Journal of Psychological Science

fa بررسی اثربخشی بستۀ آموزشی هوش هیجانی مبتنی بر نظریه بار-آن با روش سایکودرام بر هوش هیجانی و شفقت به خود نوجوانان تحت سرپرستی سازمان بهزیستی Studying the Efficacy of the Emotional Intelligence Training Package based on the Barr-On Theory with the Psychodrama Method on the Emotional Intelligence and Self-Compassion of Adolescents under the Welfare Organization تخصصي Special پژوهشي Research <div style="text-align: justify;">زمینه: نوجوانان بی‌سرپرست و بدسرپرست در مراکز شبه خانواده با مشکلاتی مواجه هستند که نیازمند مداخله است. علی‌رغم این که رویکردهای درمانی مختلفی برای حل مشکلات در این دسته از نوجوانان به کار گرفته شده است ولی آن‌ها همچنان در زمینه هوش هیجانی و شفقت به خود با مشکلاتی مواجه هستند که لزوم به‌کارگیری مداخلات آموزشی و درمانی برای تقویت این موارد را ضروری می‌سازد. هدف: این پژوهش باهدف بررسی اثربخشی بستۀ آموزشی هوش هیجانی مبتنی بر نظریه بار-آن با روش سایکودرام بر هوش هیجانی و شفقت به خود نوجوانان دختر تحت سرپرستی سازمان بهزیستی انجام شد. روش: روش این پژوهش، نیمه‌آزمایشی از نوع پیش‌آزمون- پس‌آزمون با گروه گواه و پیگیری دو ماهه بود. جامعۀ آماری پژوهش شامل تمامی دختران نوجوان ساکن در 10 مرکز شبه خانواده (200 نوجوان 13 تا 18 سال) تحت‌نظر ادارۀ بهزیستی شهر مشهد در شش‌ماهه اول سال 1403 بود. برای مشخص کردن گروه نمونه در این پژوهش از روش نمونه‌گیری در دسترس استفاده شد. حجم نمونه 30 نفر شامل 15 نفر در گروه آزمایش و 15 نفر در گروه گواه بود که به طور تصادفی در دو گروه آزمایش و گواه (هر گروه 15 نفر) گمارش شدند. ابزارهای جمع‌آوری داده‌ها در این پژوهش شامل مقیاس  شفقت به خود (نف، 2003) و پرسش‌نامه هوش هیجانی (بار- آن، 1997) بود. همچنین، بستۀ آموزشی محقق ساختۀ آموزش هوش هیجانی مبتنی بر نظریه بار- آن با روش سایکودرام در قالب 12 جلسۀ هفتگی 90 دقیقه‌ای برای گروه آزمایش اجرا شد. تجزیه‌وتحلیل دادههای پژوهش نیز با استفاده از روش تحلیل واریانس با اندازه‌گیری مکرر و بهره‌گیری از نرم‌افزار  SPSS-24 انجام شد. یافته ها: نتایج نشان داد بستۀ آموزشی محقق ساخته هوش هیجانی مبتنی بر نظریه بار-آن با روش سایکودرام بر افزایش هوش هیجانی و شفقت به خود و مؤلفه‌های آن‌ها در نوجوانان تحت پوشش سازمان بهزیستی مؤثر بود  (001/0>P). همچنین نتایج حاکی از آن بود که اثربخشی بستۀ آموزشی محقق ساخته در مرحلۀ پیگیری نیز پایدار باقی مانده بود.  نتیجه‌گیری: بر اساس یافته‌های این پژوهش، اجرای این بستۀ آموزشی در مراکز شبه خانواده تحت پوشش سازمان بهزیستی به‌عنوان یک برنامه مکمل توانمندساز برای افزایش هوش هیجانی و شفقت به خود نوجوانان مقیم در این مراکز پیشنهاد می‌شود.</div> <div style="text-align: justify;">Background: Orphans and Mistreated adolescent in quasi-family centers face problems that require intervention. Despite the fact that various therapeutic approaches have been used to solve problems in this group of adolescents, they still face problems in the field of emotional intelligence and self-compassion, which necessitates the use of educational and therapeutic interventions to strengthen these issues. Aims: This study aimed to investigate the efficacy of an emotional intelligence training package based on the Bar-On theory with the psychodrama method on the emotional intelligence and self-compassion of adolescent girls in foster care centers under the welfare organization. Methods: The method of this study was a semi-experimental pretest-posttest design with a control group and a two-month follow-up. The statistical population of the study included all adolescent girls living in 10 in foster care Centers (200 adolescents aged 13 to 18) in Foster Care Centers under the welfare office of Mashhad in the first six months of 2024. To determine the sample group in this study, Convenience sampling method was used. The sample size was 30 people, including 15 people in the experimental group and 15 people in the control group, who were randomly assigned to two experimental and control groups (15 people in each group). Data collection tools in this study included the Self-Compassion Scale (Neff, 2003) and the Emotional Quotient Inventory (Bar-On,1997). Also, a researcher-made emotional intelligence training package based on Barr-Onn theory using the psychodrama method was implemented for the experimental group in the form of 12 weekly 90  -minute sessions. Research data analysis was also performed using the variance analysis with repeated measurement and using SPSS-24 software. Results: The results showed that the researcher-made emotional intelligence training package based on the Barr-On theory with the psychodrama method was effective in increasing emotional intelligence and self-compassion and their components iof adolescent girls in in foster care centers under the welfare organization (P<0.001). The results also indicated that the efficacy of the researcher-developed educational package remained stable during the follow-up phase. Conclusion: Based on the findings of this study, implementing this educational package in in foster care centers under the welfare organization is recommended as an empowering complementary program to increase emotional intelligence and compassion for adolescents residing in these centers.</div> هوش هیجانی, سایکودرام, شفقت به خود, نوجوانان دختر, سازمان بهزیستی. emotional intelligence, psychodrama, self-compassion, adolescent girls, welfare organization. 1 20 http://psychologicalscience.ir/browse.php?a_code=A-10-3098-3&slc_lang=fa&sid=1 Seyede Masoome Hosseini سیده معصومه حسینی masoome.hoeini@iau.ir 0933747217 https://orcid.org/0009-0005-6180-7048 No Department of Family and Counseling, Ma.C., Islamic Azad University, Mashhad, Iran. گروه خانواده و مشاوره ،واحد مشهد، دانشگاه آزاد اسلامی، مشهد، ایران. Hamid Nejat حمید نجات dr.nejat54@iau.ac.ir 100319475328460052446 https://orcid.org/0000-0001-7626-3665 Yes Department of Family and Counseling, Ma.C., Islamic Azad University, Mashhad, Iran. گروه خانواده و مشاوره، واحد مشهد، دانشگاه آزاد اسلامی، مشهد، ایران. Ahmad Akbari احمد اکبری Akbari.180@iau.ac.ir 100319475328460052447 https://orcid.org/0000-0002-4438-3707 No Department of Family and Counseling, Ma.C., Islamic Azad University, Mashhad, Iran. گروه خانواده و مشاوره، واحد مشهد، دانشگاه آزاد اسلامی، مشهد، ایران. Mohammad reza saffarian محمدرضا صفاریان طوسی Saffarianreza1965@gmail.com 100319475328460052448 https://orcid.org/0000-0002-0866-7892 No Department of Family and Counseling, Ma.C., Islamic Azad University, Mashhad, Iran. گروه خانواده و مشاوره، واحد مشهد، دانشگاه آزاد اسلامی، مشهد، ایران.