Journal of Psychological Science

fa الگوی ساختاری اعتیاد به شبکههای اجتماعی براساس پریشانی روانشناختی و نارسایی هیجانی با نقش واسطه‌ای دشواری در تنظیم هیجان در دانشجویان Structural Model of Social Media Addiction based on Psychological Distress and Alexithymia, with the Mediating Role of Difficulties in Cognitive Emotion Regulation among University Students تخصصي Special پژوهشي Research <div style="text-align: justify;">زمینه: استفاده از اینترنت در کنار مزایای خود، می‌تواند زمینه‌ساز اعتیاد در دانشجویان شود. پژوهش‌ها نشان داده‌اند که پریشانی روانشناختی و نارسایی هیجانی تاثیر بسزایی بر اعتیاد به شبکه‌های اجتماعی در دانشجویان دارد؛ همچنین ناتوانی در تنظیم هیجانات را به‌عنوان یکی از عوامل مهم ابتلا به اعتیاد به اینترنت اشاره کرده‌اند. هدف: پژوهش حاضر باهدف الگوی ساختاری اعتیاد به شبکه‌های اجتماعی براساس پریشانی روانشناختی و نارسایی هیجانی با نقش واسطه‌ای دشواری در تنظیم هیجان در دانشجویان انجام شد. روش: طرح پژوهش بنیادی و روش توصیفی به روش همبستگی مبتنی‌بر معادلات ساختاری بود. جامعه آماری شامل تمامی دانشجویان دوره کارشناسی شاغل به تحصیل در دانشگاه  آزاد اسلامی واحد تهران شمال در سال تحصیلی 1404-1403 بود که 403 نفر به‌عنوان نمونه ازطریق نمونه‌گیری خوشه‌ای چندمرحله‌ای انتخاب و به پرسشنامه‌های اعتیاد به شبکه‌های اجتماعی مبتنی‌بر موبایل (خواجه‌احمدی، 1395)، افسردگی، اضطراب و استرس (لاوینوند و لاویبوند، 1995)، نارسایی هیجانی (تورنتو، 1994) و دشواری تنظیم هیجان (گرتز و روئمر، 2004) پاسخ دادند. تجزیهو تحلیل دادهها ازطریق مدل معادلات ساختاری با استفاده از نرمافزار SPSS27 و 26 AMOS انجام شد. یافتهها: یافته‌های حاصل از مدل‌سازی معادلات ساختاری نشان داد که مدل پژوهش در مجموع توانست 25 درصد از واریانس اعتیاد به شبکه‌های اجتماعی را تبیین کند. نتایج تحلیل مسیر حاکی از آن بود که دشواری در تنظیم شناختی هیجان، نقش میانجی کاملاً معناداری دارد؛ به‌طوری‌که مسیرهای غیرمستقیم از پریشانی روانشناختی (شامل اضطراب با ضریب ۰/۰۶۶، استرس با ضریب ۰/۰۶۰ و افسردگی با ضریب ۰/۱۴۸) و همچنین نارسایی هیجانی (β=0/593)به اعتیاد به شبکه‌های اجتماعی مثبت و معنادار بود (001/0˂ p). نتیجه‌گیری: می‌توان نتیجه گرفت دانشجویانی که پریشانی روانشناختی و نارسایی هیجانی بالاتری را تجربه کرده‌اند و در تنظیم هیجانات خود دچار مشکل بودند، اعتیاد به شبکه‌های اجتماعی در آنان بیشتر بود؛ بنابراین با تدوین برنامه‌های پیشگیرانه و مداخلات موثر بتوان از وابستگی به شبکه‌های اجتماعی پیشگیری کرد.</div> <div style="text-align: justify;">Background: Alongside its benefits, internet use can pave the way for addiction among university students. Research indicates that psychological distress and alexithymia have a significant impact on social media addiction in students. Furthermore, difficulties in emotion regulation have been cited as a key factor in the development of internet addiction. Aims: The present study aimed to investigate the structural model of social media addiction based on psychological distress and alexithymia, with a focus on the mediating role of difficulties in emotion regulation among university students. Methods: This was a basic research study employing a descriptive-correlational design based on Structural Equation Modeling(SEM). The statistical population comprised all undergraduate students at the Islamic Azad University, North Tehran Branch, during the 2024-2025 academic year. A sample of 403 students was selected via multi-stage cluster sampling. Participants completed the Mobile-Based Social Media Addiction Scale (Khajehahmadi, 2016), the Depression, Anxiety, and Stress Scale (DASS-21; Lovibond & Lovibond, 1995), the Toronto Alexithymia Scale (TAS-20; Bagby, Parker, & Taylor, 1994), and the Difficulties in Emotion Regulation Scale (DERS; Gratz & Roemer, 2004). Data were analyzed using SEM with SPSS27 and AMOS26 software. Results: The results from the structural equation modeling showed that the proposed model explained 25% of the variance in social media addiction. The path analysis indicated that difficulties in cognitive emotion regulation played a fully significant mediating role. Specifically, the indirect paths from psychological distress (including anxiety with a coefficient of β=0/066, stress with β=0/060, and depression with β=0/148) and from alexithymia (β=0/593) to social media addiction were positive and significant (p<0/001). Conclusion: It can be concluded that students who experienced higher levels of psychological distress and alexithymia, and also struggled with emotion regulation, exhibited greater social media addiction. Therefore, developing preventive programs and effective interventions is crucial to prevent dependency on social media.</div> اعتیاد به شبکه‌های اجتماعی, پریشانی روانشناختی (اضطراب, استرس, افسردگی), ناگویی خلقی, دشواری در تنظیم شناختی هیجان. Social media addiction, Psychological distress (anxiety, stress, depression), Alexithymia, Difficulty in cognitive emotion regulation. 1 21 http://psychologicalscience.ir/browse.php?a_code=A-10-3064-1&slc_lang=fa&sid=1 Mojgan Hoseinlou مژگان حسینلو mozhgan.hoseinloo@iau.ac.ir 0066136172 100319475328460045949 No Department of Psychology, Islamic Azad University, Ar.C., Arak, Iran گروه روانشناسی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد اراک، اراک، ایران. Hoshang Jadidi هوشنگ جدیدی hjadidi95@iausdj.ac.ir 0558258042 100319475328460045950 Yes Department of Educational Psychology, Islamic Azad University, Sa.C., Sanandaj, Iran. گروه روانشناسی ، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد سنندج، سنندج، ایران Ali Jalili Shishavan علی جلیلی شیشوان jaliliali59@atu.ac.ir 5069640712 100319475328460045951 No Department of Sport Psychology, Research Institute of Sports and Health Sciences, Allameh Tabataba’I University, Tehran, Iran. گروه روانشناسی ورزش، پژوهشکده علوم ورزشی و تندرستی، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران.