Journal of Psychological Science

fa مقایسه اثر بخشی برنامه مداخله در مادرآزاری و برنامه مداخله زودهنگام در خشونت فرزند به والدین بر انطباق‌پذیری خانوادگی و عزت‌نفس مادران آزاردیده Comparison the Effectiveness of the Mother Abuse Intervention Program and the Early Intervention Program for Child-to-Parent Violence on Family Adaptability and Self-Esteem in Abused Mothers تخصصي Special پژوهشي Research <div style="text-align: justify;">زمینه: امروزه شاهد افزایش روزافزون نوع جدیدی از خشونت خانوادگی تحت عنوان والدآزاری هستیم که با توجه به ماهیت آسیبرسان آن که موجب اخلال در عملکردهای خانواده شده، توجه پژوهشگران را به خود جلب کرده است و بیش از پیش انجام مداخلات مؤثر در این زمینه را ضروری میکند. با این حال، پژوهشی به بررسی مقایسهای برنامههای مداخله در والدآزاری بومی و غیربومی نپرداخته است. هدف: پژوهش حاضر با هدف مقایسه اثربخشی برنامه مداخله در مادرآزاری و برنامه مداخله زودهنگام در خشونت فرزند به والدین بر انطباقپذیری خانوادگی و عزتنفس مادران آزاردیده انجام شد. روش: روش پژوهش حاضر نیمه آزمایشی با طرح پیشآزمون-پسآزمون با گروه گواه به همراه پیگیری دو ماهه بود. جامعه آماری پژوهش شامل تمامی مادران دارای تجربه آزاردیدگی از طرف فرزند پسر نوجوان (12 تا 18 ساله) شهر خرمآباد بود که برای دریافت خدمات مشاورهای در سال 1403 به مراکز مشاوره شهر خرمآباد مراجعه کرده بودند که از میان آنها 45 نفر بر اساس معیارهای ورود و خروج پژوهش به شیوه نمونهگیری هدفمند انتخاب شده و بهصورت تصادفی در سه گروه 15 نفره (دو گروه آزمایش و یک گروه گواه) قرار گرفتند. گروههای آزمایش اول و دوم به ترتیب طی 18 و 35 جلسه 45 تا 60 دقیقهای تحت آموزش و درمان برنامه مداخله در مادرآزاری (عباسپور و همکاران، 1402) و برنامه مداخله زودهنگام در خشونت فرزند به والدین (ایبابه و همکاران، 2017) قرار گرفتند. گروه گواه هیچ مداخلهای دریافت نکرد. پرسشنامههای انطباقپذیری و پیوستگی خانواده (اولسون و همکاران، 2006) و عزت نفس (روزنبرگ، 1965) در سه مرحله پیش آزمون، پسآزمون و پیگیری تکمیل شد. داده با استفاده از آزمون تحلیل واریانس با اندازهگیری مکرر در نرمافزار SPSS 27 تحلیل شد. یافته ها: نتایج نشان داد که برنامههای مداخله در مادرآزاری و مداخله زودهنگام در خشونت فرزند به والدین باعث ارتقاء انطباقپذیری خانوادگی و عزتنفس در مادران آزاردیده شدند (05/0>p). هر دو مداخله عملکرد بهتری نسبت به گروه گواه داشته و نتایج خود را در دوره پیگیری نیز حفظ کردند. همچنین بین میزان اثربخشی این دو مداخله تفاوتی معناداری یافت نشده و هر دوی آنها به یک میزان اثربخش بودند. نتیجه‌گیری: با انجام مداخلات مناسب در زمینه والدآزاری از جمله برنامههای مداخله در مادرآزاری و مداخله زودهنگام در خشونت فرزند به والدین، میتوان انطباقپذیری خانوادگی و عزتنفس مادران آزاردیده را ارتقا داد.</div> <div style="text-align: justify;">Background: Nowadays, there is a growing increase in a new type of domestic violence known as child-to-parent abuse, which, due to its damaging nature that disrupts family functioning, has attracted the attention of researchers and made effective interventions in this area more necessary than ever. However, no study has yet comparatively examined indigenous and non-indigenous intervention programs for child-to-parent abuse. Aims: This study aimed to compare the effectiveness of the mother abuse intervention program and an early intervention program for child-to-parent violence on family adaptability and the self-esteem of abused mothers. Methods: This research was a quasi-experimental study with a pretest-posttest design and a control group, including a two-month follow-up. The statistical population consisted of all mothers in Khorramabad who had experienced abuse from their adolescent sons (aged 12 to 18 years) and who sought counseling services in 2024. Out of these, 45 individuals were selected based on the study’s inclusion and exclusion criteria through purposeful sampling and were randomly assigned to three groups of 15 (two experimental groups and one control group). The first and second experimental groups participated respectively in 18 and 35 sessions (45 to 60 minutes each) of the mother abuse intervention program (Abbaspour et al., 2023) and the early intervention program for child-to-parent violence (Ibabe et al., 2017). The control group did not receive any intervention. The Family Adaptability Questionnaire (Olson, 2011) and Rosenberg Self-Esteem Scale (1965) were administered at three points: pretest, posttest, and follow-up. Data were analyzed using repeated measures ANOVA with SPSS version 27. Results: The results showed that both the child-to-mother abuse intervention program and the early intervention program for child-to-parent violence led to improvements in family adaptability and self-esteem among abused mothers (p<0.05). Both interventions performed better than the control group and maintained their effects during the follow-up period. Furthermore, no significant difference was found between the effectiveness of the two interventions, indicating that both were equally effective. Conclusion: Implementing appropriate interventions in the field of child-to-parent abuse, including the mother abuse intervention program and the early intervention program for child-to-parent violence, can enhance family adaptability and self-esteem among abused mothers.</div> مادرآزاری, والدآزاری, انطباق-پذیری خانوادگی, عزت‌نفس. mother abuse, parent abuse, family adaptability, self-esteem. 1 19 http://psychologicalscience.ir/browse.php?a_code=A-10-3010-1&slc_lang=fa&sid=1 Morad Baranvand مراد بیرانوند beyranvand_morad@yahoo.com 6129864221 100319475328460050856 No Department of psychology, Bo. C., Islamic Azad University, Borujerd, Iran. گروه روانشناسی، واحد بروجرد، دانشگاه آزاد اسلامی، بروجرد، ایران. Zabihollah Abbaspour ذبیح اله عباس پور z.abbaspour@scu.ac.ir 4859287029 100319475328460050857 Yes Department of Counseling, Faculty of Education and Psychology, Shahid ChamranUniversity of Ahvaz, Ahvaz, Iran. گروه مشاوره، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران. Amin Koraei امین کرایی am.koraei@gmail.com 1861528541 100319475328460050858 No Department of Psycology, Faculty of Education and Psychology, Azarbaijan Shahid Madani University, Tabriz, Iran. گروه روانشناسی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه شهید مدنی آذربایجان، تبریز، ایران.