Journal of Psychological Science

fa الگوی روابط ساختاری پیش بینی کیفیت زندگی براساس استرس ادراک شده و حمایت اجتماعی با نقش میانجی استواری روانی در افراد وابسته به مواد مخدر The Structural Relationship Model Predicting Quality of Life Based on Perceived Stress and Social Support with the Mediating Role of Psychological Resilience in Drug-Dependent Individuals تخصصي Special پژوهشي Research <div style="text-align: justify;">زمینه: کیفیت زندگی یک مفهوم چندبعدی است که جنبه‌های مختلف بهزیستی، رضایت و شرایط زندگی را در برمی‌گیرد. درک کیفیت زندگی مستلزم در نظر گرفتن ابعاد مختلف از جمله سلامت جسمانی، بهزیستی روانی، روابط اجتماعی و شرایط محیطی است. استرس ادراک‌شده، حمایت اجتماعی و استواری روانی نقش کلیدی در بهبود شرایط اجتماعی، بهزیستی روانی و توان‌بخشی این افراد ایفا می‌کنند. شناسایی این روابط می‌تواند به طراحی مداخلات موثر برای ارتقای کیفیت زندگی و پیشگیری از بازگشت به اعتیاد در افراد وابسته به مواد مخدر منجر شود؛ بنابراین، پژوهش‌های بیشتر در خصوص ارتقای کیفیت زندگی این افراد مورد نیاز است. هدف: هدف پژوهش حاضر بررسی الگوی روابط ساختاری پیشبینی کیفیت زندگی بر اساس استرس ادراک شده و حمایت اجتماعی با نقش میانجی استواری روانی در افراد وابسته به مواد مخدر بود. روش: پژوهش حاضر از نظر هدف کاربردی و از نظر روش یک پژوهش توصیفی – همبستگی از نوع مدل یابی معادلات ساختاری بود. جامعه آماری این پژوهش شامل تمامی‌ افراد وابسته به مواد مخدر در مراکز کمپ اعتیاد شهر اردبیل در سال 1403بودند. نمونه پژوهش 182 نفر از افراد وابسته به مواد مخدر در این مراکز بودند، که به روش نمونهگیری هدفمند انتخاب شدند. برای جمعآوری دادهها از پرسشنامه ی کیفیت زندگی (سازمان جهانی بهداشت، 1995)، استرس ادراک شده (کوهن و همکاران، 1983)، حمایت اجتماعی (واکس و همکاران، 1994) و استواری روانی (کلاف و همکاران، 2002) استفاده شد. جهت ارزیابی الگوی پیشنهادی از الگویابی معادلات ساختاری و smart pls3 و SPSS26 استفاده شد. یافتهها: نتایج حاصل از ضریب همبستگی پیرسون نشان داد حمایت اجتماعی  (466/0=β)، اثر مثبت بر کیفیت زندگی دارد. استرس ادراک شده (50/0 =β) اثرمثبت بر کیفیت زندگی دارد. استواری روانی (508/0=β) اثر مستقیم و مثبت بر کیفیت زندگی دارد. همچنین حمایت اجتماعی (30/0=β) و استرس ادراک شده (41/0=β) با میانجیگری استواری روانی بر کیفیت زندگی تأثیر معناداری دارند. یافتهها حاکی از برازش مناسب الگوی پیشنهادی با دادههاست. نتیجه‌گیری: نتایج مطالعاتی از این دست می‌توانند به طراحی مدل‌های مداخلاتی کمک کنند که هدف آن کاهش استرس ادراک‌شده و افزایش حمایت اجتماعی فراهم باشد تا از این طریق سبب بهبود کیفیت زندگی و استواری روانی در افراد وابسته به مواد مخدر شود.</div> <div style="text-align: justify;">Background: Quality of life is a multidimensional concept that encompasses various aspects of well-being, satisfaction, and living conditions. Understanding quality of life requires considering various dimensions, including physical health, psychological well-being, social relationships, and environmental conditions. Perceived stress, social support, and psychological resilience play a key role in improving social conditions, psychological well-being, and rehabilitation of these individuals. Identifying these relationships can lead to designing effective interventions to improve quality of life and prevent relapse in drug-dependent individuals; therefore, more research is needed to improve the quality of life of these individuals. Aims: The aim of the present study was to investigate the structural relationship pattern of predicting quality of life based on perceived stress and social support with the mediating role of psychological resilience in drug-dependent individuals. Methods: The present study was applied in terms of purpose and a descriptive-correlational study of structural equation modeling in terms of method. The statistical population of this study included all drug addicts in the addiction camp centers of Ardabil city in 1403. The research sample was 182 drug addicts in these centers, who were selected through purposive sampling. To collect data, the quality of life questionnaire (World Health Organization, 1995), perceived stress (Cohen et al., 1983), social support (Wax et al., 1994), and psychological resilience (Clough et al., 2002) were used. Structural equation modeling, smart pls3, and SPSS26 were used to evaluate the proposed model. Results: The results of Pearson correlation coefficient showed that social support (β=0.466) has a positive effect on quality of life. Perceived stress (β=0.50) has a positive effect on quality of life. Psychological resilience (β=0.508) has a direct and positive effect on quality of life. Also, social support (β=0.30) and perceived stress (β=0.41) have a significant effect on quality of life through the mediation of psychological resilience. The findings indicate a good fit of the proposed model with the data. Conclusion: Results of studies such as this can help design intervention models that aim to reduce perceived stress and increase social support, thereby improving the quality of life and psychological resilience of drug-dependent individuals.</div> کیفیت زندگی, استرس ادراک شده, حمایت اجتماعی, استواری روانی, افراد وابسته به مواد مخدر. quality of life, perceived stress, social support, psychological resilience, drug dependent individuals. 319 340 http://psychologicalscience.ir/browse.php?a_code=A-10-2928-2&slc_lang=fa&sid=1 Zahra Akhavi Samarein زهرا اخوی ثمرین z.akhavi@uma.ac.ir 0072388730 100319475328460048939 Yes Department Counseling, Faculty of Educational Sciences and Psychology, University of Mohaghegh Ardabili, Ardabil, Iran. گروه مشاوره، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران. Haniyeh Saeedi Chavan حانیه سعیدی چوان haniyehsaeedi@student.uma.ac.ir 1540454371 100319475328460048940 No MSc in Career Counseling, Department of Counseling, Faculty of Educational Sciences and Psychology, Mohaghegh Ardabili University, Ardabil ,Iran. گروه مشاوره، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران. Fatemeh Gohari فاطمه گوهری Fatemeh.Gohari@student.uma.ac.ir 3120269026 100319475328460048941 No Department of Counseling, Faculty of Educational Sciences and Psychology, Mohaghegh Ardabili University, Ardabil, Iran. گروه مشاوره، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران. Mahshid Keyvanlou مهشید کیوانلو m.keyvanlou75@student.uma.ac.ir 0780676041 100319475328460048942 No Department of Counseling, Faculty of Educational Sciences and Psychology, Mohaghegh Ardabili University, Ardabil, Iran. گروه مشاوره، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران. Sara Seyed Mousavi سارا سید موسوی saraseyedmousavi@student.uma.ir 1451547889 100319475328460048943 No Department of Counseling, Faculty of Educational Sciences and Psychology, Mohaghegh Ardabili University, Ardabil, Iran. گروه مشاوره، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران.