Journal of Psychological Science

fa اثربخشی برنامه مداخله روان‌شناختی خانواده‌محور مبتنی بر تعامل مادر - کودک، بر کمال زدگی، اضطراب و کیفیت رابطه مادر - کودک The Effectiveness of a Family-Based Psychological Intervention Based on Parent-child Interaction Therapy on Perfectionism, Anxiety, and Mother-Child Relationship Quality تخصصي Special پژوهشي Research <div style="text-align: justify;">زمینه: کمال زدگی، اضطراب و کیفیت رابطه مادر - کودک مادران به‌عنوان عواملی تاثیرگذار در بروز و تداوم مشکلات روان‌شناختی فرزندان شناخته می شوند. با وجود اهمیت این موضوع، مطالعات اندکی به بررسی اثربخشی مداخلات خانواده‌محور بر کمال زدگی، اضطراب مادران و پیامدهای آن بر رابطه والد - کودک پرداخته‌اند. هدف: هدف پژوهش حاضر، بررسی اثربخشی برنامه مداخله روان‌شناختی خانواده‌محور مبتنی بر تعامل مادر - کودک (PCIT) ، بر کمال زدگی، اضطراب و کیفیت رابطه مادر - کودک بود. روش: روش این پژوهش، نیمه‌آزمایشی با طرح پیش‌آزمون - پس‌آزمون با گروه گواه بود. جامعه آماری شامل تمامی مادران کودکان ۶ تا ۱۲ ساله مناطق ۴، ۷ و ۸ شهر تهران در سال تحصیلی ۱۴۰۵-۱۴۰۴ بود. تعداد ۳۰ نفر به روش نمونه‌گیری در دسترس انتخاب و به‌صورت همتاسازی در دو گروه آزمایش و گواه (۱۵ نفر در هر گروه) جایگذاری شدند. گروه آزمایش طی ۱۰ جلسه انفرادی ۹۰ دقیقه‌ای برنامه مداخله درمانی PCIT را دریافت کرد. این پروتکل بر اساس اصول درمان مبتنی بر تعامل والد - کودک (PCIT) آیبرگ و همکاران (2011) طراحی شده است. داده‌ها با استفاده از پرسشنامه کمال زدگی هیل (هیل و همکاران، ۲۰۰۴)، پرسشنامه اضطراب حالت - رگه اسپیلبرگر (اسپیلبرگر و همکاران، ۱۹۷۰) و مقیاس رابطه والد - کودک پیانتا (پیانتا، ۱۹۹۴) جمع‌آوری و با آزمون تی‌مستقل و تحلیل کوواریانس (ANCOVA) از طریق نرم‌افزار SPSS نسخه ۲۶ تحلیل شدند. یافته‌ها: نتایج نشان داد که برنامه مداخله درمانی PCIT منجر به کاهش معنادار نمرات کمال زدگی (P<0/003)، اضطراب حالت (P<0/002) و اضطراب رگه (P<0/005) مادران در گروه آزمایش شد. همچنین کیفیت رابطه مادر - کودک در این گروه به‌طور معناداری بهبود یافت (P<0/001)، به‌گونه‌ای که مؤلفه‌های صمیمیت و رابطه مثبت کلی افزایش و تعارض و وابستگی نابهنجار کاهش یافتند. نتیجه‌گیری: برنامه مداخله روان‌شناختی خانواده‌محور مبتنی بر PCIT می‌تواند به‌عنوان یک مداخله مؤثر در کاهش کمال زدگی و اضطراب مادران و بهبود کیفیت رابطه مادر - کودک مورد استفاده قرار گیرد. پیشنهاد می‌شود مراکز مشاوره، مدارس و سازمان‌های مرتبط با سلامت روان خانواده از این رویکرد در برنامه‌های آموزشی و درمانی بهره‌مند شوند.</div> <div style="text-align: justify;">Background: Maternal perfectionism, anxiety, and the quality of the mother–child relationship are recognized as key factors contributing to the development and maintenance of children's psychological difficulties. Despite the importance of these factors, relatively few studies have investigated the effectiveness of family-based interventions in reducing maternal perfectionism and anxiety and improving parent–child relationship outcomes. Aims: The aim of the presemt study was to investigate the effectiveness of a family-centered psychological intervention program based on Parent-Child Interaction Therapy (PCIT) integrated with a compassion-focused approach on perfectionism, anxiety, and mother-child relationship quality in mothers. Methods: The present study employed a quasi-experimental design with a pretest-posttest format and a control group. The statistical population consisted of all mothers of children aged 6 to 12 years residing in Districts 4, 7, and 8 of Tehran in 2025. Among eligible mothers, 30 participants were selected through convenience sampling and assigned to experimental and control groups (15 participants in each group) using a matching procedure. The experimental group received the compassion-integrated PCIT intervention in 10 individual sessions of 90 minutes each, while the control group received no intervention. Data were collected using the Hill Perfectionism Inventory (Hill et al., 2004), the State-Trait Anxiety Inventory (Spielberger et al., 1970), and the Child-Parent Relationship Scale (Pianta, 1994). Data analysis was conducted using independent samples t-test and analysis of covariance (ANCOVA) through SPSS version 26. Results: The results indicated that the compassion-integrated PCIT intervention was effective in reducing maternal perfectionism and anxiety and improving mother-child relationship quality (P<0.05). Specifically, significant reductions were observed in perfectionism scores (P<0.003), state anxiety (P<0.002), and trait anxiety (P<0.005) among mothers in the experimental group. Furthermore, the intervention significantly enhanced mother-child relationship quality (P<0.001), as reflected by increased intimacy and overall positive relationship scores, along with decreased levels of conflict and maladaptive dependency. Conclusion: Based on the findings of the present study, the family-centered psychological intervention program grounded in compassion-integrated PCIT can be considered an effective approach for reducing maternal perfectionism and anxiety and improving mother-child relationship quality. Therefore, psychologists, counselors, schools, and family mental health centers may utilize this intervention and its therapeutic strategies to promote healthier parent-child interactions and maternal psychological well-being.</div> تعامل والد-کودک, کمال‌زدگی, اضطراب, رابطه مادر-کودک, برنامه مداخالت روانشناختی خانواده محور parent-child interaction, perfectionism, anxiety, mother-child relationship, family-centered intervention, compassion-focused approach. 1 16 http://psychologicalscience.ir/browse.php?a_code=A-10-3657-1&slc_lang=fa&sid=1 Haniyeh Didgar هانیه دیدگر Didgar.haniyeh@ut.ac.ir 0080000177 100319475328460051478 No Department of Health Psychology, Kish International Campus University of Tehran, Tehran, Iran. گروه روانشناسی سلامت، پردیس بین‌المللی کیش، دانشگاه تهران، ایران. Seyed Said Pournaghash Tehrani سید سعید نقاش تهرانی Spnaghash@ut.ac.ir 0045696918 100319475328460051479 Yes Department of Psychology, University of Tehran, Tehran, Iran. گروه روانشناسی و علوم تربیتی، دانشگاه تهران، ایران. Gholamali Afrooz غلامعلی افروز Afrooz@ut.ac.ir 00025418730 100319475328460051480 No Department of Psychology and Exceptional Children Education, University of Tehran, Tehran, Iran. گروه روان‌شناسی و آموزش کودکان استثنائی، دانشگاه تهران، ایران. Negin Dorri نگین دری Negin.dorri@ut.ac.ir 157808360 100319475328460051481 No Department of Health Psychology, Kish International Campus, University of Tehran, Tehran, Iran. گروه روانشناسی سلامت، پردیس بین‌المللی کیش، دانشگاه تهران، ایران.