Journal of Psychological Science

fa پیش‌بینی اضطراب اجتماعی براساس بدرفتاری دوران کودکی، حمایت اجتماعی ادراک شده، ذهنی‌سازی و شرم در دانش آموزان Predicting Social Anxiety Based on Childhood Maltreatment, Perceived Social Support, Mentalization, and Shame in Students تخصصي Special پژوهشي Research <div style="text-align: justify;">زمینه: اضطراب اجتماعی، یک چالش شایع در دوران نوجوانی است. علل اضطراب اجتماعی از منابع مختلفی سرچشمه می‌گیرد. با وجود پژوهش‌های متعدد در مورد عوامل مرتبط با اضطراب اجتماعی، بررسی همزمان نقش متغیرهای بدرفتاری دوران کودکی، حمایت اجتماعی ادراک شده ذهنی سازی و شرم در این روابط کمتر مورد توجه قرار گرفته و یک خلاء پژوهشی محسوب می‌شود. هدف: پژوهش حاضر باهدف پیش‌بینی اضطراب اجتماعی براساس بدرفتاری دوران کودکی، حمایت اجتماعی ادراک شده، ذهنی‌سازی و شرم در دانش آموزان انجام گرفت. روش: پژوهش حاضر با توجه به هدف از نوع تحقیقات کاربردی و ازلحاظ روش یک پژوهش توصیفی از نوع همبستگی است جامعه آماری این پژوهش شامل تمامی دانش آموزان مشغول به تحصیل در سال 1402-1403 در مدارس دوره دوم متوسطه شهر کرمانشاه بود. حجم نمونه برابر با 290 نفر و شیوه نمونه‌گیری در این پژوهش نمونه‌گیری خوشه‌ای بود. ابزار گردآوری اطلاعات‌ پرسشنامه اضطراب اجتماعی نوجوانان (لاگرگا و لوپز،1998)، پرسشنامه بدرفتاری دوران کودکی (برنستاین و همکاران،2003)، پرسشنامه حمایت اجتماعی ادراک شده (زیمت و همکاران، 1988)، پرسشنامه ذهنی سازی (دیمیتریویچ و همکاران، 2017) و پرسشنامه شرم (کوهن و همکاران، 2011) بود. در این پژوهش رابطه بین متغیرها با آزمون همبستگی پیرسون و رگرسیون چندگانه آزمون شد (05/0≥p). تجزیه و تحلیل داده ها با استفاده از نرم افزارهای آماری SPSS 28 انجام شد. یافتهها: نتایج نشان داد که متغیرهای بدرفتاری دوران کودکی، ذهنی سازی و شرم توانستند 41% از واریانس اضطراب اجتماعی را در دانش‌آموزان نمایند. به طور جزئی‌تر، نتایج ضرایب رگرسیون نشان داد که بدرفتاری دوران کودکی (002/0 p < ، 146/0 = β )، ذهنی سازی (001/0 p < ، 213/0 = β ) و شرم (001/0 p < ، 535/0 = β ) بصورت معناداری اضطراب اجتماعی را پیش‌بینی می‌کنند. در این میان، شرم سهم پیش‌بینی‌کنندگی بیشتری در تبیین اضطراب اجتماعی داشت و متغیر حمایت اجتماعی ادراک شده توان پیش بینی اضطراب اجتماعی را نداشت. نتیجه‌گیری: با توجه به سهم پیش‌بینی‌کنندگی بیشتر شرم می توان گفت که، شرم نقش کلیدی در حفظ احساس بی ارزشی دارد که یکی از ویژگی های شرایط مزمن مانند اختلالات اضطرابی است. و همچنین اهمیت این یافته‌ها بر لزوم طراحی و اجرای مداخلات روانشناختی یکپارچه تأکید دارند که هم به بهبود شرم در دانش آموزان بپردازند تا از این طریق به کاهش اضطراب اجتماعی آنان کمک شود.</div> <div style="text-align: justify;">Background: Social anxiety is a common challenge during adolescence. Its causes stem from various sources. Despite numerous studies examining factors associated with social anxiety, the simultaneous investigation of childhood maltreatment, perceived social support, mentalization, and shame in relation to social anxiety has received limited attention and represents a research gap. Aims: The present study aimed to predict social anxiety based on childhood maltreatment, perceived social support, mentalization, and shame among students. Methods: In terms of purpose, this study was an applied research, and methodologically it was a descriptive correlational study. The statistical population consisted of all students enrolled in the second cycle of secondary schools in Kermanshah during the 2023–2024 academic year. The sample size was 290 students who were selected using cluster sampling. Data collection instruments included the Social Anxiety Scale for Adolescents (La Greca & Lopez, 1998), the Childhood Trauma Questionnaire (Bernstein et al., 2003), the Multidimensional Scale of Perceived Social Support (Zimet et al., 1988), the Mentalization Questionnaire (Dimitrijević et al., 2017), and the Shame Questionnaire (Cohen et al., 2011). The relationships between variables were examined using Pearson correlation and multiple regression analyses (p ≤ 0.05). Data analysis was performed using SPSS version 28. Results: The results indicated that childhood maltreatment, mentalization, and shame together explained 41% of the variance in students’ social anxiety. More specifically, regression coefficients showed that childhood maltreatment (β = 0.146, p < 0.002), mentalization (β = 0.213, p < 0.001), and shame (β = 0.535, p < 0.001) significantly predicted social anxiety. Among these variables, shame had the strongest predictive contribution in explaining social anxiety, whereas perceived social support did not significantly predict social anxiety. Conclusion: Given the stronger predictive role of shame, it can be suggested that shame plays a key role in maintaining feelings of worthlessness, which is a characteristic feature of chronic conditions such as anxiety disorders. These findings highlight the importance of designing and implementing integrated psychological interventions that address shame among students, which may consequently contribute to the reduction of their social anxiety.</div> اضطراب اجتماعی, بدرفتاری دوران کودکی, حمایت اجتماعی ادراک شده, ذهنی سازی, شرم. social anxiety, childhood maltreatment, perceived social support, mentalization, shame. 305 322 http://psychologicalscience.ir/browse.php?a_code=A-10-3045-2&slc_lang=fa&sid=1 Khadijeh Zobeidizad خدیجه زبیدی زاد Khadijeh.zobeidizad@gmail.com 3258498581 100319475328460048900 No Department of General Psychology, Faculty of Social Sciences, Razi University, Kermanshah, Iran. گروه روانشناسی، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه رازی، کرمانشاه، ایران. Kamran Yazdanbakhsh کامران یزدانبخش k.yazdanbakhsh@razi.ac.ir 0022024786 100319475328460048901 Yes Department of General Psychology, Faculty of Social Sciences, Razi University, Kermanshah, Iran. گروه روانشناسی، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه رازی، کرمانشاه، ایران. Khodamorad Momeni خدامراد مومنی kh.moemeni@razi.ac.ir 1372199705 100319475328460048902 No Department of Psychology, Faculty of Social Sciences, Razi University, Kermanshah, Iran. گروه روانشناسی، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه رازی، کرمانشاه، ایران.