Journal of Psychological Science

fa بررسی ویژگی‌های روانسنجی نسخه فارسی پرسش‌نامه چند بعدی ذهنی‌سازی The Psychometric Properties of the Persian Version of the Multidimensional Mentalizing Questionnaire تخصصي Special كاربردي Applicable <div style="text-align: justify;"> زمینه: ذهنی‌سازی، توانایی بازنمایی افکار و احساسات خود و دیگران، نقشی مهم در تنظیم هیجان و تعاملات اجتماعی سازگارانه دارد؛ بااین‌حال، در جامعه ایرانی ابزارهای روا و پایای محدودی برای سنجش دقیق این سازه در دسترس است.  هدف: هدف از پژوهش حاضر، بررسی ویژگی‌های روانسنجی نسخه فارسی پرسش‌نامه چند بعدی ذهنی‌سازی بود. روش: پژوهش حاضر از نظر هدف بنیادی کاربردی، از حیث نوع گردآوری اطلاعات، پیمایشی پرسش‌نامه‌ای و از نظر روش‌شناسی، از جمله مطالعات آزمون‌سازی به‌حساب می‌آید که در قالب یک طرح پژوهشی همبستگی انجام گرفته است. جامعه آماری شامل تمامی دانشجویان دختر و پسر دانشگاه شیراز که در سال تحصیلی 1404_ 1403 در این دانشگاه مشغول به تحصیل هستند، تشکیل داده‌اند. از بین افراد جامعه آماری، 666 نفر به روش نمونه‌گیری دردَسترس از رشته‌های مختلف انتخاب شدند و به پرسش‌نامه‌های چند بعدی ذهنی‌سازی (گوری و همکاران، 2021)، پرسش‌نامه همدلی (بارون-کوهن و ویل‌رایت، 2004)، مقیاس واکنش‌پذیری بین‌فردی (دیویس،1983) و پرسش‌نامه پرخاشگری (باس و پری، 1992) را پاسخ دادند. تحلیل داده‌ها با نرم‌افزار SPSS26 و LISREL 8.8 در سطح 01/0 انجام شد. یافته ها:  نتایج نشان داد که تحلیل عامل تأییدی از ساختار شش عاملی پرسش‌نامه چندبعدی ذهنی‌سازی حمایت می‌کند و شاخص‌های برازش در دامنه مطلوب قرار دارند (065/0RMSEA=، 078/0= SRMR، 91/0 = CFI، 91/0= IFI،  090/0= NNFI و 768/3 = df/<m:omath><m:ssup><m:ssuppr></m:ssuppr></m:ssup></m:omath><m:omath><m:ssup><m:ssuppr><m:ctrlpr></m:ctrlpr></m:ssuppr><m:e><m:r><m:rpr><m:scr m:val="roman"><m:sty m:val="p"></m:sty></m:scr></m:rpr>χ</m:r></m:e><m:sup><m:r>2</m:r></m:sup></m:ssup></m:omath>  ). ضریب آلفای کرونباخ پرسش‌نامه چند بعدی ذهنی‌سازی 75/0 به دست آمد. پرسش‌نامه ذهنی‌سازی با پرسش‌نامه همدلی و مقیاس واکنش‌پذیری بین فردی همبستگی مثبت داشت که حاکی از روایی همگرای مطلوب این پرسش‌نامه است و با پرسش‌نامه پرخاشگری رابطۀ منفی داشت که بیانگر روایی واگرای مطلوب آن  است. نتیجه‌گیری: به‌طورکلی نسخۀ فارسی پرسش‌نامه چند بعدی ذهنی‌سازی از ویژگی‌های روانسنجی مناسبی برخوردار است و می‌تواند به‌عنوان ابزاری روا و پایا در پژوهش‌های بالینی و مداخلات مورد استفاده قرار گیرد. </div> <div style="text-align: justify;">Background: Mentalization, the ability to represent one’s own and others’ thoughts and emotions, plays an important role in emotion regulation and adaptive social interactions; however, in the Iranian population, limited valid and reliable instruments are available for the accurate assessment of this construct. Aims: This study aimed to examine the psychometric properties of the Persian version of the Multidimensional Mentalization Questionnaire (MMQ). Methods: This research is an applied study with a basic objective, employing a questionnaire-based survey and instrument development design. A correlational research design was used. The population consisted of all students enrolled at Shiraz University during the 2024–2025 academic year. From this population, 666 students from various disciplines were selected via convenience sampling. Participants completed the MMQ (Gori et al., 2021), the Empathy Questionnaire (Baron-Cohen & Wheelwright, 2004), the Interpersonal Reactivity Index (Davis, 1983), and the Aggression Questionnaire (Buss & Perry, 1992). Data were analyzed using SPSS 26 and LISREL 8.8 at a significance level of 0.01. Results: Confirmatory factor analysis supported the six-factor structure of the MMQ, with fit indices within acceptable ranges (RMSEA = 0.065, SRMR = 0.078, CFI = 0.91, IFI = 0.91, NNFI = 0.90, χ²/df = 3.768). Cronbach’s alpha for the MMQ was 0.75. The MMQ showed positive correlations with the Empathy Questionnaire and the Interpersonal Reactivity Index, indicating satisfactory convergent validity, and a negative correlation with the Aggression Questionnaire, demonstrating satisfactory divergent validity. Conclusion: Overall, the Persian MMQ demonstrates satisfactory psychometric properties and can serve as a valid and reliable instrument in clinical research and intervention studies.</div> پرسش‌نامه چند بعدی ذهنی‌سازی, روانسنجی, روایی, پایایی. multidimensional mentalizing questionnaire, psychometrics, validity, reliability. 1 25 http://psychologicalscience.ir/browse.php?a_code=A-10-781-2&slc_lang=fa&sid=1 melika Sanatnama ملیکا صنعت نما melisan61@gmail.com 2980416487 https://orcid.org/0000-0001-9733-5699 No Department of Clinical Psychology, Faculty of Education and Psychology, Shiraz University, Shiraz, Iran. گروه روانشناسی بالینی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران. Habib Hadianfard حبیب هادیان فرد hadianfd@shirazu.ac.ir 2297466587 https://orcid.org/0000-0002-1728-632X Yes Department of Clinical Psychology, Faculty of Education and Psychology, Shiraz University, Shiraz, Iran. گروه روانشناسی بالینی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران. Nurallah Mohammadi نوراله محمدی nmohamadi@shirazu.ac.ir 2299878130 https://orcid.org/0009-0000-8332-7380 No Department of Clinical Psychology, Faculty of Education and Psychology, Shiraz University, Shiraz, Iran. گروه روانشناسی بالینی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران. Changiz Rahimi Taghanaki چنگیز رحیمی طاقانکی crahimi2016@hotmail.com 5279461636 https://orcid.org/0000-0002-7180-364X No Department of Clinical Psychology, Faculty of Education and Psychology, Shiraz University, Shiraz, Iran. گروه روانشناسی بالینی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران.