Journal of Psychological Science

fa مقایسه اثربخشی درمان شناختی رفتاری با هیپنوتراپی شناختی و حساسیت‌زدایی از طریق حرکت چشم و پردازش مجدد (EMDR) بر کاهش علایم استرس پس از سانحه زنان سیل زده Comparison of the effectiveness of cognitive behavioral therapy with cognitive hypnotherapy and eye movement desensitization (EMDR) and reprocessing on the reduction of traumatic stress symptoms of flooded women تخصصي Special پژوهشي Research <div style="text-align: justify;">زمینه: حوادث طبیعی مانند سیل، یکی از تجارب مستقیم حوادث آسیب زا است که می تواند زمینه ساز اختلالات روانشناختی بوده و مستلزم اجرای مداخلات روانشناختی می باشد. از این رو، مسأله پژوهش حاضر تعیین و مقایسه مداخلات اثربخش در زمینه کاهش علایم اختلال استرس پس از سانحه است. هدف: مقایسۀ اثر بخشی  درمان شناختی رفتاری با هیپنوتراپی و حساسیت زدایی از طریق حرکات چشم و پردازش مجدد بر کاهش علایم اختلال استرس پس از سانحه زنان سیل زده بود. روش: پژوهش از نوع نیمه آزمایشی با طرح پیش آزمون – پس آزمون چهار گروهی بود. جامعۀ آماری، شامل کلیه زنان میانسال سیل زده شهر پل دختر استان لرستان  در سال 1398بود. 100 نفر به روش نمونه گیری تصادفی به عنوان نمونه انتخاب شدند و در گروه‌های آزمایش (3 گروه 20 نفره) و کنترل (یک گروه 20 نفره) به تصادف گمارش شدند. ابزار پژوهش عبارتند از: جلسات مداخلاتی حساسیت‌زدایی از طریق حرکت چشم و پردازش مجدد (EMDR) شاپیرو (2001)، جلسات مداخله ای هیپنوتراپی شناختی (علاءالدین، ترجمه ارقبایی و همکاران، 1394) و مقتدر، حسن زاده، میرزاییان و دوستی (1395)، طرح درمان شناختی - رفتاری اهلرز و کلارک (2000) و اهلرز و همکاران (2005) و  مقیاس خودسنجی تأثیر رویداد  (IES-R ) هوروویتز و همکاران (1987). تحلیل داده ها با روش تحلیل کواریانس و آزمون تعقیبی بن فرونی انجام شد.  یافته ها: سه روش مداخلاتی شناختی رفتاری، هیپنوتراپی شناختی و EMDR  بر  کاهش اختلال استرس پس از سانحه تأثیر معنادار داشتند (0/01p<). درمان شناختی - رفتاری تأثیر بیشتری نسبت به EMDR بر کاهش اختلال استرس پس از سانحه داشت (0/01p<). نتیجه گیری: میتوان برای کاهش استرس پس از سانحه از درمان شناختی - رفتاری بهره برد.</div> <div style="text-align: justify;"><span style="font-size: 10pt; line-height: 107%; font-family: "Times New Roman", serif; color: black; background-image: initial; background-position: initial; background-size: initial; background-repeat: initial; background-attachment: initial; background-origin: initial; background-clip: initial;">Background:<span style="font-size: 10pt; line-height: 107%; font-family: "Times New Roman", serif; color: black; background-image: initial; background-position: initial; background-size: initial; background-repeat: initial; background-attachment: initial; background-origin: initial; background-clip: initial;"> Natural events such as floods are one of the direct experiences of traumatic events that can cause psychological disorders and require psychological interventions. Therefore, the purpose of the present study is to determine and compare effective interventions to reduce the symptoms of post-traumatic stress disorder. Aims: To compare the efficacy of cognitive behavioral therapy with hypnotherapy and desensitization through eye movements and reprocessing to reduce the symptoms of traumatic stress disorder in flooded women. Method: This study was a quasi-experimental study with four groups pre-test and post-test design. The statistical population consisted of all middle-aged women in thirteen middle-aged cities of Lorestan province in 1398. 100 subjects were selected by random sampling method and were randomly assigned to experimental (3 groups of 20) and control (one group of 20). Research instruments are: Shapiro (2001), Eye Movement and Reprocessing (EMDR) Intervention Hypotheses, Cognitive Hypnotherapy Intervention Sessions (Aladdin, Aragbi et al., 2015) and Moghtadar, Hassanzadeh, Mirzaiian 1395), Ehlers & Clark (2000) and Ehlers et al. (2005) Cognitive-Behavioral Therapy Plan, and Horowitz et al. (1987) Event Impact Scale (IES-R). Data were analyzed using covariance analysis and Bonferroni post hoc test. Results: Three methods of cognitive behavioral intervention, cognitive hypnotherapy and EMDR had significant effect on reducing post-traumatic stress disorder (p<0/01). Cognitive-behavioral therapy had more effect than EMDR on reducing post-traumatic stress disorder (p<0/01). Conclusions: Cognitive-behavioral therapy can be used to reduce post-traumatic stress disorder.</div> درمان شناختی رفتاری, هیپنوتراپی شناختی, حساسیت‌زدایی از طریق حرکت چشم و بازپردازش مجدد, استرس پس از سانحه Cognitive behavioral therapy, cognitive hypnotherapy, eye movement desensitization and reimbursement, post traumatic stress 203 212 http://psychologicalscience.ir/browse.php?a_code=A-10-418-1&slc_lang=fa&sid=1 Vahid Baharvand وحید بهاروند vahidbahar2020@gmail.com 4073028510 10031947532846006702 No Islamic Azad University, Sciences and Researches Branch, Tehran, Iran دانشجوی دکتری دانشگاه آزاد اسلامی، واحد علوم و تحقیقات، تهران، ایران Fariborz Dortaj فریبرز درتاج vahidbahar2020@gmail.com 9999999999 10031947532846006703 Yes Allame-Tabatabaie University, Educational Psychology Department, Tehran, Iran استاد رواشناسی تربیتی دانشگاه علامه طباطبایی، گروه رواشناسی تربیتی، تهران، ایران. Sadeqh Nasri صادق نصری vahidbahar2020@gmail.com 9999999999 10031947532846006704 No Shahid Rajaee Teacher Training University, Tehran, Iran دانشیار گروه علوم تربیتی دانشگاه تربیت دبیر شهید رجایی، تهران، ایران. Bita Nasrollahi بیتا نصرالهی vahidbahar2020@gmail.com 9999999999 10031947532846006705 No , Islamic Azad University, Sciences and Researches Branch, Tehran, Iran. استادیار روانشناسی دانشگاه آزاد اسلامی، واحد علوم و تحقیقات، تهران، ایران