fa تجربه زیستۀ نوجوانان پسر از مکانیسم بی‌تفاوتی اخلاقی و قلدری: یک مطالعۀ نظریۀ زمینه‌ای تخصصي Special پژوهشي Research <div style="text-align: justify;"><span style="font-size:12px;"><span style="font-family:Tahoma;"><strong><span dir="RTL">زمینه:</span></strong><span dir="RTL"> قلدری به‌عنوان یکی از مسائل حل‌نشده در مدارس، پیامدهای نامطلوبی به بار می‌آورد، در ارتباط با قلدری عواملِ مؤثر نظیر بی‌تفاوتی اخلاقی حائز اهمیت است. با این ‌وجود مطالعۀ کیفی که به تدوین مدل بی‌تفاوتی اخلاقی و قلدری بپردازد انجام نشده است. <strong>هدف:</strong> کشف عوامل زمینه‌ای، فرآیندی و پیامدیِ بی‌تفاوتی اخلاقی در قلدری بود. </span><strong><span dir="RTL">روش: </span></strong><span dir="RTL">رویکرد پژوهش حاضر، کیفی با روش نظریه زمینه‌ای بود. جامعه آماری شامل تمامی دانش‌آموزان پسر دورۀ متوسطۀ اول و دوم در شهر ابهر بود. از طریق روش نمونه‌گیری هدفمند تعداد 17 دانش‌آموز، با میانگین سنی 5/15 سال در طی سال تحصیلی 98-97 انتخاب شدند. ابزار پژوهش در مطالعۀ حاضر مصاحبه نیمه ساختاریافته بود و تحلیل داده‌ها بر اساس روش‌شناسی کوربین و اشتراوس (2008)</span> <span dir="RTL">استفاده از نرم‌افزار </span>ATLAS.ti 8<span dir="RTL"> نسخۀ 2017</span> <span dir="RTL">انجام شد</span><span dir="RTL">.</span> <strong><span dir="RTL">یافته‌ها: </span></strong><span dir="RTL">از میان 630 کد اولیه، 19 مضمون فرعی و 7 مضمون اصلی به دست آمد<strong>. </strong></span><span dir="RTL">نتایج حاصل نشان داد که طبقۀ مرکزی باورها و نگرش کارکردی به قلدری، تحت تأثیر عواملِ زیربنایی شامل تجربه‌های تعیین گر و جوّ خشونت و قلدری و عوامل فرآیندی شامل ادراک شناختی هیجانی ضعیف، ادراک اجتماعی معیوب و اِسنادهای بیرونی قرار دارد. <strong>نتیجه‌گیری:</strong> عوامل زمینه‌ای، فرآیندی و مقوله‌های مرتبط، منجر به استفاده از مکانیسم بی‌تفاوتی اخلاقی در ارتکاب قلدری را می‌شود. </span></span></span></div> <div style="text-align: justify;"><strong>Background: </strong>Bullying, as one of the unsolved problems in schools, leads to undesirable consequences. Effective factors associated with bullying, like moral disengagement, are crucial. However, no qualitative study has been conducted to build a model for moral disengagement and bullying. <strong>Aims:</strong> Identifying fundamental, procedural, and consequential factors of moral disengagement in bullying. <strong>Method:</strong> The study was qualitative, based on grounded theory. The statistical population included all male students of middle and high schools of the Abhar city. 17 students and a focus discussion group with the average age of 15.5 were selected through purposive sampling in the 2018-19 academic year. The method was semi-structured interviewing. Data analysis was performed using the Corbin and Straus methodology (2008) and the ATLAS.ti 8 software. <strong>Results:</strong>&nbsp;From initial 630 open codes, 19 secondary subjects and 7 main subjects were obtained. Results showed that the core category of beliefs and functional attitude to bullying are influenced by fundamental factors including determinant experiences, violent atmosphere, and bullying, and procedural factors including weak emotional perception, dysfunctional social perception, and externalization. <strong>Conclusions:</strong>&nbsp;Fundamental and procedural factors and related matters result in leveraging the moral disengagement mechanism and perpetrating bullying.</div> قلدری, بی‌تفاوتی اخلاقی, نوجوانان پسر. Bullying, moral disengagement, adolescent boys 47 62 http://psychologicalscience.ir/browse.php?a_code=A-10-856-1&slc_lang=fa&sid=1 abolfazl babaei ابوالفضل بابایی ab.edupsy@gmail.com 4410999052 100319475328460011744 No Ph.D Candidate of Educational Psychology, Department of Educational Sciences, Tabriz University, Tabriz, Iran دانشجوی دکتری روانشناسی تربیتی، گروه علوم تربیتی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران shahram vahedi شهرام واحدی vahedi117@yahoo.com 6409563523 100319475328460011745 Yes Professor, Department of Educational Sciences, University of Tabriz, Tabriz, Iran(Corresponding Author) استاد، گروه علوم تربیتی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران (نویسنده مسئول) yousef adib یوسف ادیب yousef_adib@yahoo.com 1501270850 100319475328460011746 No Professor, Department of Educational Sciences, University of Tabriz, Tabriz, Iran استاد، گروه علوم تربیتی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران ali imanzadeh علی ایمان زاده aliimanzadeh@yahoo.com 1580602053 100319475328460011747 No Associate Professor, Department of Educational Sciences, University of Tabriz, Tabriz, Iran دانشیار، گروه علوم تربیتی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران