Journal of Psychological Science

fa مقایسه اثربخشی گروه‌درمانی شناختی رفتاری کلاسیک و گروه‌درمانی مبتنی بر سایکودراما بر کیفیت زندگی در بیماران مبتلا به اختلال برگشت اسید معده به مری Comparison of the Effectiveness of Classical Cognitive Behavioral Therapy and the Psychodrama Group Therapy on Quality of Life in Patients with Gastroesophageal Reflux Disease تخصصي Special پژوهشي Research <div style="text-align: justify;">زمینه: اختلال برگشت اسید معده به مری یکی از شایع‌ترین اختلالات گوارشی مزمن است که علاوه بر علائم جسمی، می‌تواند کیفیت زندگی و سلامت روان بیماران را کاهش دهد. ارتباط بین مداخلات روان‌شناختی و بهبود کیفیت زندگی در این بیماران اهمیت بالایی دارد. باوجود مطالعاتی درباره رفتاردرمانی شناختی، کمبود تحقیق درباره اثرات سایکودراما و مقایسه مستقیم آن با روش‌های کلاسیک به چشم می‌خورد. هدف: این پژوهش باهدف مقایسه اثربخشی درمان شناختی - رفتاری کلاسیک و گروه‌درمانی مبتنی بر سایکودراما بر کیفیت زندگی بیماران مبتلا به اختلال برگشت اسید معده به مری انجام شد. روش: پژوهش از نوع نیمه‌تجربی با طرح پیش‌آزمون - پس‌آزمون و گروه گواه بود. جامعه آماری شامل تمامی بیماران مراجعه‌کننده به سه مطب فوق‌تخصص گوارش و کبد در کرمان طی تیر تا آبان ۱۴۰۳ بود و نمونه شامل ۴۵ نفر بود که به روش هدفمند انتخاب و به‌صورت تصادفی در دو گروه آزمایش (۱۵ نفر هر گروه) و یک گروه گواه (۱۵ نفر) جایگزین شدند. ابزار جمع‌آوری داده‌ها شامل مقیاس نشانه‌های بیماری بازگشت اسید معده به مری (راتمن و همکاران، 2001) و پرسشنامه کیفیت زندگی (کارگروه کیفیت زندگی سازمان جهانی بهداشت، 1996) بود و تحلیل داده‌ها با استفاده از تحلیل کوواریانس چندمتغیری در SPSS 26 انجام شد. یافته ها: یافته‌ها نشان داد که هر دو مداخله نسبت به گواه به طور معناداری کیفیت زندگی و ابعاد آن شامل سلامت جسمانی، سلامت روانی، روابط اجتماعی و سلامت محیط را بهبود بخشیدند (63/0= η²، 01/0>p). مقایسه دو گروه نشان داد که درمان شناختی - رفتاری در ارتقای سلامت روانی مؤثرتر و سایکودراما در تقویت روابط اجتماعی عملکرد بهتری دارد، درحالی‌که در ابعاد سلامت جسمانی و محیط تفاوت معناداری مشاهده نشد (05/0<p). نتیجه‌گیری: یافته‌ها نشان می‌دهند که هر دو مداخله می‌توانند کیفیت زندگی بیماران را بهبود بخشند و انتخاب درمان مناسب، باتوجه‌به تأثیر اختصاصی هر روش بر ابعاد مختلف کیفیت زندگی، می‌تواند به‌عنوان راهنمای بالینی مؤثر مورد استفاده قرار گیرد. براین‌اساس، به‌کارگیری درمان شناختی رفتاری یا سایکودراما به‌عنوان مداخلات روان‌شناختی توصیه می‌شود و انتخاب نوع مداخله باید متناسب با نیازها و مشکلات فردی هر بیمار صورت گیرد.</div> <div style="text-align: justify;">Background: Gastroesophageal reflux disorder is one of the most common chronic gastrointestinal conditions, and in addition to its physical symptoms, it can reduce patients’ quality of life and psychological well-being. The connection between psychological interventions and improvements in quality of life among these patients is of great importance. Although some studies have examined cognitive-behavioral therapy, there is a noticeable lack of research on the effects of psychodrama and its direct comparison with classical therapeutic approaches. Aims: This study aimed to compare the effectiveness of classical cognitive-behavioral therapy (CCBT) and psychodrama group therapy (PGT) on the quality of life in patients with gastroesophageal reflux disease (GERD). Methods: The research was a quasi-experimental study with a pretest-posttest design and a control group. The study population consisted of all patients who visited three gastroenterology and hepatology specialist clinics in Kerman between July and November 2024. A total of 45 participants were purposefully selected and randomly assigned to two experimental groups (15 participants each) and one control group (15 participants). Data were collected using the Gastroesophageal Reflux Disease Symptom Assessment Scale (Rothman et al., 2001) and the World Health Organization Quality of Life Questionnaire (world health organization quality of life, 1996), and analyzed using multivariate analysis of covariance (MANCOVA) in SPSS version 26. Results: The results indicated that both interventions significantly improved overall quality of life and its dimensions, including physical health, psychological health, social relationships, and environmental health, compared to the control group (η²=0.63, p<0.01). A comparison between the two interventions revealed that CCBT was more effective in enhancing psychological health, while PGT had a greater impact on social relationships. No significant differences were observed between the two groups in physical health and environmental domains (p<0.05). Conclusion: The findings indicate that both interventions can improve patients’ quality of life, and selecting an appropriate treatment based on the specific impact of each method on different dimensions of quality of life can serve as an effective clinical guide. Accordingly, the use of cognitive-behavioral therapy or psychodrama as psychological interventions is recommended, and the choice of intervention should be tailored to the individual needs and problems of each patient.</div> کیفیت زندگی, گروه درمانی شناختی رفتاری کلاسیک, گروه درمانی مبتنی بر سایکودراما, اختلال برگشت اسید معده به مری. quality of life, classical cognitive-behavioral group therapy, psychodrama group therapy, gastroesophageal reflux disease (gerd). 1 22 http://psychologicalscience.ir/browse.php?a_code=A-10-3314-1&slc_lang=fa&sid=1 Farzaneh Esmailzadeh Fasaee فرزانه اسماعیل زاده فسایی Esmailzadeh.farzaneh.kinder@gmail.com 2370476842 https://orcid.org/0009-0006-0760-7667 No Department of Psychology, Shi.C., Islamic Azad University, Shiraz, Iran. گروه روانشناسی، واحد شیراز، دانشگاه آزاد اسلامی، شیراز، ایران. Azam Davoodi اعظم داوودی azam.davoodi@iau.ac.ir 2965425161 https://orcid.org/0000-0003-3898-2372 Yes Department of Psychology, Shi.C., Islamic Azad University, Shiraz, Iran. گروه روانشناسی، واحد شیراز، دانشگاه آزاد اسلامی، شیراز، ایران. Najmeh Fath نجمه فتح najmehfath@iaushiraz.ac.ir 2296223703 https://orcid.org/0000-0003-3898-2372 No Department of Psychology, Shi.C., Islamic Azad University, Shiraz, Iran. گروه روانشناسی، واحد شیراز، دانشگاه آزاد اسلامی، شیراز، ایران. Sajjad Amini Manesh سجاد امینی منش Aminimanesh@iau.ac.ir 1951178254 https://orcid.org/0000-0002-4885-1715 No Department of Psychology, Shi.C., Islamic Azad University, Shiraz, Iran. گروه روانشناسی، واحد شیراز، دانشگاه آزاد اسلامی، شیراز، ایران