Journal of Psychological Science

fa مقایسه اثربخشی آموزش مهارت‌‌آموزی کودک راه‌حل‌محور و برنامه فرندز بر خودکارآمدی در روابط بین‌فردی کودکان Comparing the Efficacy of Solution-Focused Kids’ Skills Training and FRIENDS Program Training on Self-efficacy for peer interaction in Children تخصصي Special پژوهشي Research زمینه: افزایش خودکارآمدی در روابط بین‌فردی، موجب تقویت روابط صمیمی با دیگران و در مقابل، مشکلات بین‌فردی منجر به پریشانی شخصی و عملکرد نامناسب فرد در روابط اجتماعی می‌شود. برنامه‌های درمانی مختلفی برای پیشگیری و درمان مشکلات رفتاری، عاطفی و اجتماعی کودکان تدوین شده‌ است که برنامه فرندز و روش مهارت‌آموزی کودک راه‌حل‌محور از آن جمله هستند. در بررسی مقایسۀ این دو برنامه بر خودکارآمدی در روابط بین‌فردی کودکان، خلا پژوهشی وجود دارد. هدف: پژوهش حاضر با هدف مقایسۀ اثربخشی آموزش روش مهارت‌‌آموزی کودک راه‌حل‌محور و برنامه فرندز بر خودکارآمدی در روابط بین‌فردی کودکان انجام شد. روش: روش این پژوهش، نیمه آزمایشی از نوع پیش آزمون- پس آزمون با دو گروه آزمایش و یک گروه گواه و پیگیری دو ماهه بود. جامعۀ آماری پژوهش شامل تمامی دانش‌آموزان دختر دورۀ دوم ابتدایی مدارس منطقه 2 شهر تهران در سال تحصیلی 1402-1401 بود که با استفاده از روش نمونه‌گیری در دسترس، 45 دانش‌آموزان، با توجه به ملاک‌های ورود به عنوان نمونۀ آماری مطالعۀ حاضر انتخاب شده و به طور تصادفی در دو گروه آزمایش و یک گروه گواه (در هر گروه، 15 دانش‌آموز) جایگزین شدند. ابزار جمع‌آوری داده‌ها، پرسشنامه خودکارآمدی در روابط بین‌فردی با همتایان در کودکان (ویلِر و لَد، 1982) بود. برنامه فرندز (بارت، 1991) و روش مهارت‌‌آموزی کودک راه حل‌محور (فورمن، 1990)، به صورت جداگانه طی 10 جلسه 60 دقیقه‌ای در گروه‌های آزمایش اجرا شدند. تحلیل داده‌ها نیز با استفاده از آزمون تحلیل واریانس آمیخته و آزمون تعقیبی بنفرونی با بهره‌گیری از نرم‌افزار SPSS-21 انجام شد. یافته ها: نتایج نشان داد که هر دو روش مهارت‌‌آموزی کودک راه‌حل‌محور و برنامه فرندز، تأثیر معناداری بر افزایش خودکارآمدی در روابط بین‌فردی دانش‌آموزان داشتند ولی بین اثربخشی دو برنامه، تفاوت معناداری نبود (05/0 >P). نتایج آزمون تعقیبی بنفرونی نیز نشان داد که هر دو گروه آزمایش در متغیر خودکارآمدی و زیرمقیاس موقعیت بدون تعارض دارای تفاوت معناداری با گروه گواه هستند و منجر به بهبود معنادار این متغیرها شده‌اند (05/0 >P). هم‌چنین، نتایج پس از دو ماه پیگیری همچنان پایدار بود (05/0 >P). نتیجه‌گیری: با توجه به یافته‌های به ‌دست آمده، به نظر می‌رسد با آموزش روش مهارت‌‌آموزی کودک راه‌حل‌محور و برنامه فرندز به کودکان دورۀ دوم ابتدایی، می‌توان خودکارآمدی در روابط بین‌فردی با همتایان را افزایش داد.   <pre style="text-align:justify"> Background: Increasing Self-efficacy in interpersonal relationships enhances intimate relationships with others and, in contrast, interpersonal problems lead to personal distress and poor performance in social relationships. Various treatment programs have been developed to treat children's behavioral, emotional, and social problems. Among these are the FRIENDS program and the Solution-Focused Kids’ Skills method training. There is a research vacuum in the comparison of these two programs on Self-efficacy in interaction in children. Aims: This study aimed to compare the effectiveness of the Solution-Focused Kids’ Skills method and the FRIENDS program on Self-efficacy for peer interaction in children. Methods: The method of this study was a semi-experimental pretest-posttest design with two experimental groups and a control group and a two-month follow-up. The statistical population of the study included all female students in the Second elementary Period schools in District 2 of Tehran in the academic year 2023-2024, using convenience sampling method, 45 students were selected as the statistical sample of the present study, according to the inclusion criteria, and were randomly assigned to two experimental groups and one control group (15 students in each group). The data collection tool was the Children’s Self-efficacy for Peer Intraction Questionnaire (Wheeler & Ladd, 1982). The FRIENDS program (Barrett, 1991) and the Solution-Focused Kids’ Skills method training (Furman, 1990) were implemented separately in 10 sessions, 60-minute in the experimental groups. Data analysis was performed using mixed analysis of variance and Bonferroni post hoc test using SPSS-21 software. Results: The results showed that both the Solution-Focused Kids’ Skills method training and the FRIENDS program had a significant effect on Self-efficacy for peer interaction in children, but there was no significant difference between the effectiveness of the two programs (P< 0.05). The results of the Bonferroni post hoc test also showed that both experimental groups had a significant difference with the control group in the Self-efficacy variable and the "Non-Conflict" subscale, leading to a significant improvement in these variables (P< 0.05). Also, the results were still stable after two months of follow-up (P< 0.05). Conclusion: According to the findings, it seems that by teaching the Solution-Focused Kids’ Skills method training and the FRIENDS program to Second elementary Period children, Self-efficacy for peer interaction in children can be increased. </pre> روش مهارت‌‌آموزی کودک راه‌حل‌محور, برنامه فرندز, خودکارآمدی در روابط بین‌فردی, کودکان Solution-Focused Kids' Skills method, FRIENDS Program, Self-efficacy for peer interaction, children 61 80 http://psychologicalscience.ir/browse.php?a_code=A-10-2588-2&slc_lang=fa&sid=1 Mohammad Ghamari محمد قمری mo.ghamari@iau.ac.ir 1650569122 100319475328460044800 Yes Professor, Department of Counseling, Faculty of Literature, Humanities and Social Sciences, Islamic Azad University, Science and Research Branch, Tehran, Iran. استاد، گروه مشاوره، دانشکده ادبیات، علوم انسانی و اجتماعی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران. Roya Khavari Khorasani رویا خاوری خراسانی r.khavarikhorasani@iau.ac.ir 0057339971 100319475328460044801 No PhD Student of counseling, Department of Counseling, Faculty of Literature, Humanities and Social Sciences, Islamic Azad University, Science and Research Branch, Tehran, Iran. دانشجوی دکتری مشاوره، گروه مشاوره، دانشکده ادبیات، علوم انسانی و اجتماعی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران. Mojtaba Amiri Majd مجتبی امیری مجد Mo.Amiri@iau.ac.ir 3931013642 100319475328460044802 No Associate Professor, Department of Psychology, Faculty of Humanities, Islamic Azad University, Abhar Branch, Abhar, Iran. دانشیار، گروه روان‌شناسی، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد ابهر، ابهر، ایران.