Journal of Psychological Science

fa مقایسۀ اثربخشی درمان فرایندمدار و درمان شناختی - رفتاری بر نشانگان بالینی دختران با سابقه خودجرحی بدون قصد خودکشی Comparing the Efficacy of Process-based therapy and Cognitive Behavioral Therapy on Reduction of Clinical Syndrome in Girls with Non Suicidal Self-Injury (NSSI) تخصصي Special پژوهشي Research <div style="text-align: justify;">زمینه: در چند دهۀ گذشته، خودجرحی بدون قصد خودکشی به یکی از مشکلات کلیدی سلامت در حوزه روا‌ن‌شناسی نوجوانان تبدیل شده است. تا کنون از درمان شناختی - رفتاری به‌عنوان یک درمان رایج برای کاهش علائم بالینی در افراد مبتلا به خودجرحی استفاده شده است، اما در مورد بررسی اثربخشی درمان فرایندمدار بر کاهش علائم بالینی این دسته از افراد و مقایسۀ اثربخشی آن با درمان شناختی - رفتاری، خلأ پژوهشی وجود دارد. هدف: هدف این پژوهش، مقایسۀ اثربخشی درمان فرایندمدار و درمان شناختی - رفتاری بر نشانگان بالینی دختران با سابقه خودجرحی بدون قصد خودکشی بود. روش: روش این پژوهش، نیمه‌آزمایشی با طرح پیش‌آزمون - پس‌آزمون با دو گروه آزمایش و یک گروه گواه و پیگیری دو ماهه بود.جامعۀ آماری پژوهش، شامل تمامی دختران نوجوان ۱۳ تا ۱۸ سال با سابقۀ خودجرحی مراجعه کننده به مرکز مشاوره و خدمات روان‌شناختی آموزش‌وپرورش ناحیه دو شهر مشهد در سال تحصیلی1404- 1403 بودکه از بین آن‌ها با روش نمونه‌گیری هدفمند، 45 نفر انتخاب شده و در دو گروه آزمایش (درمان فرایندمدار و درمان شناختی - رفتاری) و یک گروه گواه گمارش شدند. داده‌های پژوهش نیز با استفاده از مقیاس‌های افسردگی، اضطراب و استرس (لویباند و لویباند، 1995) جمع‌آوری شدند. هم‌چنین برای تحلیل دادههای پژوهش نیز از روش تحلیل واریانس با اندازه‌گیری مکرر و آزمون تعقیبی بنفرونی با بهره‌گیری از نرم‌افزارSPSS-27  استفاده شد. یافته ها: نتایج نشان داد که هر دو نوع درمان فرایند‌مدار و درمان شناختی - رفتاری بر کاهش نشانگان بالینی دختران با سابقه خودجرحی بدون قصد خودکشی مؤثر هستند (01/0>P)، ولی بین دو این دو نوع درمان تفاوت معناداری وجود ندارد (05/0<P). هم‌چنین نتایج آزمون تعقیبی بنفرونی نیز حاکی از آن بود که تداوم تأثیر هر دو نوع درمان، در مرحلۀ پیگیری نیز ادامه داشته است. نتیجه‌گیری: با توجه به اثربخشی هر دو نوع درمان مورد استفاده در این پژوهش (درمان فرایندمدار و درمان شناختی - رفتاری) بر کاهش علایم بالینی دختران با سابقه خودجرحی بدون قصد خودکشی، پیشنهاد می‌شود درمانگرانی که با این دسته از نوجوانان سر و کار دارند از این شیوه‌های درمانی برای درمان و پیشگیری از خودجرحی و خودکشی در نوجوانان استفاده کنند.</div> <div style="text-align: justify;">Background: In the past few decades, Non-suicidal self-injury (NSSI) has become one of the key health problems in the field of adolescent psychology. So far, cognitive-behavioral therapy has been used as a common treatment to reduce clinical symptoms in people with self-injury, but there is a research gap regarding the efficacy of process-based therapy in reducing clinical symptoms in this group of people and comparing its efficacy with cognitive behavioral therapy.   Aims: The aim of this study was to compare the efficacy of process-based therapy and cognitive-behavioral therapy on clinical symptoms of girls with a history of non-suicidal self-injury. Methods: The method of this study was a quasi-experimental pretest-posttest design with two experimental groups and a control group and a two-month follow-up. The statistical population of the study included all adolescent girls aged 13 to 18 with a history of self-injury who referred to the Counseling and Psychological Services Center of the Management Education District 2 Mashhad of Mashhad inthe 2024–2025 academic year., From among them, 45 people were selected using purposive sampling and assigned to two experimental groups (process-based therapy and cognitive-behavioral therapy) and a control group. Research data were also collected using Depression, Anxiety and Stress Scales (Lovibond & Lovibond, 1995). Also, to analyze the research data, the variance analysis with repeated measurement and the Bonferroni post hoc test and SPSS-27 software were used.  Results: The results showed that both process-based therapy and cognitive-behavioral therapy are effective in reducing clinical symptoms in girls with a history of non-suicidal self-injury (P<0.01), but there is no significant difference between these two types of treatment (P<0.05). The results of the Bonferroni post hoc test also indicated that the effects of both types of treatment continued during the follow-up period. Conclusion: Given the efficacy of both types of treatment used in this study (process-based therapy  and cognitive-behavioral therapy) in reducing clinical symptoms in girls with a history of non-suicidal self-injury, it is recommended that therapists who deal with this group of adolescents use these treatment methods to treat and prevent self-injury and suicide in adolescents.</div> درمان فرایندمدار, درمان شناختی-رفتاری, خودجرحی بدون قصد خودکشی, دختران نوجوان process-based therapy, cognitive-behavioral therapy, non suicidal self-injury, adolescent girls. 1 20 http://psychologicalscience.ir/browse.php?a_code=A-10-3185-1&slc_lang=fa&sid=1 Zohrerh Abareshi زهره ابارشی abareshi.z@iautj.ac.ir 0938130358 https://orcid.org/0009-0006-1499-0094 No Department of psychology, ToJ.C, Islamic Azad University, Torbat Jam, Iran. گروه روانشناسی، واحدتربت جام، دانشگاه آزاد اسلامی، تربت جام، ایران. Ali akbar Saremi علی اکبر صارمی saremi@iautj.ac.ir 0749677341 https://orcid.org/0000-0003-2145-6835 Yes Department of psychology, ToJ.C, Islamic Azad University, Torbat Jam, Iran. گروه روانشناسی، واحدتربت جام، دانشگاه آزاد اسلامی، تربت جام، ایران Mohammad Rajabi محمد رجبی mohammad.rajabi@iau.ac.ir 0930716841 https://orcid.org/0000-0001-7544-2223 No Department of psychology, ToJ.C, Islamic Azad University, Torbat Jam, Iran. گروه روانشناسی، واحدتربت جام، دانشگاه آزاد اسلامی، تربت جام، ایران.