Journal of Psychological Science

other مقایسه اثربخشی واقعیت درمانی و درمان راه‌حل محور بر کیفیت زندگی دختران فاقد مادر Comparison of the effectiveness of reality therapy and solution-focused therapy on the quality of life of motherless girls تخصصي Special پژوهشي Research <div style="text-align: justify;">زمینه: عدم دسترسی به منبع ایمن از جمله مراقب اصلی زمینه را برای آسیبپذیری در برابر اختلالات روانشناختی و کاهش کیفیت زندگی در افراد فراهم میکند. بنابراین زمانی که دسترسی به مادر به عنوان مراقب اصلی امکانپذیر نیست؛ جهت تعدیل آسیبپذیری روانشناختی افراد آموزش و بکارگیری مهارتهای روانشناختی میتواند زمینه را برای بهبودکیفیت زندگی فراهم سازد. هدف: این مطالعه با هدف مقایسه اثربخشی واقعیت درمانی و درمان راه‌حل محور بر کیفیت زندگی دختران فاقد مادر انجام شد. روش: پژوهش از نظر هدف کاربردی و از نظر روش یک مطالعه شبه آزمایشی که با استفاده از یک طرح پیشآزمون، پسآزمون و پیگیری 2 ماهه انجام شد. جامعه آماری این پژوهش را کلیه دختران در حال تحصیل فاقد مادر شهر تهران در سال 1403 تشکیل دادند. نمونه پژوهش 45 نفر از دختران نوجوان فاقد مادر شهر تهران بود که به روش نمونهگیری در دسترس انتخاب و به صورت تصادفی در سه گروه آموزش واقعیت درمانی (15 نفر)، آموز راه حل محور (15 نفر) و گروه گواه (15 نفر) گمارش شدند. گروههای آزمایشی واقعیت درمانی را با توجه به راهنمایی آموزش (گلاسر، 2010) و آموزش راه حل محور را با توجه به راهنمایی آموزش (کورمان و همکاران، 2013) دریافت کردند و گروه گواه مداخلهای دریافت نکرد. برای جمعآوری دادهها از پرسشنامه کیفیت زندگی (ریونز-سیبرر و همکاران، 2008) استفاده شد. دادههای جمعآوری شده با استفاده از نرمافزار SPSS.28 و با روش تحلیل واریانس آمیخته با اندازهگیری مکرر و آزمونهای تعقیبی بنفرونی مورد تجزیه و تحلیل آماری قرار گرفت. یافته ها: نتایج حاصل از تحلیل واریانس آمیخته با اندازهگیری مکرر نشان داد که آموزش واقعیت درمانی و درمان راه حل محور بر کیفیت زندگی نوجوانان دختر فاقد مادر اثربخش است (05/0 >P). مداخلات آموزشی بعد از 2 ماه بر روی گروههای آزمایشی از پایداری و ثبات برخوردار بود. نتایج آزمونهای تعقیبی بنفرونی نشان داد که بین واقعیت درمانی و درمان راه‌حل محور از نظر اثربخشی بر روی کیفیت زندگی با گروه گواه تفاوت وجود دارد (05/0 >P)، اما بین واقعیت درمانی و درمان راه‌حل محور از نظر اثربخشی بر روی کیفیت زندگی تفاوت وجود نداشت (05/0 <P). نتیجه‌گیری: با توجه به این نتایج استفاده از واقعیت درمانی و درمان راهحل محور به عنوان مداخلات روانشناختی مبتنی بر شواهد جهت بهبود کیفیت زندگی نوجوانان که مراقبین اصلی خود را از دست دادهاند؛ میتواند بخش مهمی از آسیبپذیری روانشناختی آنها را در برابر اختلالات روانشناختی کاهش دهد. همچنین به هر میزان این مداخلات در سنین پایینتر انجام شود میزان تأثیرگذاری آن در آینده نیز بیشتر خواهد بود.  </div> <div style="text-align: justify;">Background: Lack of access to a secure source, such as the primary caregiver, creates the ground for vulnerability to psychological disorders and decreased quality of life in individuals. Therefore, when access to the mother as the primary caregiver is not possible, training and employing psychological skills can help mitigate the psychological vulnerability of individuals and improve their quality of life. Aims: This study aimed to compare the effectiveness of reality therapy and solution-focused therapy on the quality of life of motherless girls. Methods: The research is applied in terms of its goal and is a quasi-experimental study in terms of method, conducted using a pre-test, post-test, and a 2-month follow-up design. The statistical population of this research consisted of all school-going girls without mothers in Tehran in the year 2023. The study sample consisted of 45 adolescent girls without mothers from Tehran, who were selected using convenience sampling and randomly assigned to three groups: reality therapy (15 participants), solution-focused training (15 participants), and a control group (15 participants). In this way, after obtaining the necessary permits, two areas were selected from the 22 districts of Tehran based on accessibility, and after preparing a list of female students without mothers, 45 individuals were selected according to the entry and exit criteria of the study. The experimental groups received reality therapy based on the training guidelines (Glasser, 2010) and solution-focused training based on the training guidelines (Pourdel, & Sodani., 2022), while the control group did not receive any intervention. The intervention group did not receive feedback. Data was collected using the Quality of Life Questionnaire (Ravens-Sieberer et al., 2008). The collected data were analyzed statistically using SPSS software version 28 and with the mixed ANOVA method with repeated measurements and Bonferroni post-hoc tests. Results: The results of the mixed ANOVA analysis showed that reality therapy and solution-focused therapy are effective on the quality of life of girl adolescents without mothers (P< 0.05). Educational interventions after 2 months showed stability and consistency in the experimental groups. The results of the follow-up tests indicated that there was a difference between reality therapy and solution-focused therapy in terms of effectiveness on quality of life compared to the control group (P< 0.05). However, there was no difference in effectiveness on the quality of life between reality therapy and solution-focused therapy (P> 0.05). Conclusion: Considering these results, the use of reality therapy and solution-focused therapy as evidence-based psychological interventions to improve the quality of life of adolescents who have lost their primary caregivers can significantly reduce their psychological vulnerability to mental disorders. Moreover, the earlier these interventions are carried out, the greater their impact will be in the future.  </div> واقعیت درمانی, درمان راه‌حل محور, کیفیت زندگی, دختران فاقد مادر. reality therapy, solution-focused therapy, quality of life, motherless girls. 1 21 http://psychologicalscience.ir/browse.php?a_code=A-10-3242-2&slc_lang=other&sid=1 Raheleh Safavi راحله صفوی safavi.8990@gmail.com No Department of Psychology, College of Educational Sciences and Psychology, Shahid Chatman University of Ahvaz, Ahvaz, Iran. گروه روانشناسی، دانشکده علوم‌تربیتی و روانشناسی، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران. Najmeh Hamid نجمه حمید n.hamid@scu.ac.ir Yes Department of Psychology, College of Educational Sciences and Psychology, Shahid Chamran University of Ahvaz, Ahvaz, Iran. گروه روانشناسی، دانشکده علوم‌تربیتی و روانشناسی، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران. Seyed Esmaeil Hashemi سید اسماعیل هاشمی esmaeil@scu.ac.ir No Department of Psychology, College of Educational Sciences and Psychology, Shahid Chamran University of Ahvaz, Ahvaz, Iran گروه روانشناسی، دانشکده علوم‌تربیتی و روانشناسی، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران.