fa تدوین مدل ساختاری اضطراب اجتماعی بر اساس سوگیری توجه تفکر آینده نگر منفیی و مسولیت پذیری به افکار منفی تخصصي Special پژوهشي Research <div style="text-align: justify;"><span style="line-height:2;">برخی مطالعات برای سبب‌شناسی اختلال اضطراب اجتماعی، عوامل شناختی را مطرح کرده‌اند. از سوی دیگر، سوگیری توجه نقش مهمی در مدل‌های نظری اضطراب ایفا می‌کند. با وجود آن که برخی از مطالعات، نقش سوگیری توجه بر اضطراب اجتماعی را مورد تأیید قرار داده‌اند، اما تاکنون پژوهشی در مورد فرایند تأثیر مکانیسم سوگیری توجه بر اضطراب اجتماعی و متغیرهای میانجی (تفکر آینده‌نگر منفی و مسئولیت‌پذیری به افکار منفی) انجام نشده است.</span></div> <div style="text-align: justify;"><span style="line-height:2;">&nbsp;هدف این پژوهش، تدوین مدل ساختاری اضطراب اجتماعی بر اساس سوگیری توجه با میانجی‌گری تفکر آینده‌نگر منفی و مسئولیت‌پذیری به افکار منفی در دانشجویان بود.&nbsp;</span></div> <div style="text-align: justify;"><span style="line-height:2;">روش این پژوهش، همبستگی و از نوع مدل‌یابی معادلات ساختاری بود. جامعۀ آماری پژوهش شامل تمامی دانشجویان دورۀ کارشناسی دانشگاه کردستان در سال تحصیلی 1403-1402 بود. نمونۀ آماری بر اساس روش تعیین حجم نمونه برای مدل معادلات ساختاری، به تعداد 371 نفر با روش نمونهگیری خوشهای چندمرحلهای انتخاب شد. ابزارهای جمع‌آوری اطلاعات در این پژوهش شامل پرسش‌نامه‌های اضطراب اجتماعی (جرابک، 1996)، سوگیری توجه (وودی و همکاران، 1997) و مقیاس‌های محقق ساختۀ تفکر آیندهنگر منفی (سیف‌پناهی، 1402) و مسئولیتپذیری به افکار منفی (سیف‌پناهی، 1402) بود. به منظور تجزیه و تحلیل داده‌ها از روش مدل‌یابی معادلات ساختاری، تحلیل مسیر و روش بوت استراپ در نرمافزارهای SPSS نسخۀ 27 و Lisrel نسخه 8.8 استفاده شد.&nbsp;</span></div> <div style="text-align: justify;"><span style="line-height:2;">&nbsp;نتایج نشان داد، مدل تدوین شده در این پژوهش با داده‌ها برازش مناسبی دارد. روابط ساختاری مدل نشان داد که سوگیری توجه بر تفکر آینده نگر منفی، مسئولیت پذیری به افکار منفی و اضطراب اجتماعی اثر مستقیم و مثبتی دارد (01/0>P). تفکر آینده نگر منفی با مسئولیتپذیری به افکار منفی، رابطه مثبت و معناداری دارد (01/0>P). تفکر آینده نگر منفی و مسئولیتپذیری به افکار منفی نیز با اضطراب اجتماعی رابطه مثبت و معناداری دارد (01/0>P). هم‌چنین تفکر آینده نگر منفی و مسئولیتپذیری به افکار منفی در رابطه بین سوگیری توجه و اضطراب اجتماعی،</span></div> <div style="text-align: justify;"><span style="line-height:2;"><span style="font-family:Times New Roman;">Background:Studies suggest cognitive factors contribute to social anxiety disorder, and attentional bias is central in anxiety models. Although attentional bias has been linked to social anxiety, the mechanisms, including mediating variables like negative future thinking and responsibility for negative thoughts, remain unexplored.</span></span></div> <div style="text-align: justify;"><span style="line-height:2;"><span style="font-family:Times New Roman;">Aims:This study aimed to develop a structural model of social anxiety based on attentional bias, mediated by negative future thinking and responsibility for negative thoughts, among students.</span></span></div> <div style="text-align: justify;"><span style="line-height:2;"><span style="font-family:Times New Roman;">Methods:A correlational design using structural equation modeling was employed. The population included undergraduate students at the University of Kurdistan during 2023&ndash;2024. A sample of 371 was selected via multistage cluster sampling. Data were collected using the Social Anxiety Questionnaire, the Attentional Bias Questionnaire, and researcher-developed scales for negative future thinking and responsibility for negative thoughts. Structural equation modeling, path analysis, and bootstrap methods were applied using SPSS 27 and LISREL 8.8.</span></span></div> <div style="text-align: justify;"><span style="line-height:2;"><span style="font-family:Times New Roman;">Results:The model showed a good fit. Attentional bias positively affected negative future thinking, responsibility for negative thoughts, and social anxiety (P < 0.01). Negative future thinking was positively related to responsibility for negative thoughts (P < 0.01). Both variables were positively associated with social anxiety (P < 0.01) and significantly mediated the relationship between attentional bias and social anxiety (P < 0.01).</span></span></div> <div style="text-align: justify;"><span style="line-height:2;"><span style="font-family:Times New Roman;">Conclusion:Attentional bias increases negative thoughts and social anxiety. Interventions reducing attentional bias and enhancing positive focus, such as mindfulness-based approaches, are recommended. Strategies to decrease responsibility for negative thoughts, including acceptance and reducing avoidance behaviors, should be taught to students.</span></span></div> کلیدواژهها: اضطراب اجتماعی, تفکر آینده نگر منفی, سوگیری توجه, مسئولیتپذیری به افکار منفی Keywords: Social Anxiety, Negtive Future Thinking, Attention Bias, Responsibility for Negative Thoughts 0 0 http://psychologicalscience.ir/browse.php?a_code=A-10-3276-2&slc_lang=fa&sid=1 Pourya Saifpanahy پوریا سیف پناهی Pouryasaif@gmail.con 55ن80126697 100319475328460051740 No Bu-Ali-Sina University, Hamadan, Iran کارشناسی ارشد روانشناسی، دانشکده اقتصاد و علوم اجتماعی، دانشگاه بوعلی سینا، همدان، ایران Shahriar Yarmohammadi Vasel شهریار یارمحمدی واصل yarmohamadivasel@basu.ac.ir 100319475328460051741 100319475328460051741 Yes Bu-Ali-Sina University, Hamadan, Iran استاد گروه روانشناسی، دانشکده اقتصاد و علوم اجتماعی، دانشگاه بوعلی سینا، همدان، ایران (نویسنده مسئول) Abolgasem Yaghoobi ابوالقاسم یعقوبی yaghoobi@basu.ac.ir 100319475328460051742 100319475328460051742 No Bu-Ali-Sina University, Hamadan, Iran استاد گروه روانشناسی، دانشکده اقتصاد و علوم اجتماعی، دانشگاه بوعلی سینا، همدان، ایران Mohammadreza Zoghipaidar محمدرضا ذوقی پایدار M.r.zoghipaidar@basu.ac.ir 100319475328460051743 100319475328460051743 No Bu-Ali-Sina University, Hamadan, Iran دانشیار، گروه روانشناسی، دانشکده اقتصاد و علوم اجتماعی، دانشگاه بوعلی سینا، همدان، ایران