اثربخشی برنامه مبتنی بر ذهن آگاهی بر پریشانی روانشناختی، نظم جویی هیجانی و ترس از پیشرفت بیماری در زنان مبتلا به سرطان پستان

گودرزی مهر, رویا; افلاک سیر, عبدالعزیز; هادیان‌فرد, حبیب; رحیمی, چنگیز

doi:10.61186/jps.24.155.5

پیام خود را بنویسید

ارسال به ایمیل

دوره 24، شماره 155 - ( زمستان 1404(بهمن)، 1404 ) جلد 24 شماره 155 صفحات 71-55 | برگشت به فهرست نسخه ها

‎ 10.61186/jps.24.155.5

Mendeley

Zotero

RefWorks

Goodarzi Mehr R, Aflak Seir A, Hadianfard H, Rahimi C. (2025). The effectiveness of mindfulness-based education on psychological distress, emotion regulation, and fear of disease progression in women with breast cancer. Journal of Psychological Science. 24(155), 55-71. doi:10.61186/jps.24.155.5
URL: http://psychologicalscience.ir/article-1-2257-fa.html

گودرزی مهر رویا، افلاک سیر عبدالعزیز، هادیان‌فرد حبیب، رحیمی چنگیز.(1404). اثربخشی برنامه مبتنی بر ذهن آگاهی بر پریشانی روانشناختی، نظم جویی هیجانی و ترس از پیشرفت بیماری در زنان مبتلا به سرطان پستان مجله علوم روانشناختی 24 (155) :71-55 10.61186/jps.24.155.5

URL: http://psychologicalscience.ir/article-1-2257-fa.html

اثربخشی برنامه مبتنی بر ذهن آگاهی بر پریشانی روانشناختی، نظم جویی هیجانی و ترس از پیشرفت بیماری در زنان مبتلا به سرطان پستان

رویا گودرزی مهر

، عبدالعزیز افلاک سیر^*

، حبیب هادیان‌فرد

، چنگیز رحیمی

گروه روانشناسی بالینی، دانشکده علوم‌تربیتی و روانشناسی، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران. ، aaflakseir@shirazu.ac.ir

چکیده: (1003 مشاهده)

زمینه: سرطان پستان شایع‌ترین نوع سرطان در زنان به شمار می‌رود و این زنان اغلب با مشکلات روانشناختی مواجه هستند که می‌تواند بر کیفیت زندگی آن‌ها تأثیر منفی بگذارد. ترس از پیشرفت بیماری، پریشانی روانشناختی و نظم جویی هیجانی از جمله مشکلات مهمی هستند که زنان مبتلا به سرطان پستان با آن مواجه میشوند و روان درمانی هایی میتواند در این زمینه مؤثر باشد که بیمار بتواند این مشکلات را بهتر مدیریت کند.
هدف: پژوهش حاضر به دنبال بررسی اثربخشی آموزش مبتنی بر ذهن آگاهی بر پریشانی روانشناختی، نظمجویی هیجانی و ترس از پیشرفت بیماری در زنان مبتلا به سرطان پستان بود.
روش: طرح پژوهش، نیمه آزمایشی با طرح پیش‌آزمون، پس‌آزمون و آزمون گروه گواه و پیگیری دوماهه بود. جامعه آماری پژوهش حاضر شامل تمامی زنان مبتلا به سرطان پستان بالای ۲۰ سال در شهرهای بابل و ساری از بهمن ماه سال ۱۴۰۰ تا مردادماه سال ۱۴۰۱ است که با استفاده از روش نمونه‌گیری در دسترس ۳۰ نفر از بین مراکز درمانی شامل بیمارستان روحانی بابل، بیمارستان یحیی نژاد بابل، بیمارستان امام خمینی ساری و بیمارستان بوعلی ساری گروه نمونه انتخاب شدند و به‌طور تصادفی در دو گروه آزمایش و گواه جایگزین شدند و پرسشنامه پریشانی روانشناختی (کسلر، ۲۰۰۲)، مقیاس دشواری‌های نظم جویی هیجانی (گراتز، ۲۰۰۴) و ترس از پیشرفت بیماری (هرشباخ و همکاران، ۲۰۱۱) را تکمیل کردند. شرکت‌کنندگان گروه آزمایش تحت ۸ جلسه هفتگی ۹۰ دقیقه‌ای آموزش مبتنی بر ذهن آگاهی قرار گرفتند. برای تجزیه‌وتحلیل داده‌ها از تحلیل واریانس با اندازه مکرر و نرم‌افزار ۲۴-SPSS استفاده شد.
یافته ها: یافته ها نشان داد که شرکتکنندگان گروه آموزش مبتنی بر ذهن آگاهی نسبت به گروه کنترل در مرحله پس آزمون نمرات کمتری در پریشانی روانشناختی و ترس از پیشرفت بیماری و نمرات بالاتری در نظم جویی هیجانی گزارش کردند (۰۰۱/۰ >p). همچنین بهبودی در پریشانی روانشناختی، نظم جویی هیجانی و ترس از پیشرفت بیماری زنان مبتلا به سرطان پستان در گروه آموزش مبتنی بر ذهن آگاهی در مرحله پیگیری نیز دیده شد (۰۰۱/۰ >p).
نتیجه‌گیری: با توجه به نتایج به دست آمده در پژوهش حاضر به نظر میرسد مداخله ذهن آگاهی درمان مؤثری برای کاهش مشکلات روانشناختی از جمله پریشانی روانشناختی، نظم جویی هیجانی و ترس از پیشرفت بیماری در زنان مبتلا به سرطان پستان است. یافته‌های پژوهش می‌توانند به متخصصان بهداشت روانی و روان درمانگران کمک کنند تا مداخله مؤثر برای مدیریت پریشانی، نظم جویی هیجانی و ترس از پیشرفت بیماری در زنان مبتلا به سرطان پستان را شناخته و اجرا کنند. مداخل های که می‌توانند بهبود روانی زنان مبتلا به سرطان پستان را تسهیل کرده و به کاهش عوارض روانی مرتبط با بیماری کمک کنند.

واژه‌های کلیدی: سرطان پستان، پریشانی روانشناختی، نظیم جویی هیجانی، ترس از پیشرفت بیماری، برنامه مبتنی بر ذهن آگاهی

متن کامل [PDF 1327 kb] (316 دریافت)

نوع مطالعه: پژوهشي | موضوع مقاله: تخصصي
دریافت: 1403/9/8 | پذیرش: 1403/11/10 | انتشار: 1404/10/5

فهرست منابع

1. انسان، نرگس؛ هاشمی تنگستانی، سیده ماریه؛ حبیبی کیلک، آرزو؛ نخعی مقدم، رکسانا و عابر، پرند (۱۳۹۹). اثربخشی درمان کاهش استرس مبتنی بر ذهن آگاهی بر انعطاف ناپذیری شناختی و پریشانی روانشناختی همسران جانباز اعصاب و روان. مجله دانشکده پزشکی، ۳ (۶۳) ۴۳۹۰-۴۳۹۹. https://doi.org/10.22038/mjms.2022.22350

2. آشخانه، یاسمن؛ ملازاده، جواد؛ افلاک سیر، عبدالعزیز؛ گودرزی، محمدعلی و همایی شاندیز، فاطمه. (۱۳۹۴). بررسی دشواری در نظم بخشی هیجانی به عنوان پیش بین در ابتلا به حالت تهوع و استفراغ و شدت آن در بیماران مبتلا به سرطان پستان. اصول بهداشت روانی، ۱۷ (۳)، ۱۳۱-۱۲۵. https://sid.ir/paper/88452/fa

3. خانزاده، مصطفی؛ سعیدیان، محسن؛ حسین چاری، مسعود و ادریسی، فروغ (۱۳۹۱). ساختار عاملی و ویژگی‌های روانسنجی مقیاس دشواری در نظم بخشی هیجانی. مجله علوم رفتاری، ۶ (۱)، ۸-۹۶. https://www.sid.ir/paper/505025/fa

4. دلاور، علی. (۱۳۹۳). روش تحقیق در روانشناسی و علوم تربیتی (چاپ ۵۱). تهران: ویرایش.

5. زمانی فروشانی، زهرا؛ دوکانه ای فرد، فریده و نیکنام، مژگان (۱۴۰۲). اثربخشی درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد بر پریشانی روانشناختی و نگرش‌های ناکارآمد. مجله علوم روانشناختی، ۲۲ (۱۲۵)، ۱۰۳۲-۱۰۱۷. https://doi.org/10.52547/JPS.22.125.911

6. علی شیری، مژگان؛ تاجری، بیوک؛ کاوه، وحید و احدی، حسن (۱۴۰۲). مقایسه اثربخشی آموزش ذهن آگاهی و خودمراقبتی بر تصویر بدنی در زنان مبتلا به سرطان پستان. مجله علوم روانشناختی، ۲۲ (۱۲۳)، ۵۷۲-۵۵۷. https://doi.org/10.52547/JPS.22.123.557

7. فیروزی، راحله؛ تیزدست، طاهر؛ خلعتبری، جواد و قربان شیرودی، شهره (۱۳۹۹). بررسی ارتباط راهبردهای مقابله با تنیدگی با دشواری در نظم جویی هیجانی با نقش میانجی کیفیت زندگی زناشویی در زنان متأهل مبتلا به سرطان پستان. مجله دانشگاه علوم پزشکی اراک، ۲۳ (۱)، ۳۴-۴۷. http://jams.arakmu.ac.ir/article-1-6163-fa.html

8. منافی، سیده فاطمه و دهشیری، غلامرضا (۱۳۹۶). ترس از پیشرفت بیماری در بیماران مبتلا به سرطان و مولتیپل اسکلروزیس و رابطه آن با مشکلات عاطفی. روانشناسی سلامت، ۶ (۲۲)، ۱۱۵-۱۳۰. https://hpj.journals.pnu.ac.ir/article_4041.html

9. یعقوبی، حمید (۱۳۹۴). ویژگی‌های روانسنجی نسخه ۱۰ سؤالی پرسشنامه پریشانی روانشناختی کسلر (۱۰-K). فصلنامه پژوهش‌های کاربردی روانشناختی، ۶ (۴)، ۴۵-۵۷. https://japr.ut.ac.ir/article_57963.html

10. یوسفیان، زهرا؛ ‌احدی، حسن و کراسکیان موجمناری، آدیس (۱۳۹۸). اثربخشی معنویت‌درمانی بر پریشانی روانشناختی و تاب‌آوری بیماران تالاسمی. مجله علوم شناختی، ۱۸ (۸۴)، ۲۲۸۵-۲۲۹۳. ttps://www.sid.ir/paper/92883/fa

11. AhmadiQaragezlou, N., Rahimian Boogar, I., Asadi, J., & Vojdani, R. (2020). The effectiveness of mindfulness-based stress reduction on fear of cancer recurrence in colorectal and breast cancer patients: a randomized controlled trial. Middle East Journal of Cancer, 11(2), 216-224. https://mejc.sums.ac.ir/article_46427.html

12. Alishiri, M., Tajeri, B., Kaveh, V., & Ahadi, H. (2023). Comparing efficacy mindfulness training & self-care training on body image in women with breast cancer. Journal of Psychological Science, 22(123), 557-572. (Persian) https://doi.org/10.52547/JPS.22.123.557

13. Arnaud, B., Malet, L., Teissedre, F., Izaute, M., Moustafa, F., Geneste, J., ... & Brousse, G. (2010). Validity study of Kessler’s psychological distress scales conducted among patients admitted to French emergency department for alcohol consumption–related disorders. Alcoholism: Clinical and Experimental Research, 34(7), 1235-1245. https://doi.org/10.1111/j.1530-0277.2010.01201.x

14. Ashkhaneh, Y., Molzadeh, J., Aflak Sir, A. A., Godarzi, M. A., & Homai Shandiz, F. (2014). Investigating difficulty in emotional regulation as a predictor of nausea and vomiting and its severity in breast cancer patients. Principles of Mental Health, 17 (3), 125-131. (Persian) https://sid.ir/paper/88452/fa

15. Baziliansky, S., & Cohen, M. (2021). Emotion regulation patterns among colorectal cancer survivors: clustering and associations with personal coping resources. Behavioral Medicine, 47(3), 214-224 https://doi.org/10.1080/08964289.2020.1731674.

16. Bowns, C. N., Marlatt, G. A. (2011) Mindfulness-based relapse prevention for addictive behaviors: a clinician’s guide. New York: Guilford press. https://www.guilford.com/books/Mindfulness-Based-Relapse-Prevention-for-Addictive-Behaviors/Bowen-Chawla-Grow-Marlatt/9781462545315

17. Burgess, C., Cornelius, V., Love, S., Graham, J., Richards, M., & Ramirez, A. (2005). Depression and anxiety in women with early breast cancer: five year observational cohort study. Bmj, 330(7493), 402-702 https://doi.org/10.1136/bmj.38343.670868.D3

18. Butow, P., Shaw, J., Vaccaro, L., Sharpe, L., Dhillon, H., Smith, B., & PoCoG FCR Interest Group. (2019). A research agenda for fear of cancer recurrence: a Delphi study conducted in Australia. Psycho‐Oncology, 28(5), 989-996. https://doi.org/10.1002/pon.5048

19. Cano, M. Á., Castro, F. G., De La Rosa, M., Amaro, H., Vega, W. A., Sánchez, M., … de Dios, M. A. (2020). Depressive symptoms and resilience among Hispanic emerging adults: Examining the moderating effects of mindfulness, distress tolerance, emotion regulation, family cohesion, and social support. Behavioral Medicine, 14, 1–13. https://doi.org/10.1080/08964289.2020.1712646

20. Cillessen, L, Johannsen, M, Speckens, AEM, Zachariae, R. (2019) Mindfulness-based interventions for psychological and physical health outcomes in cancer patients and survivors: a systematic review and meta-analysis of randomized controlled trials. Psychooncoloy, 28(12), 2257-2269. https://doi.org/10.1002/pon.5214

21. Conley, C., Bishop, B., and Andersen, B. (2016). Emotions and emotion regulation in breast cancer survivorship. Healthcare, 4, (56), 1-12. https://doi.org/10.3390/healthcare4030056

22. Delavar‌, A. (2018). Research method in psychology and educational sciences (51st edition). Tehran: Virayesh. (Persian)

23. Dinkel, A., & Herschbach, P. (2018). Fear of progression in cancer patients and survivors. Psycho-oncology, 13-33. https://doi.org/10.1007/978-3-319-64310-6_2

24. Elimimian, E., Elson, L., Bilani, N., Farrag, S. E., Dwivedi, A. K., Pasillas, R., & Nahleh, Z. A. (2020). Long-term effect of a nonrandomized psychosocial mindfulness-based intervention in Hispanic/Latina breast cancer survivors. Integrative Cancer Therapies, 19, 1-10. https://doi.org/10.1177/1534735419890682

25. Ensan, N., Hashemi, M., Habibi Kilak, A., Nakhaeimoghadam, R., & Aber, P. (2022). The Effectiveness of Mindfulness-Based Stress Reduction Therapy on Cognitive Inflexibility and Psychological Distress of Psychiatric Veterans’ Spouses. Medical journal of mashhad university of medical sciences, 64(6), 4390-4399. (Persian) https://doi.org/10.22038/mjms.2022.22350

26. Esser, P., Götze, H., Mehnert-Theuerkauf, A., Knoop, H., & Kuba, K. (2019). Fear of progression and its role in the relationship of cancer-related fatigue with physical functioning and global quality of life–A register-based study among hematological cancer survivors. Journal of Psychosomatic Research, 127, 1-14. https://doi.org/10.1016/j.jpsychores.2019.109844

27. Firouzi, R., Tizdast, T., Khalatbari, J., & Ghorban Shiroudi, S. (2020). Relationship between stress coping strategies and difficulties in emotion regulation mediated by marital life quality in married women with breast cancer. Journal of Arak University of Medical Sciences, 23(1), 34-47. (Persian) http://jams.arakmu.ac.ir/article-1-6163-fa.html

28. Fisher, A., Beeken, R. J., Heinrich, M., Williams, K., & Wardle, J. (2016). Health behaviours and fear of cancer recurrence in 10 969 colorectal cancer (CRC) patients. Psycho-Oncology, 25(12), 1434-1440. https://doi.org/10.1002/pon.4076.

29. Goei, L. P. S., Lopez, V., & Klainin-Yobas, P. (2021). Exploring the perceptions of cancer survivors of a mindfulness intervention at a tertiary hospital in Singapore: a descriptive qualitative study. Supportive Care in Cancer, 29(5),2723-2733. https://doi.org/10.1007/s00520-020-05792-4

30. Gratz, K. L., & Roemer, L. (2004). Multidimensional assessment of emotion regulation and dysregulation: Development, factor structure, and initial validation of the difficulties in emotion regulation scale. Journal of psychopathology and behavioral assessment, 26, 41-54. https://doi.org/10.1023/b:joba.0000007455.08539.94

31. Gross, J. J., & John, O. P. (2003). Individual differences in two emotion regulation processes: implications for affect, relationships, and well-being. Journal of personality and social psychology, 85(2), 348–362. https://doi.org/10.1037/0022-3514.85.2.348

32. Guimond, A. J., Ivers, H., & Savard, J. (2019). Is emotion regulation associated with cancer-related psychological symptoms?. Psychology & Health, 34(1), 44-63. https://doi.org/10.1080/08870446.2018.1514462

33. Güldal, Ş., & Satan, A. (2020). The effect of mindfulness based psychoeducation program on adolescents’ character strengths, mindfulness and academic achievement. Current Psychology, 1-12. https://doi.org/10.1007/s12144-020-01153-w

34. Hatchard, T., Mioduszewski, O., Khoo, E. L., Romanow, H., Shergill, Y., Tennant, E., ... & Smith, A. M. (2021). Reduced Emotional Reactivity in Breast Cancer Survivors with Chronic Neuropathic Pain Following Mindfulness-Based Stress Reduction (MBSR): an fMRI Pilot Investigation. Mindfulness, 12(3), 751-762. https://doi.org/10.1007/s12671-020-01546-9

35. Herschbach, P., Book, K., Dinkel, A., Berg, P., Waadt, S., Duran, G., ... & Henrich, G. (2011). Evaluation of two group therapies to reduce fear of progression in cancer patients. Supportive Care in Cancer, 18(4), 471-479. https://doi.org/10.1007/s00520-009-0696-1

36. Kessler, R. C., Andrews, G., Colpe, L. J., Hiripi, E., Mroczek, D. K., Normand, S. L., ... & Zaslavsky, A. M. (2002). Short screening scales to monitor population prevalences and trends in non-specific psychological distress. Psychological medicine, 32(6), 959-976. https://doi.org/10.1017/S0033291702006074

37. Khanzadeh, M., Saeediyan, M., Hosseinchari, M., & Edrissi, F. (2012). Factor structure and psychometric properties of difficulties in emotional regulation scale. International Journal of Behavioral Sciences, 6(1), 87-96. (Persian) https://www.sid.ir/paper/505025/fa

38. Larsen, S. E., & Berenbaum, H. (2015). Are specific emotion regulation strategies differentially associated with posttraumatic growth versus stress? Journal of Aggression, Maltreatment & Trauma, 24(7), 794–808. https://doi.org/10.1080/10926771.2015.1062451

39. Le, C. P., Nowell, C. J., Kim-Fuchs, C., Botteri, E., Hiller, J. G., Ismail, H., ... & Sloan, E. K. (2016). Chronic stress in mice remodels lymph vasculature to promote tumour cell dissemination. Nature Communications, 7(1), 1-14. https://doi.org/10.1038/ncomms10634

40. Maheu, C., Lebel, S., Courbasson, C., Lefebvre, M., Singh, M., Bernstein, L. J., ... & Sidani, S. (2016). Protocol of a randomized controlled trial of the fear of recurrence therapy (FORT) intervention for women with breast or gynecological cancer. BMC Cancer, 16(1), 1-12. https://doi.org/10.1186/s12885-016-2326-x

41. Manafi, S. F., & Dehshiri, G. (2017). Fear of disease progression in patients with cancer and multiple sclerosis and its relation to emotional problems. Health Psychology, 6(22), 115-130. (Persian) https://hpj.journals.pnu.ac.ir/article_4041.html

42. Mehnert, A., & Koch, U. (2008). Psychological comorbidity and health-related quality of life and its association with awareness, utilization, and need for psychosocial support in a cancer register-based sample of long-term breast cancer survivors. Journal of PsychosomaticResearch, 64(4), 383-391. https://doi.org/10.1016/j.jpsychores.2007.12.005

43. Mehrabi, F., & Tavakoli, M. (2022). The Effectiveness of Mindfulness-Based Stress Reduction Intervention for Cognitive Emotion Regulation and Cognitive Reactivity in Patients with Epilepsy. International Journal of Cognitive Therapy, 15(4), 465-478. https://doi.org/10.1007/s41811-022-00144-y

44. Mirmahmoodi, M., Mangalian, P., Ahmadi, A., & Dehghan, M. (2020). The effect of mindfulness-based stress reduction group counseling on psychological and inflammatory responses of the women with breast cancer. Integrative Cancer Therapies, 19, 41-59. https://doi.org/10.1177/1534735420946819

45. Nafissi, N., Khayamzadeh, M., Zeinali, Z., Pazooki, D., Hosseini, M., & Akbari, M. E. (2018). Epidemiology and histopathology of breast cancer in Iran versus other Middle Eastern countries. Middle East Journal of Cancer, 9(3), 243-251. https://doi.org/10.30476/mejc.2018.42130

46. Oliveira, F. B. M., Silva, F. S., & Prazeres, A. D. S. B. D. (2017). Impacto do câncer de mama e da mastectomia na sexualidade feminina. Rev. enferm. UFPE on line, 2533-2540. https://pesquisa.bvsalud.org/portal/resource/pt/biblio-1032482

47. Pang, L., Li, W., Yao, S., Jing, Y., Yin, X., & Cheng, H. (2023). Psychological distress is involved in CRCI in breast cancer survivors via mediating cytokine levels. Cancer Medicine, 12(10), 11806-11815 https://doi.org/10.1002/cam4.5847

48. Raheem, G. Q., & Hasan, A. A. (2020). Psychological Stress among Woman’s and it’s Health Seeking Behavior towards Breast Examination at Early Detection Centers for Breast Cancer in Hilla Teaching Hospital. Indian Journal of Public Health, 11(02), 2355-2360 https://doi.org/10.37506/v11/i2/2020/ijphrd/195141

49. Sampasa-Kanyinga, H., Zamorski, M. A., & Colman, I. (2018). The psychometric properties of the 10-item Kessler Psychological Distress Scale (K10) in Canadian military personnel. PloS one, 13(4), 1-19 https://doi.org/10.1371/journal.pone.0196562

50. Ter Avest, M. M., van Velthoven, A. S., Speckens, A. E., Dijkstra, G., Dresler, M., Horjus, C. S., ... & Huijbers, M. J. (2023). Effectiveness of Mindfulness-Based Cognitive Therapy in reducing psychological distress and improving sleep in patients with Inflammatory Bowel Disease: study protocol for a multicentre randomised controlled trial (MindIBD). BMC psychology, 11(1), 1-12. https://doi.org/10.1186/s40359-023-01127-0

51. Yaghubi, H. (2016). Psychometric properties of the 10 questions Version of the Kessler Psychological Distress Scale (K-10). Applied Psychological Research Quarterly, 6(4), 45-57. (Persian) https://japr.ut.ac.ir/article_57963.html

52. Yousefian, Z., Ahadi, H., & Mojmanari, A. K. (2020). The effectiveness of spirituality therapy on psychological distress and resilience of thalassemia patients. J Psychol Sci, 18(84), 23-35. (Persian) https://www.sid.ir/paper/92883/fa

53. Zamani Froshani, Z., Dokaneifard, F., Niknam, M. (2023). The efficacy of acceptance and commitment therapy on psychological distress and dysfunctional attitudes. Journal of Psychological Science, 22(125), 1017-1032. (Persian) https://doi.org/10.52547/JPS.22.125.911

54. Zimmaro, L. A., Carson, J. W., Olsen, M. K., Sanders, L. L., Keefe, F. J., & Porter, L. S. (2020). Greater mindfulness associated with lower pain, fatigue, and psychological distress in women with metastatic breast cancer. Psycho‐Oncology, 29(2), 263-270. https://doi.org/10.1002/pon.5223