آدرس ایمیل خود را وارد نمایید
ثبت
پیام خود را بنویسید
دوره 24، شماره 154 - ( زمستان 1404(دی)، 1404 )
جلد 24 شماره 154 صفحات 221-205 |
برگشت به فهرست نسخه ها
Download citation:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:
Kebritchi A, Abolghasemi S, شهریاری احمدی م. (2025). The effectiveness of schema therapy on self-focused attention and symptoms of social anxiety disorder. Journal of Psychological Science. 24(154), 205-221.
URL: http://psychologicalscience.ir/article-1-2668-fa.html
URL: http://psychologicalscience.ir/article-1-2668-fa.html
کبریتچی ارغوان، ابوالقاسمی شهنام، Shahriari-Ahmadi Mansoureh.(1404). بررسی اثربخشی طرحواره درمانی بر توجه متمرکز بر خود و نشانههای بالینی اختلال اضطراب اجتماعی مجله علوم روانشناختی 24 (154) :221-205
دانشیار، گروه روانشناسی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد تنکابن، تنکابن، ایران. ، sh.abolghasemi@iau.ac
چکیده: (624 مشاهده)
زمینه: تحول اخیر در زمینه درمان اختلالات اضطرابی، اصلاح سوگیری توجه را مورد هدف قرار داده است و یافتن درمان مؤثری برای کاهش شدت و عمق نشانههای اختلال اضطراب اجتماعی که یکی از شایعترین اختلالات اضطرابی است، از اهمیت ویژه ای برخوردار است.
هدف: هدف پژوهش حاضر، بررسی اثربخشی طرحواره درمانی بر توجه متمرکز بر خود و نشانههای بالینی اختلال اضطراب اجتماعی بود.
روش: روش پژوهش، طرح نیمه آزمایشی به شیوۀ پیشآزمون-پسآزمون و گروه گواه با پیگیری 45 روزه بود. جامعه آماری شامل تمامی زنان متاهل دارای اختلال اضطراب اجتماعی مراجعه کننده به مراکز مشاوره روانشناختی منطقه 18 شهر تهران در سال 1402 بود که از بین آنها 34 نفر از طریق نمونه گیری در دسترس و با توجه به معیارهای ورود به پژوهش انتخاب شدند و به صورت تصادفی در دو گروه آزمایش و گواه قرار گرفتند. همهی شرکت کنندگان توسط پرسشنامه کانون توجه (وودی، چامبلس و گلس، 1997) و سیاهه اضطراب اجتماعی (کانور و همکاران، 2000) مورد ارزیابی قرار گرفتند. گروه آزمایش تحت طرحواره درمانی (یانگ، 1990) به مدت 8 جلسه 90 دقیقهای قرار گرفت. دادهها از طریق نرمافزار SPSS-24 و آزمون تحلیل واریانس با اندازهگیری مکرر تحلیل شدند.
یافته ها: نتایج حاکی از اثربخشی طرحواره درمانی بر کاهش توجه متمرکز بر خود (01/0 p<) و نشانههای بالینی اختلال اضطراب اجتماعی (01/0 p<) و ماندگاری تأثیر آن در دوره پیگیری بود (01/0 p<).
نتیجهگیری: با توجه به اینکه توجه متمرکز بر خود نقش بارزی را در اختلال اضطراب فراگیر ایفا میکند، میتوان در درمان این اختلال بر این متغیر تمرکز بیشتری داشت. یافتههای حاضر برای متخصصان بالینی دست اندرکار در حوزه سلامتروان، تلویحات کاربردی به دنبال دارد.
هدف: هدف پژوهش حاضر، بررسی اثربخشی طرحواره درمانی بر توجه متمرکز بر خود و نشانههای بالینی اختلال اضطراب اجتماعی بود.
روش: روش پژوهش، طرح نیمه آزمایشی به شیوۀ پیشآزمون-پسآزمون و گروه گواه با پیگیری 45 روزه بود. جامعه آماری شامل تمامی زنان متاهل دارای اختلال اضطراب اجتماعی مراجعه کننده به مراکز مشاوره روانشناختی منطقه 18 شهر تهران در سال 1402 بود که از بین آنها 34 نفر از طریق نمونه گیری در دسترس و با توجه به معیارهای ورود به پژوهش انتخاب شدند و به صورت تصادفی در دو گروه آزمایش و گواه قرار گرفتند. همهی شرکت کنندگان توسط پرسشنامه کانون توجه (وودی، چامبلس و گلس، 1997) و سیاهه اضطراب اجتماعی (کانور و همکاران، 2000) مورد ارزیابی قرار گرفتند. گروه آزمایش تحت طرحواره درمانی (یانگ، 1990) به مدت 8 جلسه 90 دقیقهای قرار گرفت. دادهها از طریق نرمافزار SPSS-24 و آزمون تحلیل واریانس با اندازهگیری مکرر تحلیل شدند.
یافته ها: نتایج حاکی از اثربخشی طرحواره درمانی بر کاهش توجه متمرکز بر خود (01/0 p<) و نشانههای بالینی اختلال اضطراب اجتماعی (01/0 p<) و ماندگاری تأثیر آن در دوره پیگیری بود (01/0 p<).
نتیجهگیری: با توجه به اینکه توجه متمرکز بر خود نقش بارزی را در اختلال اضطراب فراگیر ایفا میکند، میتوان در درمان این اختلال بر این متغیر تمرکز بیشتری داشت. یافتههای حاضر برای متخصصان بالینی دست اندرکار در حوزه سلامتروان، تلویحات کاربردی به دنبال دارد.
فهرست منابع
1. امام زمانی، زهرا؛ رحیمیان بوگر، اسحق؛ مشهدی، علی. (1402). اثربخشی طرحواره درمانی بافتاری بر تنظیم هیجان و نشانههای جسمانی دردناک افراد مبتلا به اختلال اضطراب اجتماعی: مطالعه تکآزمودنی. مجله روانشناسی و روانپزشکی شناخت، 10(3)، 16-1. http://dx.doi.org/10.32598/shenakht.10.3.1
2. جباری قاضی جهانی حامد، احسانی کناری آزاده. (1397). بررسی کانون توجه در اختلالات شخصیت نمایشی و وسواسی-جبری. مجله پیشرفتهای نوین در علوم رفتاری، ۳ (۲۷)، ۷۶-۶۳. http://ijndibs.com/article-1-269-fa.html
3. خیر، محمد؛ استوار، صغری؛ لطیفیان، مرتضی؛ تقوی، سیدمحمدرضا؛ و سامانی، سیامک. (1387). اثر واسطهگی توجه متمرکز بر خود و خودکارآمدی اجتماعی بر ارتباط میان اضطراب اجتماعی و سوگیریهای داوری. فصلنامه روانپزشکی و روانشناسی بالینی ایران (اندیشه و رفتار)، 14، 1(52)، 32-24. http://ijpcp.iums.ac.ir/article-1-411-fa.html
4. سلاجقه، صادق؛ و بخشانی، نورمحمد. (1393). اثربخشی ترکیب مواجهه درمانی گروهی و آموزش مهارتهای مقابله با استرس بر میزان اضطراب اجتماعی دانشجویان. فصلنامه دانش و پژوهش در روانشناسی کاربردی، 15، 2(56)، 104-96. https://sanad.iau.ir/fa/Journal/jsrp/Article/533922?jid=533922
5. American Psychiatric Association. (2023). Understanding Mental Disorders: Your Guide to DSM-5-TR®. American Psychiatric Pub. https://www.psychiatry.org/patients-families/understanding-mental-disorders
6. Azadeh, S. M., Kazemi-Zahrani, H., & Besharat, M. A. (2016). Effectiveness of acceptance and commitment therapy on interpersonal problemsand psychological flexibility in female high school students with social anxiety disorder. Global journal of health science, 8(3), 131. https://doi.org/10.5539%2Fgjhs.v8n3p131
7. Baljé, A. E., Greeven, A., Deen, M., van Giezen, A. E., Arntz, A., & Spinhoven, P. (2024). Group schema therapy versus group cognitive behavioral therapy for patients with social anxiety disorder and comorbid avoidant personality disorder: A randomized controlled trial. Journal of Anxiety Disorders, 104, 102860. https://doi.org/10.1016/j.janxdis.2024.102860
8. Baljé, A., Greeven, A., van Giezen, A., Korrelboom, K., Arntz, A., & Spinhoven, P. (2016). Group schema therapy versus group cognitive behavioral therapy for social anxiety disorder with comorbid avoidant personality disorder: study protocol for a randomized controlled trial. Trials, 17, 1-13. https://doi.org/10.1186/s13063-016-1605-9
9. Baljé, A., Greeven, A., van Giezen, A., Korrelboom, K., Arntz, A., & Spinhoven, P. (2016). Group schema therapy versus group cognitive behavioral therapy for social anxiety disorder with comorbid avoidant personality disorder: study protocol for a randomized controlled trial. Trials, 17, 1-13. https://doi.org/10.1186/s13063-016-1605-9
10. Black, J. A., Paparo, J., & Wootton, B. M. (2023). A preliminary examination of treatment barriers, preferences, and histories of women with symptoms of social anxiety disorder. Behaviour Change, 40(4), 267-277. http://dx.doi.org/10.1017/bec.2022.26
11. Boersma, K., Håkanson, A., Salomonsson, E., & Johansson, I. (2015). Compassion focused therapy to counteract shame, self-criticism and isolation. A replicated single case experimental study for individuals with social anxiety. Journal of Contemporary Psychotherapy, 45, 89-98. https://doi.org/10.1007/s10879-014-9286-8
12. Bögels, S. M., Wijts, P., Oort, F. J., & Sallaerts, S. J. (2014). Psychodynamic psychotherapy versus cognitive behavior therapy for social anxiety disorder: an efficacy and partial effectiveness trial. Depression and Anxiety, 31(5), 363-373. https://doi.org/10.1002/da.22246
13. Borkovec, T. D., Newman, M. G., & Castonguay, L. G. (2003). Cognitive-behavioral therapy for generalized anxiety disorder with integrations from interpersonal and experiential therapies. CNS spectrums, 8(5), 382-389. http://dx.doi.org/10.1176/foc.2.3.392
14. Claes, N., Smeding, A., & Carré, A. (2023). Socioeconomic status and social anxiety: attentional control as a key missing variable?. Anxiety, Stress, & Coping, 36(4), 519-532. https://doi.org/10.1080/10615806.2022.2118723
15. Connor, K. M., Davidson, J. R., Churchill, L. E., Sherwood, A., Weisler, R. H., & Foa, E. (2000). Psychometric properties of the Social Phobia Inventory (SPIN): New self-rating scale. The British Journal of Psychiatry, 176(4), 379-386. https://doi.org/10.1192/bjp.176.4.379
16. Dodd, H. F., Vogt, J., Turkileri, N., & Notebaert, L. (2017). Task relevance of emotional information affects anxiety-linked attention bias in visual search. Biological psychology, 122, 13-20. https://doi.org/10.1016/j.biopsycho.2016.01.017
17. Emamzamani, Z., Rahimian Boogar, I., & Mashhadi, A. (2023). Effectiveness of contextual schema therapy for fear of negative evaluation and fear of positive evaluation in individuals with social anxiety disorder: Single subject design. Psychological Achievements. (Persian) http://dx.doi.org/10.32598/shenakht.10.3.1
18. Finlay‐Jones, A. L. (2017). The relevance of self‐compassion as an intervention target in mood and anxiety disorders: A narrative review based on an emotion regulation framework. Clinical Psychologist, 21(2), 90-103. https://doi.org/10.1111/cp.12131
19. Hofmann, S. G. (2007). Cognitive factors that maintain social anxiety disorder: A comprehensive model and its treatment implications. Cognitive behaviour therapy, 36(4), 193-209. https://doi.org/10.1080/16506070701421313
20. Hur, J., DeYoung, K. A., Islam, S., Anderson, A. S., Barstead, M. G., & Shackman, A. J. (2020). Social context and the real-world consequences of social anxiety. Psychological Medicine, 50(12), 1989-2000. https://doi.org/10.1017/S0033291719002022
21. Khayyer, M., Ostovar, S., Latifian, M., Taghavi, M.R., & Samani, S. (2008). The Study of Mediating Effects of Self-Focused Attention and Social Self-Efficacy on Links between Social Anxiety and Judgment Biases. International Journal Psychiatry and Clinical Psychology; 14(1), 24-32. (Persian) http://ijpcp.iums.ac.ir/article-1-411-fa.html
22. Kampmann, I. L., Emmelkamp, P. M., & Morina, N. (2019). Cognitive predictors of treatment outcome for exposure therapy: do changes in self-efficacy, self-focused attention, and estimated social costs predict symptom improvement in social anxiety disorder?. BMC psychiatry, 19, 1-8. https://doi.org/10.1186/s12888-019-2054-2
23. Khayyer, M., Ostovar, S., Latifian, M., Taghavi, M.R., & Samani, S. (2008). The Study of Mediating Effects of Self-Focused Attention and Social Self-Efficacy on Links between Social Anxiety and Judgment Biases. International Journal Psychiatry and Clinical Psychology; 14(1), 24-32. (Persian) http://ijpcp.iums.ac.ir/article-1-411-fa.html
24. Leigh, E., Chiu, K., & Clark, D. M. (2021). Self-focused attention and safety behaviours maintain social anxiety in adolescents: An experimental study. PLoS One, 16(2), e0247703. https://doi.org/10.1371/journal.pone.0247703
25. Lynch, H., McDonagh, C., & Hennessy, E. (2021). Social anxiety and depression stigma among adolescents. Journal of Affective Disorders, 281, 744-750. https://doi.org/10.1016/j.jad.2020.11.073
26. Meral, Y., & Vriends, N. (2022). Self-image and self-focused attention in a social interaction situation: what is relevant for social anxiety?. Behavioural and cognitive psychotherapy, 50(3), 269-279. https://doi.org/10.1017/s1352465821000424
27. Mohammadi, M. R., Salehi, M., Khaleghi, A., Hooshyari, Z., Mostafavi, S. A., Ahmadi, N., ... & Amanat, M. (2020). Social anxiety disorder among children and adolescents: A nationwide survey of prevalence, socio-demographic characteristics, risk factors and co-morbidities. Journal of affective disorders, 263, 450-457. https://doi.org/10.1016/j.jad.2019.12.015
28. Moitra, E., Beard, C., Weisberg, R. B., & Keller, M. B. (2011). Occupational impairment and social anxiety disorder in a sample of primary care patients. Journal of affective disorders, 130(1-2), 209-212. https://doi.org/10.1016/j.jad.2010.09.024
29. Morrison, A. S., Brozovich, F. A., Lee, I. A., Jazaieri, H., Goldin, P. R., Heimberg, R. G., & Gross, J. J. (2016). Anxiety trajectories in response to a speech task in social anxiety disorder: Evidence from a randomized controlled trial of CBT. Journal of anxiety disorders, 38, 21-30. https://doi.org/10.1016/j.janxdis.2015.12.006
30. Moscovitch, D. A. (2009). What is the core fear in social phobia? A new model to facilitate individualized case conceptualization and treatment. Cognitive and behavioral practice, 16(2), 123-134. https://doi.org/10.1016/j.cbpra.2008.04.002
31. Nauphal, M., Swetlitz, C., Smith, L., & Rosellini, A. J. (2021). A preliminary examination of the acceptability, feasibility, and effectiveness of a telehealth cognitive-behavioral therapy group for social anxiety disorder. Cognitive and Behavioral Practice, 28(4), 730-742. https://doi.org/10.1016/j.cbpra.2021.04.011
32. Niles, A. N., Axelsson, E., Andersson, E., Hedman-Lagerlöf, E., Carlbring, P., Andersson, G., ... & Ljotsson, B. (2021). Internet-based cognitive behavior therapy for depression, social anxiety disorder, and panic disorder: Effectiveness and predictors of response in a teaching clinic. Behaviour Research and Therapy, 136, 103767. https://doi.org/10.1016/j.brat.2020.103767
33. Penney, E. S., & Norton, A. R. (2022). A novel application of the schema therapy mode model for social anxiety disorder: A naturalistic case study. Clinical Case Studies, 21(1), 34-47. https://doi.org/10.1177/15346501211027866
34. Proeve, M., Anton, R., & Kenny, M. (2018). Effects of mindfulness‐based cognitive therapy on shame, self‐compassion and psychological distress in anxious and depressed patients: A pilot study. Psychology and Psychotherapy: Theory, Research and Practice, 91(4), 434-449. https://doi.org/10.1111/papt.12170
35. Romano, M., Moscovitch, D. A., Ma, R., & Huppert, J. D. (2019). Social problem solving in social anxiety disorder. Journal of anxiety disorders, 68, 102152. https://doi.org/10.1016/j.janxdis.2019.102152
36. Salajegheh, S., & Bakhshani, N. (2014). Effectiveness of Combined Group Exposure Therapy and Coping with Stress Skills Training on Social Anxiety Rate of University Students. Journal of knowledge and research applied psychology, 15, 2(56), 96-104. (Persian) https://sanad.iau.ir/en/Journal/jsrp/Article/533922?jid=533922
37. Siegel, A. N., & Kocovski, N. L. (2020). Effectiveness of self-compassion inductions among individuals with elevated social anxiety. Mindfulness, 11, 2552-2560. https://doi.org/10.1007/s12671-020-01470-y
38. Straarup, N. S., Renneberg, H. B., Farrell, J., & Younan, R. (2022). Group schema therapy for patients with severe anxiety disorders. Journal of Clinical Psychology, 78(8), 1590-1600. https://doi.org/10.1002/jclp.23351
39. Tavoli, A. (2013). A Comparison of the effectiveness of interpersonal and cognitive behavioral therapies for social anxiety disorder. International Journal of Behavioral Sciences, 7(3), 199-206. https://www.behavsci.ir/article_67829.html
40. Thiel, N., Jacob, G. A., Tuschen-Caffier, B., Herbst, N., Kuelz, A. K., Hertenstein, E., ... & Voderholzer, U. (2016). Schema therapy augmented exposure and response prevention in patients with obsessive–compulsive disorder: Feasibility and efficacy of a pilot study. Journal of behavior therapy and experimental psychiatry, 52, 59-67. https://doi.org/10.1016/j.jbtep.2016.03.006
41. Tonge, N. A., Lim, M. H., Piccirillo, M. L., Fernandez, K. C., Langer, J. K., & Rodebaugh, T. L. (2020). Interpersonal problems in social anxiety disorder across different relational contexts. Journal of anxiety disorders, 75, 102275. https://doi.org/10.1016/j.janxdis.2020.102275
42. Vilaplana-Pérez, A., Pérez-Vigil, A., Sidorchuk, A., Brander, G., Isomura, K., Hesselmark, E., ... & de la Cruz, L. F. (2021). Much more than just shyness: the impact of social anxiety disorder on educational performance across the lifespan. Psychological medicine, 51(5), 861-869. https://doi.org/10.1017/S0033291719003908
43. Woody, S. R., Chambless, D. L., & Glass, C. R. (1997). Self-focused attention in the treatment of social phobia. Behaviour research and therapy, 35(2), 117-129. https://doi.org/10.1016/S0005-7967(96)00084-8
44. Yi, L. I., Gui-Zhi, L. U., & Yong, L. I. (2018). Self-Focused Attention and Social Anxiety: The Role of fear of negative evaluation and. Journal of Psychological Science, (5), 1261. http://www.psysci.org/EN/abstract/abstract10219.shtml
45. Young, J. E., Klosko, J. S., & Weishaar, M. E. (2003). Schema therapy. New York: Guilford, 254, 653-658. https://www.guilford.com/excerpts/young.pdf
ارسال پیام به نویسنده مسئول
| بازنشر اطلاعات | |
 |
این مقاله تحت شرایط مجوز کرییتیو کامنز (CC BY-NC-ND) قابل بازنشر است. |
This work is licensed under the Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International (CC BY-NC-ND 4.0)