Journal of Psychological Science

fa تأثیر همگام‌سازی امواج مغزی بر شاخص‌های فیزیولوژیک و حافظه در بیماران مبتلا به اختلال اضطراب فراگیر The Effects of Brainwave Entrainment on Physiological Indices and Memory in Patients with Generalized Anxiety Disorder تخصصي Special پژوهشي Research <div style="text-align: justify;">زمینه: اختلال اضطراب فراگیر با الگوهای نابهنجار فعالیت عصبی همراه است که می‌تواند منجر به اختلال در شاخص‌های فیزیولوژیک و عملکرد حافظه شود. همگام‌سازی امواج مغزی به‌عنوان یک مداخله غیرتهاجمی، با هدف بهبود تنظیم عصبی و کارکردهای شناختی مطرح شده است؛ با این حال، شواهد تجربی درباره تأثیر آن بر شاخص‌های فیزیولوژیک و حافظه در بیماران مبتلا به اختلال اضطراب فراگیر محدود است. هدف: پژوهش حاضر با هدف بررسی تأثیر همگام‌سازی امواج مغزی بر شاخص‌های فیزیولوژیک و حافظه و در بیماران مبتلا به اختلال اضطراب فراگیر انجام شد.  روش: این مطالعه نیمه‌آزمایشی با طرح پیش‌آزمون–پس‌آزمون با گروه گواه انجام شد. جامعه آماری شامل تمامی افراد مبتلا به اختلال اضطراب فراگیر مراجعه‌کننده به مراکز مشاوره و کلینیک‌های روان‌پزشکی شهر تبریز در سال 1404 بود که 60  بیمار مبتلا به اختلال اضطراب فراگیر به صورت تصادفی در دو گروه آزمایش (30 نفر) و گواه (30 نفر) قرار گرفتند. در این پژوهش از پرسشنامه اضطراب فراگیر (اسپیتزر و همکاران، 2006) استفاده شد. گروه آزمایش به مدت چهار هفته، هر هفته پنج روز و هر روز 30 دقیقه تحت مداخله همگام‌سازی امواج مغزی با ضربان‌های دوگوشی آلفا (10 هرتز) قرار گرفتند. گروه گواه مداخله‌ای دریافت نکرد. ارزیابی‌ها با استفاده از دستگاه بیورزونانس Qtech (برای سنجش شاخص‌های فیزیولوژیک و شاخص حافظه) و آزمون بلوک‌های کرسی (برای حافظه کاری) در دو مرحله پیش‌آزمون و پس‌آزمون انجام شد. داده‌های گردآوری‌شده با استفاده از نرم‌افزار آماری SPSS26 و با استفاده از آزمون کوواریانس چندمتغیره مورد تحلیل قرار گرفت. یافته ها: نتایج تحلیل کوواریانس چندمتغیره نشان داد که همگام‌سازی امواج مغزی موجب افزایش معنادار شاخص غده آدرنال و شاخص حافظه در گروه آزمایش نسبت به گروه کنترل شد(05/0 > P )، اما تأثیر معناداری بر مقاومت عروقی مغز مشاهده نشد(05/0 < P ). همچنین نتایج تحلیل کوواریانس یک راهه نشان‌دهنده تفاوت معنادار بین دو گروه در متغیر حافظه کاری بود، به‌گونه‌ای که حدود ۱۰ درصد از تغییرات حافظه کاری توسط مداخله قابل تبیین است(05/0 > P ). نتیجه‌گیری: یافته‌های پژوهش حاضر نشان می‌دهد که همگام‌سازی امواج مغزی می‌تواند به‌عنوان یک مداخله غیرتهاجمی و مکمل، در بهبود عملکرد غده آدرنال و ارتقای کارکردهای حافظه، به‌ویژه حافظه کاری، در بیماران مبتلا به اختلال اضطراب فراگیر مورد استفاده قرار گیرد. این نتایج بر قابلیت کاربرد بالینی همگام‌سازی امواج مغزی در برنامه‌های مداخله‌ای مبتنی بر تنظیم عصبی و توان‌بخشی شناختی بیماران مبتلا به اختلالات اضطرابی تأکید دارد.</div> <div style="text-align: justify;">Background: Generalized Anxiety Disorder (GAD) is associated with aberrant patterns of neural activity, which may lead to impairments in physiological indices and memory functioning. Brainwave entrainment has been proposed as a noninvasive intervention aimed at enhancing neural regulation and cognitive performance; however, empirical evidence regarding its effects on physiological parameters and memory in patients with GAD remains limited. Aims: The present study aimed to examine the effects of brainwave entrainment on physiological indices and memory in patients diagnosed with Generalized Anxiety Disorder. Methods: This study employed a quasi-experimental design with a pretest–posttest control group. The statistical population consisted of all patients with Generalized Anxiety Disorder who attended counseling centers and psychiatric clinics in the city of Tabriz in  (2025–2026). A total of 60 patients with GAD were randomly assigned to an experimental group (n = 30) and a control group (n = 30). The Generalized Anxiety Disorder Questionnaire (GAD‑7; Spitzer et al., 2006) was used for assessment. The experimental group received brainwave entrainment intervention using alpha-frequency (10 Hz) binaural beats for four weeks, five days per week, and 30 minutes per session, while the control group received no intervention. Assessments were conducted at pretest and posttest using the Qtech bioresonance device to measure physiological indices and the overall memory index, as well as the Corsi Block-Tapping Test to assess working memory. The collected data were analyzed using SPSS version 26, employing multivariate analysis of covariance (MANCOVA). Results: The results of the multivariate analysis of covariance indicated that brainwave entrainment led to a statistically significant increase in the adrenal gland index and the overall memory index in the experimental group compared with the control group (p < 0.05). However, no statistically significant effect was observed on cerebral vascular resistance (p > 0.05). In addition, the results of univariate analysis of covariance revealed a significant difference between the two groups in working memory, such that approximately 10% of the variance in working memory was attributable to the intervention (p < 0.05). Conclusion: The findings of the present study suggest that brainwave entrainment may serve as a noninvasive and complementary intervention for improving adrenal gland functioning and enhancing memory performance, particularly working memory, in patients with Generalized Anxiety Disorder. These results underscore the potential clinical applicability of brainwave entrainment in intervention programs focused on neural regulation and cognitive rehabilitation for individuals with anxiety disorders.</div> اختلال اضطراب فراگیر, همگام‌سازی امواج مغزی, شاخص های فیزیولوژیک Generalized Anxiety Disorder, Brainwave Entrainment, Physiological Indices 0 0 http://psychologicalscience.ir/browse.php?a_code=A-10-3469-1&slc_lang=fa&sid=1 Mansour Bayrami منصور بیرامی dr.bayrami@yahoo.com 3258498581 100319475328460051490 Yes Department of Psychology, Faculty of Education and Psychology, University of Tabriz, Tabriz, Iran گروه روان‌شناسی، دانشکده علوم تربیتی و روان‌شناسی، دانشگاه تبریز، ایران. Touraj Hashemi Nosrat abad تورج هاشمی نصرت آباد tourajhashemi@yahoo.com 0022024786 100319475328460051491 No Department of Psychology, Faculty of Education and Psychology, University of Tabriz, Tabriz, Iran. گروه روان‌شناسی، دانشکده علوم تربیتی و روان‌شناسی، دانشگاه تبریز، ایران Leyla Noshad لیلا نوشاد leylanoshaddd@gmail.com 1372199705 100319475328460051492 No Department of Cognitive Neuroscience, University of Tabriz, Iran. گروه علوم اعصاب شناختی، دانشگاه تبریز، ایران.