی شغلی, ویژگی‌های شخصیتی, معلمان. Psychological flexibility, Job burnout, Personality traits, Teachers. 117 133 http://psychologicalscience.ir/browse.php?a_code=A-10-2727-3&slc_lang=fa&sid=1 Pourya Ghasemi پوریا قاسمی pourya.ghasemii12@gmail.com 4960147441 100319475328460044810 No Department of Psychology, Faculty of Social Sciences and Education, Razi University, Kermanshah, Iran. کارشناس ارشد روانشناسی، دانشکده علوم اجتماعی و تربیتی، دانشگاه رازی، کرمانشاه، ایران. Asie Moradi آسیه مرادی asie.moradi@razi.ac.ir 3369828601 100319475328460044811 Yes Department of Psychology, Faculty of Social Sciences and Education, Razi University, Kermanshah, Iran. استادیار، گروه روانشناسی، دانشکده علوم اجتماعی و تربیتی، دانشگاه رازی، کرمانشاه، ایران. Hashem Jebraeili هاشم جبرائیلی h.jebraeili@yahoo.com 1672614759 100319475328460044812 No Department of Psychology, Faculty of Social Sciences and Education, Razi University, Kermanshah, Iran. استادیار، گروه روانشناسی، دانشکده علوم اجتماعی و تربیتی، دانشگاه رازی، کرمانشاه، ایران.