Journal of Psychological Science

fa رابطه بین آسیب دوران کودکی و پریشانی روان‌شناختی افراد مبتلا به درد مزمن: نقش میانجی خودکارآمدی درد و فاجعه‌سازی درد The Relationship Between Childhood Trauma and Psychological Distress in Individuals with Chronic Pain: The Mediating Role of Pain Self‑Efficacy and Pain Catastrophizing تخصصي Special پژوهشي Research <div style="text-align: justify;">زمینه: درد مزمن به‌عنوان یک پدیده زیستی–روانی–اجتماعی، نه‌تنها با عوامل جسمانی بلکه با تجربیات رشدی اولیه و متغیرهای شناختی–هیجانی مرتبط است. با وجود تأیید نقش آسیب‌های دوران کودکی در بروز مشکلات روان‌شناختی و نیز اهمیت متغیرهای شناختی در تجربه درد مزمن، پژوهش‌های پیشین عمدتاً این عوامل را به‌صورت مجزا بررسی کرده‌اند و سازوکارهای میانجی تبیین‌کننده این روابط کمتر مورد توجه قرار گرفته است. هدف: پژوهش حاضر با هدف بررسی رابطه بین آسیب‌های دوران کودکی و پریشانی روان‌شناختی در افراد مبتلا به درد مزمن و نقش میانجی خودکارآمدی درد و فاجعه سازی درد انجام شد.   روش: این پژوهش از نوع توصیفی و همبستگی بود. جامعه آماری شامل تمامی افراد مبتلا به درد مزمن (گوارشی، قلبی، اسکلتی) شهر نیشابور در سال 1403 بود که با استفاده از روش نمونه گیری دردسترس 255 نفر به عنوان نمونه انتخاب شدند. ابزارهای پژوهش شامل پرسشنامه‌های آسیب دوران کودکی (برنستاین، 2003)، پریشانی روانشناختی (کسلر، 2002)، خودکارآمدی درد (نیکولاس، 2007) و فاجعه‌سازی (سالیوان و همکاران، 1995) بود. داده‌ها با استفاده از ضریب همبستگی پیرسون و تحلیل مسیر در نرم‌افزار SPSS-27 و AMOS-24 مورد تحلیل قرار گرفتند. یافتهها: نتایج نشان داد که بین آسیب دوران کودکی، خودکارآمدی درد و فاجعه سازی درد و پریشانی روان‌شناختی رابطه معنادار وجود دارد (05/0 >p). اگرچه اثر مستقیم آسیب‌های دوران کودکی بر پریشانی روان‌شناختی معنادار نیست، اما این اثر به‌صورت غیرمستقیم از طریق خودکارآمدی درد و فاجعه سازی درد معنادار است (05/0 >p). نتیجه‌گیری: نتایج نشان می‌دهد که تأثیر آسیب‌های دوران کودکی بر پریشانی روان‌شناختی بیماران مبتلا به درد مزمن، عمدتاً از مسیر متغیرهای شناختی قابل مداخله تبیین می‌شود. ازاین‌رو، طراحی و اجرای مداخلات بالینی متمرکز بر تقویت خودکارآمدی درد و کاهش فاجعه‌سازی درد می‌تواند راهبردی مؤثر برای کاهش پریشانی روان‌شناختی این بیماران، به‌ویژه در افرادی با سابقه آسیب‌های اولیه، باشد.</div> <div style="text-align: justify;">Background: Chronic pain, as a biopsychosocial phenomenon, is influenced not only by physical factors but also by early developmental experiences and cognitive–emotional variables. Although the role of childhood trauma in the development of psychological problems and the importance of cognitive factors in the experience of chronic pain has been well documented, prior studies have largely examined these factors in isolation. Consequently, the mediating mechanisms that explain these relationships have received relatively limited empirical attention. Aims:The present study aimed to examine the relationship between childhood trauma and psychological distress in individuals with chronic pain, with particular emphasis on the mediating roles of pain self‑efficacy and pain catastrophizing. Methods: This study employed a descriptive–correlational design. The statistical population comprised all individuals with chronic pain (gastrointestinal, cardiac, and musculoskeletal) in the city of Neyshabur in 2024. Using convenience sampling, 255 participants were selected. Data were collected using the Childhood Trauma Questionnaire (Bernstein, 2003), the Psychological Distress Scale (Kessler,2002),the Pain Self‑Efficacy Questionnaire (Nicholas,2007), and the Pain Catastrophizing Scale (Sullivan et al.,1995). The data were analyzed using Pearson correlation coefficients and Path analysis in SPSS version 27 and AMOS version 24. Results: The findings indicated significant associations among childhood trauma, pain self‑efficacy, pain catastrophizing, and psychological distress (p<.05). Although the direct effect of childhood trauma on psychological distress was not statistically significant, this effect was significant indirectly through pain self‑efficacy and pain catastrophizing. The proposed model demonstrated excellent fit indices. Conclusion: The results suggest that the impact of childhood trauma on psychological distress in individuals with chronic pain is largely explained through modifiable cognitive factors. Accordingly, the development and implementation of clinical interventions focused on enhancing pain self‑efficacy and reducing pain catastrophizing may represent an effective strategy for alleviating psychological distress in this population, particularly among individuals with a history of early life trauma.</div> آسیب دوران کودکی, پریشانی روان‌شناختی, خودکارآمدی درد, فاجعه سازی درد Childhood trauma, psychological distress, pain self-efficacy, pain catastrophizing 1 16 http://psychologicalscience.ir/browse.php?a_code=A-10-3453-1&slc_lang=fa&sid=1 Fatemeh Khajeh Hasani Rabari فاطمه خواجه حسنی رابری hasani@iau-neyshabur.ac.ir 3258498581 100319475328460045952 No Department of Psychology, Islamic Azad University, Ne.C., Neyshabour, Iran. گروه روانشناسی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد نیشابور، نیشابور، ایران. Ahmad Mansouri احمد منصوری mansoury_am@iau.ac.ir 0022024786 100319475328460045953 Yes Department of Psychology, Islamic Azad University, Ne.C., Neyshabour, Iran. گروه روانشناسی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد نیشابور، نیشابور، ایران.