پیش‌بینی پریشانی روانشناختی بر اساس ابعاد همدلی و نقش واسطه‌ای ارزیابی مجدد شناختی

توحیدی نسب, احمدرضا; حیدری نسب, لیلا

doi:10.61186/jps.24.155.11

پیام خود را بنویسید

ارسال به ایمیل

دوره 24، شماره 155 - ( زمستان 1404(بهمن)، 1404 ) جلد 24 شماره 155 صفحات 181-167 | برگشت به فهرست نسخه ها

‎ 10.61186/jps.24.155.11

Mendeley

Zotero

RefWorks

Tohidi Nasab A, Heydari Nasab L. (2025). Predicting psychological distress based on the dimensions of empathy and the mediating role of cognitive reappraisal. Journal of Psychological Science. 24(155), 167-181. doi:10.61186/jps.24.155.11
URL: http://psychologicalscience.ir/article-1-2509-fa.html

توحیدی نسب احمدرضا، حیدری نسب لیلا.(1404). پیش‌بینی پریشانی روانشناختی بر اساس ابعاد همدلی و نقش واسطه‌ای ارزیابی مجدد شناختی مجله علوم روانشناختی 24 (155) :181-167 10.61186/jps.24.155.11

URL: http://psychologicalscience.ir/article-1-2509-fa.html

پیش‌بینی پریشانی روانشناختی بر اساس ابعاد همدلی و نقش واسطه‌ای ارزیابی مجدد شناختی

احمدرضا توحیدی نسب

، لیلا حیدری نسب^*

گروه روانشناسی، دانشگاه شاهد، تهران، ایران. ، Heydarinasab@shahed.ac.ir

چکیده: (685 مشاهده)

زمینه: با وجود اهمیت پریشانی روانشناختی در افت عملکرد و کیفیت زندگی، پژوهش‌های اندکی نقش متغیرهای مثبتی مانند همدلی را بررسی کرده‌اند. به‌ویژه در ایران شواهد کمی درباره رابطه ابعاد همدلی و راهبردهای تنظیم هیجان با پریشانی روانشناختی وجود دارد، که نشان‌دهنده خلأ پژوهشی و ضرورت مطالعه حاضر است. بررسی این موضوع می‌تواند به غنای ادبیات داخلی و طراحی مداخلات پیشگیرانه و ارتقایی در حوزه سلامت روان کمک کند.
هدف: پژوهش حاضر با هدف پیش‌بینی پریشانی روانشناختی براساس ابعاد همدلی و نقش واسطه‌ای ارزیابی مجدد شناختی انجام شد.
روش: روش پژوهش حاضر همبستگی از نوع مدلسازی معادلات ساختاری بود. جامعه آماری پژوهش حاضر در برگیرنده تمامی دانشجویان دانشگاه شاهد تهران بود. که در سال تحصیلی ۱۳۹۸ در این دانشگاه مشغول به تحصیل بودند. نمونه‌ مورد مطالعه، شامل ۲۷۰ نفر از دانشجویان بود که با استفاده از روش نمونهگیری خوشهایی فرآیند نمونه گیری انجام شد. ابزارهای مورد استفاده در این پژوهش شامل، پرسشنامه‌های شاخص‌های بینفردی (دیویس، ۱۹۸۳)، پرسشنامه تنظیم هیجانی (گراس و جان، ۲۰۰۳) و پرسشنامه‌ پریشانی ‌روانشناختی (کسلر و همکاران، ۲۰۰۳) بود. در این پژوهش رابطه بین متغیرها با آزمون همبستگی پیرسون و مدل پژوهش با تکنیک مدلسازی معادلات ساختاری آزمون شد. حداکثر سطح خطای آلفا جهت آزمون فرضیهها، مقدار 05/0 تعیین شد (05/0 ≥p). تجزیه و تحلیل دادهها با استفاده از نرمافزارهای آماری SPSS-23 و AMOS-26 انجام شد.
یافتهها: نتایج نشان داد که همدلی عاطفی اثر مستقیم و منفی معناداری بر ارزیابی مجدد شناختی دارد (002/0 p=) و همدلی شناختی اثر مستقیم و مثبت معناداری بر این راهبرد نشان می‌دهد (001/0 p=). همدلی عاطفی همچنین اثر مثبت و معناداری بر پریشانی روانشناختی داشت (001/0 p=)، درحالیکه اثر مستقیم همدلی شناختی بر این متغیر منفی اما غیرمعنادار بود (162/0 p=). ارزیابی مجدد شناختی با پریشانی روانشناختی رابطه منفی و معناداری داشت (032/0 p=). (032/0 p=). آزمون نقش میانجی‌گری نیز نشان داد که ارزیابی مجدد شناختی به‌طور معناداری روابط بین همدلی عاطفی (001/0 p=) و همدلی شناختی (025/0 p=) با پریشانی روانشناختی را میانجی‌گری می‌کند.
نتیجه‌گیری: نتایج این پژوهش نشان می‌دهد که تعادل میان ابعاد عاطفی و شناختی همدلی و به‌کارگیری راهبردهای سازگارانه تنظیم هیجان، به‌ویژه ارزیابی مجدد شناختی، می‌تواند در کاهش پریشانی روانشناختی و ارتقای سلامتروان دانشجویان مؤثر باشد. بنابراین، پیشنهاد می‌شود مداخلات دانشگاهی بر آموزش مهارت‌های تنظیم هیجان و تقویت همدلی شناختی برای پیشگیری از مشکلات روانی تمرکز کنند.

واژه‌های کلیدی: همدلی عاطفی و شناختی، ارزیابی مجدد شناختی، پریشانی روانشناختی.

متن کامل [PDF 1165 kb] (394 دریافت)

نوع مطالعه: پژوهشي | موضوع مقاله: تخصصي
دریافت: 1403/3/31 | پذیرش: 1403/6/1 | انتشار: 1404/10/5

فهرست منابع

1. تاشک، آراد. (1390). بررسی مدل خودتنظیم‌گری سازگاری با درد در بیماران سرطانی: نقش برون گرایی، نوروزگرایی، راهبردهای تنظیم هیجان و مقابله. رساله دکترای تخصصی روانشناسی سلامت، دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی، دانشگاه تهران. https://psjournal.ir/fa/paper.php?pid=26

2. فیض‌آباد، زهرا؛ فرزاد، ولی اله و شهرآؤای، مهرناز (1386). بررسی رابطه همدلی با سبک های هویت و تعهد در دانشجویان رشته های فنی و علوم انسانی. مجله مطالعات روانشناختی، 3(2)، 90-65. Doi:10.22051/psy.2007.1696

3. وزیری، شهرام؛ لطفی کاشانی، فرح. (1391). سبک‌های هویت و پرشانی روانی. اندیشه و رفتار. ۷ (۲۶): 26؛ 77-88. https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/1129409

4. Bennik, E. C., Jeronimus, B. F., & aan het Rot, M. (2019). The relation between empathy and depressive symptoms in a Dutch population sample. Journal of Affective Disorders, 242, 48-51. Doi:10.1016/j.jad.2018.08.008

5. Cohen, J., Cohen, P., West, S. G., & Aiken, L. S. (2013). Applied multiple regression/correlation analysis for the behavioral sciences. Routledge. Doi:10.4324/9781410606266

6. Davis. M.H. (1983). Measuring individual differences in empathy: evidence for a multidimensional approach. Journal of Personality and Social Psychology, 44,1;113-126. Doi:10.1037/0022-3514.44.1.113

7. Feizabadi, Z., Farzad, V., & Shahraray, M. (2007). Investigating the relationships between empathy, identity styles and commitment in humanities and technical-engineering students. Journal of psychological studies, 3(2), 65-90. (in persian) Doi:10.22051/psy.2007.1696

8. Gambin, M., & Sharp, C. (2018). The relations between empathy, guilt, shame and depression in inpatient adolescents. Journal of affective disorders, 241, 381-387. Doi:10.1016/j.jad.2018.08.068

9. Gross J. J., & John, O. P. (2003). Individual differences in two emotion regulation processes: Implications for affect, relationships, and well-being. Journal of Personality and Social Psychology, 85, 348-362. https://doi.org/10.1037/0022-3514.85.2.348

10. Grases, G., Colom, M. A., Sanchis, P., & Grases, F. (2023). Relationship of depression with empathy, emotional intelligence, and symptoms of a weakened immune system. Frontiers in psychology, 14, 1250636. Doi:10.3389/fpsyg.2023.1250636

11. Halinski, R. S., & Feldt, L. S. (1970). The selection of variables in multiple regression analysis. Journal of Educational Measurement, 7(3), 151-157.

12. Hua, A. Y., Wells, J. L., Brown, C. L., & Levenson, R. W. (2021). Emotional and cognitive empathy in caregivers of people with neurodegenerative disease: Relationships with caregiver mental health. Clinical Psychological Science, 9(3), 449-466. Doi:10.1177/2167702620974368

13. Huang, C., Wu, Z., Sha, S., Liu, C., Yang, L., Jiang, P., ... & Yang, C. (2025). The dark side of empathy: The role of excessive affective empathy on mental health disorders. Biological Psychiatry. https://doi.org/10.1016/j.biopsych.2024.12.020

14. Huang, H., Liu, Y., & Su, Y. (2020). What is the relationship between empathy and mental health in preschool teachers: The role of teaching experience. Frontiers in Psychology, 11, 1366. https://doi.org/10.3389/fpsyg.2020.01366

15. Hülsemann, M. J., Kaurin, A., Kollmann, B., Chmitorz, A., Ahrens, K. F., Schenk, C., ... & Wessa, M. (2025). Self-oriented affective empathy is associated with increased negative affect. Scientific reports, 15(1), 27767. Doi:10.1038/s41598-025-09860-9

16. Jaafari, Z., Sadidi, N., Abdolahinia, Z., & Shahesmaeili, A. (2022). Prevalence of Depression among iranian patients with Beta-thalassemia Major: a systematic review and Meta-analysis. Iranian Journal of Medical Sciences, 47(1), 15. https://doi.org/10.30476/ijms.2020.85941.1557

17. Kabiri, A., Rafati, A., Boroon, M., Hadi, F., Norouzi, S., & Shalbafan, M. (2023). The attitude of Iranian students toward patients with Mental illnesses in different College Majors. Journal of Iranian Medical Council, 6(3), 423-432. http://dx.doi.org/10.18502/jimc.v6i3.12846

18. Kade, S. A., Du Toit, S. A., Danielson, C. T., Schweizer, S., Morrison, A. S., Ong, D. C., ... & Wong, Q. J. (2024). Aberrant cognitive empathy in individuals with elevated social anxiety and regulation with emotional working memory training. Cognition and Emotion, 38(4), 605-623. https://doi.org/10.1080/02699931.2024.2314981

19. Keskiner, E. Ş., Şahin, E., Topkaya, N., & Yiğit, Z. (2024). Behavioral Emotion Regulation Strategies and Symptoms of Psychological Distress Among Turkish University Students. Behavioral Sciences, 15(1), 6. Doi:10.3390/bs15010006

20. Kessler, R. C., Barker, P. R., Colpe, L. J., Epstein, J. F., Gfroerer, J. C., Hiripi, E., ... & Zaslavsky, A. M. (2003). Screening for serious mental illness in the general population. Archives of general psychiatry, 60(2), 184-189. Doi:10.1001/archpsyc.60.2.184

21. Khanjani, Z., Mosanezhad Jeddi, E., Hekmati, I., Khalilzade, S., Etemadi Nia, M., Andalib, M., & Ashrafian, P. (2015). Comparison of cognitive empathy, emotional empathy, and social functioning in different age groups. Australian Psychologist, 50(1), 80-85. Doi:10.1111/ap.12099

22. Li, M., Liu, B., Jia, Q., Yuan, T., Feng, Y., Critchley, H., ... & Ward, J. (2025). More empathy for others, more hurt for oneself? Empathy for pain is related to poor mental health and negative emotion regulation. BMC psychology, 13(1), 240. Doi:10.1186/s40359-025-02585-4

23. Liu, F., Dong, Y., Yuan, Y., & Jiang, Y. (2023). Relationship between empathy and interpersonal distress of Chinese left-behind children: the role of emotion regulation and gender. Psychology research and behavior management, 3717-3726. Doi: 10.2147/PRBM.S406801

24. MacDonald, H. Z., & Price, J. L. (2019). The role of emotion regulation in the relationship between empathy and internalizing symptoms in college students. Mental Health & Prevention, 13, 43-49. https://doi.org/10.1016/j.mhp.2018.11.004

25. Mahdavinoor, S. M. M., Moghimi, B., Mollaei, A., Teimouri, M., Abedi Yarandi, M. S., Loveneh Nasab, P., & Rafiee, M. H. (2025). Prevalence and factors related with depression in Iranian university students: a large sample cross-sectional study. Middle East Current Psychiatry, 32(1), 24. Doi:10.1186/s43045-025-00517-x

26. Mora-Pelegrín, M., Montes-Berges, B., Aranda, M., Vázquez, M. A., & Armenteros-Martínez, E. (2021, May). The empathic capacity and the ability to regulate it: Construction and validation of the Empathy Management Scale (EMS). In Healthcare (Vol. 9, No. 5, p. 587). MDPI. Doi:10.3390/healthcare9050587

27. Mu, X., Wang, Q., Wu, N., & Liu, S. (2025). The influence of empathy on the interpersonal emotion regulation strategies of adolescents. Scientific Reports, 15(1), 17613.DOI: 10.1038/s41598-025-00802-z

28. Noda, T., Takahashi, Y., & Murai, T. (2018). Coping mediates the association between empathy and psychological distress among Japanese workers. Personality and Individual Differences, 124, 178-183. https://doi.org/10.1016/j.paid.2017.12.009

29. Panagou, C., & Macbeth, A. (2024). Trajectories of risk and resilience: The role of empathy and perceived social support in the context of early adversity. Child Abuse & Neglect, 153, 106811. https://doi.org/10.1016/j.chiabu.2024.106811

30. Riepenhausen, A., Wackerhagen, C., Reppmann, Z. C., Deter, H. C., Kalisch, R., Veer, I. M., & Walter, H. (2022). Positive cognitive reappraisal in stress resilience, mental health, and well-being: A comprehensive systematic review. Emotion Review, 14(4), 310-331. Doi:10.1177/17540739221114642

31. Ruiz, J., & Lopez, J. (2024). Student and Societal Pressures: Exploring Causes, Consequences and Potential Stress-Reduction Strategies. Journal of Student Research, 13(1). Doi:10.47611/jsrhs.v13i1.6358

32. Sabet, B., Ahmadi, S., Tirkan, R., & Kheradmand, A. (2024). Mental health assessment of graduating Iranian medical students using the General Health Questionnaire. Education for Health, 37(4), 318-325. Doi:10.62694/efh.2024.171

33. Schipper, M., & Petermann, F. (2013). Relating empathy and emotion regulation: Do deficits in empathy trigger emotion dysregulation? Social Neuroscience, 8(1), 101. Doi:10.1080/17470919.2012.761650

34. Singh, B., Olds, T., Curtis, R., Dumuid, D., Virgara, R., Watson, A., ... & Maher, C. (2023). Effectiveness of physical activity interventions for improving depression, anxiety and distress: an overview of systematic reviews. British journal of sports medicine, 57(18), 1203-1209. Doi:10.1136/bjsports-2022-106195

35. Sonmez, Y., Akdemir, M., Meydanlioglu, A., & Aktekin, M. R. (2023, February). Psychological distress, depression, and anxiety in nursing students: A longitudinal study. In Healthcare (Vol. 11, No. 5, p. 636). MDPI. Doi:10.3390/healthcare11050636

36. Tashak, A. (2011). Examining the self-regulation model of pain adaptation in cancer patients: The role of extraversion, neuroticism, emotion regulation strategies, and coping. Ph.D. Dissertation in Health Psychology, Faculty of Psychology and Education, University of Tehran. (in persian) https://psjournal.ir/fa/paper.php?pid=26

37. Thompson, N. M., Van Reekum, C. M., & Chakrabarti, B. (2022). Cognitive and affective empathy relate differentially to emotion regulation. Affective Science, 3(1), 118-134. Doi:10.1007/s42761-021-00062-w

38. Vaziri, Sh., & Lotfi Kashani, F. (2012). Identity styles and psychological distress. Andisheh va Raftar (Thought & Behavior), 7(26), 26–77. (in persian) https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/1129409

39. Wang, X., He, Y., & Feng, Z. (2022). The antidepressant effect of cognitive reappraisal training on individuals cognitively vulnerable to depression: Could cognitive bias be modified through the prefrontal–amygdala circuits?. Frontiers in Human Neuroscience, 16, 919002. Doi:10.3389/fnhum.2022.919002

40. Xu, C., Xu, Y., Xu, S., Zhang, Q., Liu, X., Shao, Y., ... & Li, M. (2020). Cognitive reappraisal and the association between perceived stress and anxiety symptoms in COVID-19 isolated people. Frontiers in psychiatry, 11, 858. Doi:10.3389/fpsyt.2020.00858

41. Yeh, N., Barber, S. J., Suri, G., & Opitz, P. (2020). The role of reappraisal success in emotional and memory outcomes. Emotion, 20(6), 939. Doi:10.1037/emo0000575

42. Yousefi, R. N., Davari, R., & Jafari Roshan, M. (2024). Causal Relationship of Social Health and Meaning in Life with Suicidal Thoughts in Iranian Adolescents Mediated by Perceived Social Support. PCP; 12 (4):307-322. Doi:10.32598/jpcp.12.4.890.1

43. Zhang, M., Wang, S., Wang, Z., Peng, X., Fei, W., Geng, Y., & Zhang, T. (2021). Associations of affective and cognitive empathy with depressive symptoms among a sample of Chinese college freshmen. Journal of Affective Disorders, 292, 652-659. https://doi.org/10.1016/j.jad.2021.05.111