Journal of Psychological Science

fa بررسی کارآمدی درمان شناختی - رفتاری مبتنی بر ماژول بر علائم بالینی کودکان مبتلا به اختلال وسواسی - جبری و همراهی خانوادگی والدین آن‌ها: طرح تک آزمودنی با چند خط پایه Investigation the Efficacy of Module-based Cognitive-Behavioral Therapy on Clinical Symptomsm of Children with Obsessive -Compulsive Disorder (OCD) and Family Accomadation of their Parents: Single-Case Design with Multiple Baseline تخصصي Special پژوهشي Research <div style="text-align: justify;">زمینه: علایم اختلال وسواسی - جبری برای اکثر افراد از دورۀ کودکی شروع می‌شود. درمان شناختی - رفتاری یکی از رویکردهای درمانی مؤثر برای درمان علائم اختلال وسواسی - جبری در کودکان و همراهی خانوادگی والدین آن‌ها است، اما در مورد اثربخشی درمان شناختی - رفتاری مبتنی بر ماژول بر علائم اختلال وسواسی - جبری در کودکان و همراهی خانوادگی والدین آن‌ها، شکاف پژوهشی وجود دارد.  هدف: هدف پژوهش حاضر، بررسی کارآمدی درمان شناختی - رفتاری مبتنی بر ماژول بر علائم بالینی کودکان مبتلا به اختلال وسواسی - جبری و همراهی خانوادگی والدین آن‌ها در قالب طرح تک آزمودنی با چند خط پایه بود. روش: روش این پژوهش، نیمه تجربی تک آزمودنی از نوع طرح خط پایه چندگانه با آزمودنی‌های متفاوت بود. جامعۀ آماری پژوهش شامل تمامی کودکان مبتلا به اختلال وسواسی - جبری و مادران آن‌ها در سال 1404 بود که جهت دریافت خدمات درمانی به مرکز روا‌ن‌پزشکی و علوم اعصاب افق و کلینیک روان‌پزشکی بیمارستان 5 آذرشهر گرگان مراجعه کرده بودند که از بین آن‌ها، 3 کودک مبتلا به اختلال وسواسی - جبری بعد از تشخیص توسط روان‌پزشک، با روش نمونه‌گیری در دسترس مبتنی بر هدف انتخاب شدند. ابزارهای جمع‌آوری داده‌ها در این پژوهش شامل پرسش‌نامه اختلال وسواسی - جبری - نسخۀ کودک (فوا و همکاران، ۲۰۱۰) و مقیاس همراهی خانوادگی - اضطراب (لیبوویتز و همکاران، 2013) بود. هم‌چنین، برای تجزیه و تحلیل داده‌های این پژوهش از روش تحلیل چشمی و روش‌های درصد داده‌های ناهمپوش و درصد همه داده‌های ناهمپوش، به‌عنوان شاخص اندازۀ اثر و نیز درصد بهبودی با روش میانگین کاهش از خط پایه استفاده شد. یافته ها: نتایج نشان داد که درمان شناختی - رفتاری مبتنی بر ماژول به طور معناداری موجب کاهش علائم اختلال وسواسی - جبری در آزمودنی‌ها و همراهی خانوادگی مادران آن‌ها شد (05/0P<)، طوری که درصد بهبودی برای آزمودنی اول، دوم و سوم در علائم اختلال وسواسی - جبری به ترتیب 44/58، 55 و 59/51 درصد و در همراهی خانوادگی 20/58، 71/65 و 29/61 درصد به دست آمد. تحلیل‌های دیداری و نتایج تحلیل‌های درون‌موقعیتی و بین‌موقعیتی نیز حاکی از تفاوت معنادار بین مرحلۀ خط پایه و مداخله برای همه آزمودنی‌ها (75PND> و 75PAND> ) و مادران (100PND> و 100PAND>) بود. هم‌چنین ماندگاری اثر درمان در مرحلۀ پیگیری نیز تأیید شد. نتیجه‌گیری: باتوجه‌به یافته‌های مطالعۀ حاضر پیشنهاد می‌شود که درمان شناختی - رفتاری مبتنی بر ماژول توسط روان‌شناسان و روان‌پزشکان کودک برای کاهش علایم اختلال وسواسی - جبری در کودکان و همراهی خانوادگی والدین آن‌ها مورد استفاده قرار گیرد.</div> <div style="text-align: justify;">Background: Symptoms of obsessive-compulsive disorder begin in childhood for most people. Cognitive-behavioral therapy is one of the effective therapeutic approaches for treating symptoms of obsessive-compulsive disorder in children and family accomadation of their parents, but there is a research gap regarding the efficacy of module-based cognitive-behavioral therapy on symptoms of obsessive-compulsive disorder in children and family accomadation of their parents. Aims: The aim of the present study was to investigate the efficacy of module-based cognitive-behavioral therapy on clinical symptoms of children with obsessive-compulsive disorder and family accomadation of their parents in a single-case design with multiple baseline. Methods: The method of this study was a single- case quasi-experimental multiple baseline design with different subjects. The statistical population of the study included all children with obsessive-compulsive disorder and their mothers in 2025 who had referred to Ofogh Psychiatry and Neuroscience Center and Psychiatric Clinic of 5 Azar Hospital in Gorgan for treatment services, Among them, 3 children with obsessive-compulsive disorder were selected using Purpose-based Convenience sampling after being diagnosed by a psychiatrist. Data collection tools in this study included the Obsessive-Compulsive Inventory–Child Version (Foa et al., 2010) and the Family Accommodation Scale-Anxiety (Lebowitz et al., 2013). Also, to analyze the data of this study, the visual analysis method and the methods of percentage of non-overlapping data and percentage of all non-overlapping data were used as an indicator of effect size, as well as the percentage of improvement using the mean reduction method from baseline. Results: The results showed that module-based cognitive-behavioral therapy reduced the severity of Clinical Symptoms of Children with Obsessive  Compulsive Disorder and family accomadation of their parents (P<0.05), so that Percent of improvement for the first, second and third patient in Clinical Symptoms was58/44%, 55% and 51/59% and in family accomadation of their parents was 58/20%, 65/71% and 61/29%, respectively. Visual analyses and the results of inter-positional and intra-positional analysis showed a significant difference between baseline and intervention stage for all subjects (PND>70, PAND>50). The persistence of the efficacy of module-based cognitive-behavioral therapy in the follow-up stage was confirmed. Conclusion: According to the findings of the present study, it is suggested that module-based cognitive-behavioral therapy be used by child psychologists and psychiatrists to reduce symptoms of obsessive-compulsive disorder in children and family accomadation of their parents.</div> درمان شناختی - رفتاری مبتنی بر ماژول, اختلال وسواسی - جبری, همراهی خانوادگی,کودکان. module-based cognitive-behavioral therapy, obsessive-compulsive disorder, family accomadation, children. 1 20 http://psychologicalscience.ir/browse.php?a_code=A-10-3255-1&slc_lang=fa&sid=1 Baba Aghili سید بابا عقیلی seyedbabaaghili45@gmail.com 2249666849 100319475328460051512 No Department of Psychology, Faculty of Humanities, Shahed University, Tehran, Iran. گروه رو‌ان‌شناسی بالینی، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه شاهد، تهران، ایران. Rasoul Roshan Chesli رسول روشن چسلی roshan@shahed.ac.ir 5169776421 100319475328460051513 Yes Department of Psychology, Faculty of Humanities, Shahed University, Tehran, Iran. گروه روان‌شناسی، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه شاهد، تهران، ایران. Mohsen Jalali محسن جلالی m.jalali@gu.ac.ir 100319475328460051514 100319475328460051514 No Department of clinical psychology, Faculty of Humanities and Social sciences, Golestan University, Gorgan, Iran. گروه روان‌شناسی بالینی، دانشکده علوم انسانی و اجتماعی، دانشگاه گلستان، گرگان، ایران. Elnaz Ahmadi Asafestani الناز احمدی اسفستای elnaz.pourahmadi@iau.ac.ir 100319475328460051515 100319475328460051515 No Department of Psychology, BG.C ., Islamic Azad University, Bandar Gaz, Iran. گروه روا‌ن‌شناسی، واحد بندرگز، دانشگاه آزاد اسلامی، بندرگز، ایران.