Journal of Psychological Science

fa پیش بینی بی خوابی بر اساس اجتناب شناختی و باورهای وسواسی Prediction of Insomnia Based on Cognitive Avoidance and Obsessive Beliefs تخصصي Special پژوهشي Research <div style="text-align: justify;">زمینه: بی‌خوابی به‌عنوان یکی از شایع‌ترین اختلالات خواب، تحت تأثیر عوامل شناختی و هیجانی قرار دارد و می‌تواند پیامدهای گسترده‌ای بر سلامت روان، کارکرد روزانه و کیفیت زندگی افراد بر جای گذارد. در این میان، اجتناب شناختی به‌عنوان راهبردی ناکارآمد برای دوری از افکار و هیجانات آزارنده و باورهای وسواسی، از طریق افزایش نگرانی، مسئولیت‌پذیری افراطی و کنترل ذهنی، می‌توانند نقش مهمی در تشدید مشکلات خواب داشته باشند؛ ازاین‌رو بررسی نقش این متغیرها در پیش‌بینی بی‌خوابی از اهمیت پژوهشی و بالینی برخوردار است. هدف: هدف از انجام این پژوهش، پیش بینی بی خوابی بر اساس اجتناب شناختی و  باورهای وسواسی بود. روش: پژوهش حاضر از نظر هدف کاربردی و از نظر روش، توصیفی ـ همبستگی بود. جامعه آماری پژوهش شامل کلیه مراجعه‌کنندگان به مرکز اختلالات خواب در شهر تهران بود که از میان آنان، با استفاده از روش نمونه‌گیری در دسترس، 300 نفر به عنوان نمونه انتخاب شدند. جهت جمع آوری داده ها از پرسشنامه  بی‌خوابی (مورین، 1993)، پرسشنامه اجتناب شناختی (سکستون و دوگاس، 2009) و پرسشنامه باورهای وسواسی (کارگروه شناخت‌های اختلال وسواسی) استفاده شد. داده ها از طریق روش های آماری ضریب همبستگی پیرسون و رگرسیون همزمان با استفاده از نرم افزار  spss22  تحلیل شدند. یافته‌ها: یافته‌های پژوهش نشان داد که مقدار ضریب همبستگی چندگانه برابر با 67/0 به دست آمد که بیانگر وجود رابطه نسبتاً مطلوب میان متغیرهای پیش‌بین و بی‌خوابی است. همچنین، مقدار ضریب تعیین نشان داد که اجتناب شناختی و باورهای وسواسی در مجموع قادرند 45 درصد از واریانس بی‌خوابی را تبیین کنند. نتایج ضرایب رگرسیون نیز نشان داد که اجتناب شناختی با ضریب استانداردشده 25/0 و باورهای وسواسی با ضریب استانداردشده 307/0، هر دو به‌صورت مثبت و معنادار بی‌خوابی را پیش‌بینی می‌کنند. نتیجه‌گیری: بر اساس یافته‌های پژوهش می‌توان گفت که مؤلفه‌های شناختی، به‌ویژه الگوهای ناکارآمد در مواجهه با افکار و باورهای وسواسی، در تبیین بی‌خوابی نقش قابل توجهی دارند. بنابراین، توجه به کاهش اجتناب شناختی و اصلاح باورهای وسواسی می‌تواند در ارزیابی، پیشگیری و طراحی مداخلات روان‌شناختی برای افراد مبتلا به بی‌خوابی سودمند باشد. این نتایج بر ضرورت به‌کارگیری رویکردهای شناختی ـ رفتاری در مدیریت و درمان بی‌خوابی تأکید دارد.</div> <div style="text-align: justify;">Background: Insomnia, as one of the most common sleep disorders, is influenced by cognitive and emotional factors and can have extensive consequences for individuals’ mental health, daily functioning, and quality of life. In this regard, cognitive avoidance, as a maladaptive strategy for avoiding distressing thoughts and emotions, and obsessive beliefs, through increasing worry, inflated responsibility, and mental control, may play an important role in exacerbating sleep problems. Therefore, examining the role of these variables in predicting insomnia is of considerable research and clinical importance. Aims: The present study aimed to predict insomnia based on cognitive avoidance and obsessive beliefs. Methods: The present study was applied in terms of purpose and descriptive-correlational in terms of method. The statistical population included all individuals referring to sleep disorder centers in Tehran. Using convenience sampling, 300 participants were selected as the study sample. Data were collected using the Insomnia Questionnaire developed by Morin (1993), the Cognitive Avoidance Questionnaire developed by Sexton and Dugas (2009), and the Obsessive Beliefs Questionnaire developed by the Obsessive-Compulsive Cognitions Working Group. The data were analyzed using Pearson correlation coefficient and simultaneous regression analysis through SPSS version 22. Results: The findings showed that the multiple correlation coefficient was 0.67, indicating a relatively favorable relationship between the predictor variables and insomnia. Moreover, the coefficient of determination indicated that cognitive avoidance and obsessive beliefs together explained 45% of the variance in insomnia. The results of regression coefficients also showed that cognitive avoidance, with a standardized coefficient of 0.25, and obsessive beliefs, with a standardized coefficient of 0.307, positively and significantly predicted insomnia. Conclusion: Based on the findings, it can be concluded that cognitive components, particularly maladaptive patterns in dealing with thoughts and obsessive beliefs, play a considerable role in explaining insomnia. Therefore, addressing the reduction of cognitive avoidance and the modification of obsessive beliefs may be useful in the assessment, prevention, and development of psychological interventions for individuals with insomnia. These results emphasize the necessity of applying cognitive-behavioral approaches in the management and treatment of insomnia.</div> بی‌خوابی, باورهای وسواسی, اجتناب شناختی. insomnia, obsessive beliefs, cognitive avoidance. 355 371 http://psychologicalscience.ir/browse.php?a_code=A-10-2930-1&slc_lang=fa&sid=1 Afsoon Mahmoudi افسون محمودی afsoonmahmoodi5@Gmail.com 100319475328460048680 100319475328460048680 No Department of Clinical psychology, Science and Research Branch, Islamic Azad University, Tehran, Iran. گروه روانشناسی بالینی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران. Ali Farhadian علی فرهادیان farhadianabrak@gmail.com 100319475328460048681 100319475328460048681 Yes Department of Psychology and consulting, Pardis of Shahid Chamran Campus, Farhangian University, Tehran, Iran. گروه روانشناسی و مشاوره، واحد پردیس شهید چمران، دانشگاه فرهنگیان، تهران، ایران. Monir kalantar Ghoreishi منیر کلانتر قریشی monir_esfahan@yahoo.com 100319475328460048682 100319475328460048682 No Department of Clinical psychology, Science and Research Branch, Islamic Azad University, Tehran, Iran. گروه روانشناسی بالینی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.