آدرس ایمیل خود را وارد نمایید
ثبت
پیام خود را بنویسید
دوره 24، شماره 153 - ( پاییز 1404(آذر)، 1404 )
جلد 24 شماره 153 صفحات 33-13 |
برگشت به فهرست نسخه ها
Download citation:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:
ahmadi T, sharifi daramadi P, nikkhoo F, asgari M. (2025). Rehabilitation of Motor-spatial Mental Imagery and Body Image among Visually Impaired Individuals. Journal of Psychological Science. 24(153), 13-33. doi:10.61186/jps.24.153.13
URL: http://psychologicalscience.ir/article-1-2805-fa.html
URL: http://psychologicalscience.ir/article-1-2805-fa.html
احمدی طاهر، شریفی درآمدی پرویز، نیکخو فاطمه، عسگری محمد.(1404). توانبخشی تصویرسازی ذهنی حرکتی- فضایی و تصویر بدن در افراد با آسیب بینایی مجله علوم روانشناختی 24 (153) :33-13 10.61186/jps.24.153.13
استاد، گروه روانشناسی و آموزش کودکان استثنایی، دانشکده روانشناسی و علومتربیتی، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران ، dr_sharifidaramadi@yahoo.com
چکیده: (860 مشاهده)
زمینه: آسیب بینایی فرد را با مسائل و مشکلات زیادی روبرو میکند که زندگی او را تحتتأثیر قرار میدهد. بنابراین عوامل روانشناختی و محیطی میتواند منجر به ایجاد تصویر بدن منفی در افراد با آسیب بینایی شود.
هدف: هدف از پژوهش حاضر، مروری بر تحقیقات صورت گرفته در زمینه مداخلات مبتنی بر تصویرسازی ذهنی حرکتی-فضایی و تصویر بدن در افراد با آسیب بینایی است.
روش: روش بررسی دادهها در مطالعه فعلی به صورت مروری نظاممند بود. روششناسی آن مبتنی بر جمعآوری، طبقهبندی و خلاصه کردن یافتههای مقالات علمی- پژوهشی مرتبط با مداخلات تصویرسازیذهنی حرکتی- فضایی و تصویر بدن در افراد با آسیببینایی که بین سالهای 2010 تا 2023 میلادی برگرفته از پایگاههای اطلاعاتی اسکوپوس، گوگل اسکالر، پابمد، ابسکو، اریک، ساینس دایرکت و همچنین پایگاههای اطلاعاتی مرکز اطلاعات علمی جهاد دانشگاهی، پورتال جامع علوم انسانی، ایرانداک، مگیران، نورمگز با کلیدواژههای مداخلات تصویرسازی ذهنی، توانبخشی حرکتی، ادراک فضایی، تصویر بدن کودکان باآسیب بینایی و کودکان با آسیب بینایی انجام شده است. در جستجوی اولیه 68 مقاله انتخاب گردید و در ادامه 16 مقاله که عنوان آنها تصویرسازی ذهنی، توانبخشی حرکتی و فضایی و تصویربدن در افراد با آسیب بینایی بود، انتخاب شدند.
یافته ها: نتایج نشان داد که این مداخله برای بهبود تصویربدن در افراد با آسیب بینایی مناسب است. همچنین تصویرسازی ذهنی میتواند باعث بهبود عوامل تأثیرگذار بر تصویر بدن از جمله رسانهها و شبکههای اجتماعی، تفاوتهای جنسیتی، توصیفات کلامی، فعالیت بدنی و قلدری شود.
نتیجهگیری: با بررسی پژوهشها انجام شده میتوان نتیجه گرفت که مداخلات تصویرسازی ذهنی حرکتی-فضایی یکی از درمانهای مرتبط برای افراد با آسیب بینایی است و میتواند تصویربدن را در این افراد بهبود بخشد.
هدف: هدف از پژوهش حاضر، مروری بر تحقیقات صورت گرفته در زمینه مداخلات مبتنی بر تصویرسازی ذهنی حرکتی-فضایی و تصویر بدن در افراد با آسیب بینایی است.
روش: روش بررسی دادهها در مطالعه فعلی به صورت مروری نظاممند بود. روششناسی آن مبتنی بر جمعآوری، طبقهبندی و خلاصه کردن یافتههای مقالات علمی- پژوهشی مرتبط با مداخلات تصویرسازیذهنی حرکتی- فضایی و تصویر بدن در افراد با آسیببینایی که بین سالهای 2010 تا 2023 میلادی برگرفته از پایگاههای اطلاعاتی اسکوپوس، گوگل اسکالر، پابمد، ابسکو، اریک، ساینس دایرکت و همچنین پایگاههای اطلاعاتی مرکز اطلاعات علمی جهاد دانشگاهی، پورتال جامع علوم انسانی، ایرانداک، مگیران، نورمگز با کلیدواژههای مداخلات تصویرسازی ذهنی، توانبخشی حرکتی، ادراک فضایی، تصویر بدن کودکان باآسیب بینایی و کودکان با آسیب بینایی انجام شده است. در جستجوی اولیه 68 مقاله انتخاب گردید و در ادامه 16 مقاله که عنوان آنها تصویرسازی ذهنی، توانبخشی حرکتی و فضایی و تصویربدن در افراد با آسیب بینایی بود، انتخاب شدند.
یافته ها: نتایج نشان داد که این مداخله برای بهبود تصویربدن در افراد با آسیب بینایی مناسب است. همچنین تصویرسازی ذهنی میتواند باعث بهبود عوامل تأثیرگذار بر تصویر بدن از جمله رسانهها و شبکههای اجتماعی، تفاوتهای جنسیتی، توصیفات کلامی، فعالیت بدنی و قلدری شود.
نتیجهگیری: با بررسی پژوهشها انجام شده میتوان نتیجه گرفت که مداخلات تصویرسازی ذهنی حرکتی-فضایی یکی از درمانهای مرتبط برای افراد با آسیب بینایی است و میتواند تصویربدن را در این افراد بهبود بخشد.
فهرست منابع
1. افروز، غلامعلی. (1388). بررسی تحلیلی و مقایسه ای مبانی روانشناختی ویژگی های شناختی و روانی- اجتماعی جوانان نابینا و ناشنوا. روانشناسی و علوم تربیتی، 39(2)، 1-12. SID. https://sid.ir/paper/55639/fa
2. ارجمندنیا علی اکبر، عظیمی گروسی صمد، وطنی صباح، کاظمی رضایی علی. مطالعه اضطراب اجتماعی، خودپنداشت، و تصویر بدن در دانشآموزان با آسیب بینایی. فصلنامه سلامتروان کودک. ۱۳۹۶; ۴ (۱): ۹۹-۱۰۸. http://childmentalhealth.ir/article-۱-۱۹۹-fa.html
3. حسینی، سید محمد ضیاء؛ صیفوری، شهلا. (۱۳۹۱). تصویرسازی ذهنی در نابینایان مادرزاد. مجموعه مقالات دانشگاه علامه طباطبایی مجموعه مقالات هشتمین همایش زبان شناسی ایران (1) 468 – 479.
4. خرمی مقدم، محمد؛ شهرجردی، شهناز؛ عبداله زاده، ابراهیم؛ نعمتی، سجاد. (1396). تأثیر تمرینات شنای کرال سینه بر تعادل ایستای پسران دارای اختلال بینایی. دانشگاه علومپزشکی قم. 46-54. https://journals.indexcopernicus.com/search/article?articleId=1960565
5. ساداتی، سمیه سادات. (1387). تصویر سازی ذهنی در نابینایان. تعلیم و تربیت استثنایی. ۱۳۸۷; ۴ (۸۰ و ۸۱).http://exceptionaleducation.ir/article-۱-۱۶۸۴-fa.html
6. شریفی درآمدی پرویز. (1380). مقایسه توانایی شنیداری کودکان بینا نابینا در شناسایی و تجسم ویژگیهای شناختی - عاطفی آموزگاران، از روی صدای آنها. فصلنامه کودکان استثنایی. ۱ (۱): ۸۱-۱۰۳. -fa.html -۱-۵۱۵http://joec.ir/article-
7. رجبی سوران، علی مرادی خدیجه.)1395). مقایسۀ حافظه فضایی و جهتیابی فضایی در بین افراد نابینا، کمبینا و سالم. فصلنامه کودکان استثنایی. ۱۶ (۳): ۴۹-۶۴.http://joec.ir/article-۱-۲۸۹-fa.html
8. صادقی، سمانه؛ مهدوینژاد، رضا و کمالی، عاطفه. (1395). تعیین اثربخشی تمرینات ثبات مرکزی بر تعادل و سرعت راه رفتن دانشآموزان نابینا. پژوهش در توانبخشی ورزشی، (7) 4، 21-30.Doi:10.22084/rsr.2016.1590
9. هاشمی بخشی، مریم؛ افروز، غلامعلی؛ شریفی در آمدی، پرویز و غلامعلی لواسانی، مسعود. (1400). تحلیل تصویرسازی ذهنی پسران بینا و نابینا با و بدون تجربه بلوغ جنسی از ویژگیهای شخصیتی صوت معلم. توانمندسازی کودکان استثنایی، 12(4)، 68-77.Doi:10.22034/ceciranj.2021.273843.1530
10. یوسفی، صاحب؛ شریفی درآمدی، پرویز؛ رضایی, سعید و عسگری, محمد. (1400). توانبخشی حسی-حرکتی و ادراکی-فضایی با محوریت تعامل والد-کودک و ترس از حرکت در کودکان با آسیب بینایی: مطالعه مروری نظاممند. دوماهنامه علمی - پژوهشی طب توانبخشی 10(5) 868-879. Doi:10.32598/SJRM.10.5.19
11. یوسفیان محمود، یوسفی صاحب، نجفی فرد طاهره، احمدی فتانه. (۱۳۹۵). تأثیر آموزش تحرک و جهت یابی اولیه بر مهارت های حرکتی پیشرفته پسران آسیب دیده ی بینایی ۵ تا ۱۴ ساله شهر تهران. مجله روانشناسی و روانپزشکی شناخت. ۳ (1) ۱۰۲-۱۱۲. https://shenakht.muk.ac.ir/article-1-203-fa.html&sw
12. Afonso, A., Blum, A., Katz, B.F.G. et al. (2010). Structural properties of spatial representations in blind people: Scanning images constructed from haptic exploration or from locomotion in a 3-D audio virtual environment. Memory & Cognition, 38, 591–604. https://doi.org/10.3758/mc.38.5.591
13. Afrooz, G., A. (2016). Psychology and rehabilitation of children with Down syndrome. Tehran University Publications. https://www.iranketab.ir/book/65327-psychology-and-rehabilitation-of-slow-pace-children
14. Afrooz. (2009). Analytical and comparative study of psychological foundations of cognitive and psycho-social characteristics of blind and deaf youth. Journal of Psychology and Educational Sciences. (2) 39, 1-12. https://www.sid.ir/paper/55639/fa
15. Arjmandnia A, Azimi Garosi S, Vatani S, Kazemi Rezai A. (2017). Investigating Social Anxiety, Self-Image, and Body Image among Students with Visual Impairment. J Child Ment Health 4 (1):99-108. http://childmentalhealth.ir/article-1-199-fa.html
16. Ashikali EM, Dittmar H. (2010). Body image and restrained eating in blind and sighted women: A preliminary study. Body Image. 7(2):172-5. https://doi.org/10.1016/j.bodyim.2010.01.002
17. Auchus, M., Kose, G., & Allen, R. (1993). Body-image distortion and mental imagery. Perceptual and Motor Skills, 77(3), 719–728. Doi:10.2466/pms.1993.77.3.719
18. Belknap, K., Perreault, M., Lieberman, L., & Beach, P. (2023).Physical activity and functional body image in youth with and without visual impairments. British Journal of Visual Impairment, 41(4), 782-790. https://doi.org/10.1177/02646196221099151
19. Borzekowski, D. L., & Bayer, A. M. (2005). Body image and media use among adolescents. Adolesc Med Clin, 16(2), 289.313. Doi:10.1016/j.admecli.2005.02.010
20. Bronell, K. (1991). Dieting and the search for the perfect body where physiology and culture collide. Behavior Therapy, 22(1), 1-12. https://doi.org/10.1016/S0005-7894(05)80239-4
21. Cappagli G, Finocchietti S, Baud-Bovy G, Cocchi E and Gori M. (2017). Multisensory Rehabilitation Training Improves Spatial Perception in Totally but Not Partially Visually Deprived Children. Front. Integr. Neurosci. 11:29. https://doi.org/10.3389/fnint.2017.00029
22. Cash, T. F., & Smolak, L. (2011). Body image: A handbook of science, practice, and prevention (2nd ed.). The Guilford Press. https://psycnet.apa.org/record/2011-20792-000
23. Chambers, D., & Reisberg, D. (1985). Can mental images be ambiguous? Journal of Experimental Psychology: Human Perception and Performance, 11(3), 317–328. https://doi.org/10.1037/0096-1523.11.3.317
24. Chan, A. W., Peelen, M. V., & Downing, P. E. (2004).The effect of viewpoint on body representation in the extrastriate body area. NeuroReport, 15, 2407–2410. https://doi.org/10.1097/00001756-200410250-00021
25. Csernák, E., & Gombás, J. (2023).Perceptions of Body Image of Women with Blindness. Journal of Health and Rehabilitation Sciences. http://dx.doi.org/10.33700/jhrs.1.1.38
26. Gasperetti B. (2010). Dance Revolution and EyeToy Kinetic modifications for youths with visual impairments. Journal of Physical Education, Recreation & Dance. 81(4):15-55. https://doi.org/10.1080/07303084.2010.10598459
27. Dance, C.J.; Ward, J.; Simner, J. (2021). What is the Link Between Mental Imagery and Sensory Sensitivity? Insights from Aphantasia. Perception, 50, 757–782. https://doi.org/10.1177/03010066211042186
28. Daramadi Sharifi, P. (2001). Comparing the auditory ability of sighted and blind children in identifying and visualizing and cognitive-emotional characteristics of teachers from their voices. Scientific-research quarterly of exceptional children. 1 (1), 81-103. http://joec.ir/article-1-515-en.html
29. Darling, S., Uytman, C., Allen, R. J., Havelka, J., & Pearson, D. G. (2015). Body image, visual working memory and visual mental imagery. PeerJ, 3, e775. https://doi.org/10.7717/peerj.775
30. Dell’Erba, S., Scheller, M., de Sousa, A. A., & Proulx, M. J. (2024). Sociocultural Pressures, Internalization, and Body Esteem in Congenitally Blind, Late-Blind, and Sighted Men and Women. Journal of Visual Impairment & Blindness, 118(2), 73-84. https://doi.org/10.1177/0145482X241235167
31. Deopura, P. (2022). A Comparative Study of Body Image of Visually Impaired Adolescent in Rajasthan State. International Journal of Indian Psychology, 10(4), 2203-2210. Doi:10.25215/1004.208
32. Dittmar, H. (2008). Consumer culture, identity and well-being: The search for the material good life and body perfect. In R. Brown (ed.), European monograph in social psychology. East Sussex: Psychology Press. https://psycnet.apa.org/record/2007-02412-000
33. Downing, P. E., Jiang, Y., Shuman, M., & Kanwisher, N. (2001). A cortical area selective for visual processing of the human body. Science, 293, 2470–2473. https://doi.org/10.1126/science.1063414
34. Fredrickson, B. L., Roberts, T. A., Noll, S. M., Quinn, D. M., & Twenge, J. M. (1998). That swimsuit becomes you: Sex differences in self-objectification, restrained eating, and math performance. Journal of Personality and Social Psychology, 75, 269–284. https://doi.org/10.1037//0022-3514.75.1.269
35. Ghaderi, A., Welch, E., Zha, C. et al. (2022). Imagery Rescripting for Reducing Body Image Dissatisfaction: A Randomized Controlled Trial. Cogn Ther Res 46, 721–734. https://psycnet.apa.org/doi/10.1007/s10608-022-10295-z
36. Gerc, K. (2018). Self-image and body image characteristics in blind people: An empirical study. In T. M. Ostrowski, B. Piasecka, & K. Gerc (Eds.), Resilience and health: Challenges for an individual, family, and community (pp. 107–123). Jagiellonian University Press. https://ruj.uj.edu.pl/server/api/core/bitstreams/f543e740-9f1a-46fa-8adf-b3ae8cefc291/content
37. Grabe, S., Ward, L. M., & Hyde, J. S. (2008). The role of the media in body image concerns among women: A meta-analysis of experimental and correlational studies. Psychological Bulletin, 134(3), 460-476. https://doi.org/10.1037/0033-2909.134.3.460
38. Green, S. P., & Pritchard, M. E. (2003). Predictors of body image dissatisfaction in adult men and women. Social Behavior and Personality: An International Journal, 31(3), 215-222. https://doi.org/10.2224/sbp.2003.31.3.215
39. Greguol M, Gobbi E, Carraro A. (2014). Physical activity practice, body image and visual impairment: a comparison between Brazilian and Italian children and adolescents. Res Dev Disabil. 35(1):21-6. Doi:10.1016/j.ridd.2013.10.020
40. Grogan, S., & Richards, H. (2002). Body image: Focus groups with boys and men. Men and Masculinities, 4(3), 219-232. https://doi.org/10.1177/1097184X02004003001
41. Wolf, N. The Beauty Myth. Vintage Books: London. (1991). https://www.google.com/books/edition/The_Beauty_Myth/XgfokiNQl0sC?hl=en
42. Hallahan and Kaufman. (2015). Exceptional children, an introduction to special education. Mojtaba Javadian. Astan Quds Razavi Publications. 2006. https://www.gisoom.com/book/1776177
43. Haegele, J. A., & Porretta, D. (2015). Physical activity and school-age individuals with visual impairments: A literature review. Adapted Physical Activity Quarterly, 32(1), 68–82. https://doi.org/10.1123/apaq.2013-0110
44. Hakkinen A, Holopainen E, Kautiainen H, Sillanpaa E, Hakkinen K. (2006).Neuromuscular function and balance of prepubertal and pubertal blind and sighted boys. Acta Paediatr 95(10): 1277-83. https://doi.org/10.1080/08035250600573144
45. Hashemi Bakhshi, M., Afrooz, G. A., Sharifidaramadi, P., & GholaMali Lavasani, M. (2022). Analysis of mental imagery of blind and sighted boys with and without experience of sexual puberty of personality traits of teacher's voice. Empowering Exceptional Children, 12(4), 77-68. Doi:10.22034/ceciranj.2021.273843.1530
46. Holmes, E. A., Mathews, A., Mackintosh, B., & Dalgleish, T. (2008). The causal effect of mental imagery on emotion assessed using picture-word cues. Emotion, 8, 395–409. https://doi.org/10.1037/1528-3542.8.3.395
47. Holmes, E. A., & Mathews, A. (2010). Mental imagery in emotion and emotional disorders. Clinical Psychology Review, 30, 349–362. https://doi.org/10.1016/j.cpr.2010.01.001
48. Hosseini, S., M. Z, and Saifori, Sh. (2013). Mental imagery in congenitally blind. medical University Tehran. 25, 22-30. https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/1078855
49. Jameel, H. T., & Shamim, F. (2019). Relationship of Self-confidence with self body image of visually impaired children. Journal of Research in Psychology, 1(1), 9–11. https://doi.org/10.31580/jrp.v1i1.517
50. Kaplan-Myrth, N. (2000). Alice without a looking glass: Blind people and body image. Anthropology & Medicine, 7 (3), 27–299. https://doi.org/10.1080/713650612
51. Kolarik A. (2017). Blindness enhances auditory obstacle circumvention: Assessing echolocation, sensory substitution, and visual-based navigation. Plos one. 12(4): e0175750. https://doi.org/10.1371/journal.pone.0175750
52. KhoramiMoghadam M, Shahrjerdi Sh,AbdullahZadeh I. (2016). The effect of breast crawl swimming on static balance in visually impaired boys. Journal of Qom University of Medical Sciences. 11(6):46-54. [Persian]. https://journals.indexcopernicus.com/search/article?articleId=1960565
53. Madheswari, A. N., et al. (2016)."Raspberry PI Based Artificial Vision Assisting System for Blind Persons." International Journal of Advanced Engineering, Management and Science, vol. 2, no. 4, Apr. https://www.neliti.com/publications/239406/raspberry-pi-based-artificial-vision assisting-system-for-blind-persons
54. Mikeska, D., Jesina, O., Kudlacek, M., Janecka, Z., & Kalman, M. (2016). Determinants of physical activity and lifestyle of Czech 11-15 years old students with visual impairments. European Journal of Adapted Physical Activity, 9(2), 30–37. Doi:10.5507/euj.2016.008
55. Mirzadeh M, Fathi M, Attarzadeh Hosseini SR. (2017). Effect of rock climbing on cervical vestibular evoked myogenic potential, balance, body composition, and functional index in congenitally blind and sighted girls. Aud Vestib Res. 26(4):231-239. https://avr.tums.ac.ir/index.php/avr/article/view/650
56. Morelli F, Aprile G, Cappagli G, Luparia A, Decortes F, Gori M and Signorini S. (2020). A Multidimensional, Multisensory and Comprehensive Rehabilitation Intervention to Improve Spatial Functioning in the Visually Impaired Child: A Community Case Study. Front. Neurosci. 14:768. https://doi.org/10.3389/fnins.2020.00768
57. Nava, E., Tamè, L., Giurgola, S., & Bolognini, N. (2021). Congenital visual deprivation modulates the perception of own, but not others' body size. https://doi.org/10.21203/rs.3.rs-215187/v1
58. Panday, R., Srivastava, P., Fatima, N., Kiran. M. & Kumar, P. (2015). Depression, anxiety and stress among adolescent girls with congenital Visual impairment. Journal of Disability Management and Rehabilitation. 1 (1), 21-24. https://www.semanticscholar.org/paper/Depression-%2C-Anxiety-and-Stress-among-Adolescent-Panday Srivastava/55652c0a665d5660f692e2b90c35f08704594be4
59. Pearson, J., Naselaris, T., Holmes, E. A., & Kosslyn, S. M. (2015). Mental imagery: functional mechanisms and clinical applications. Trends in Cognitive Sciences, 19, 590–602. https://doi.org/10.1016/j.tics.2015.08.003
60. Peelen, M. V., & Downing, P. E. (2004). Selectivity for the human body in the fusiform gyrus. Journal of Neurophysiology, 93(1), 603–608.s. Gait & Posture. 2001;14(1):36–43. https://doi.org/10.1152/jn.00513.2004
61. Piekarski S,Lajoie Y, Paquet N. (2018). Effect of Transient Perturbations of Short-Term Memory on Target-Directed Blind Locomotion. Journal of motor behavior. 50:1: 2-7. https://doi.org/10.1080/00222895.2016.1271301
62. Pinquart, M., & Pfeiffer, J. P. (2012). Body image in adolescents with and without visual impairment. British Journal of Visual Impairment, 30(3), 122-131. https://doi.org/10.1177/0264619612458098
63. Rajabi S, AliMoradi K. (2016). Comparison between spatial memory and spatial orientation among blind, visually impaired, and normally sighted people. 16 (3):49-64. http://joec.ir/article-1-289-fa.html
64. Ritter, V., & Stangier, U. (2016). Seeing in the Mind’s eye: Imagery rescripting for patients with body dysmorphic disorder. A single case series. Journal of Behavior Therapy and Experimental Psychiatry, 50, 187–195. Doi:10.1016/j.jbtep.2015.07.007
65. Sadati, S. A. (2008). Mental imagery in the blind. Exceptional education. 4 (80), 81-80. http://exceptionaleducation.ir/article-1-1684-fa.html
66. Sadeghi S, Mahdavinezhad R, Kamali A. (2016). Effectiveness of core stabilization exercises on balance and gait speed of blind students (Persian). J Res Sport Rehabil. 4(7):21-30. https://rsr.basu.ac.ir/article_1590.html
67. Salomão SR, Mitsuhiro MR, Belfort R Jr. (2009). Visual impairment and blindness: an overview of prevalence and causes in Brazil. An Acad Bras Cienc. 81(3):539-49. Doi:10.1590/s0001-37652009000300017
68. Stephen, I. D., Sturman, D., Stevenson, R. J., Mond, J., & Brooks, K. R. (2018). Visual atten- tion mediates the relationship between body satisfaction and susceptibility to the body size adaptation effect. PloS one, 13(1), e0189855. https://doi.org/10.1371/journal.pone.0189855
69. Snyder, J. (2014).The visual made verbal: a comprehensive training manual and guide to the history and applications of audio description. Arlington,VA: American Council of the Blind, Inc. https://www.google.com/books/edition/The_Visual_Made_Verbal/WHorEAAAQBAJ?hl=en
70. Shamshiri M, Mohammadi N, Mohammadi M A, Heidarzadeh M, Mozafari N, Karimipour S et al. (2016).Lived Experience of Self-Care in Blind Individuals: A Phenomenological Study. Qom Univ Med Sci J 10 (3):28-37. http://journal.muq.ac.ir/article-1-844-fa.html 1080/00222895.2016.1271301
71. Sheppard, L., Eiser, C., & Kingston, J. (2005). Mothers, perceptions of children’s quality of life following early diagnosis and treatment for retinoblastoma. Child: Care, Health and Development, 31(2), 137–142. Doi:10.1111/j.1365-2214.2005.00498.x
72. SchmeidlER, Kirchner C. (2001). Adding audio description: Does it make a difference?. Journal of Visual Impairment & Blindness. 95(4):197-212. https://doi.org/10.1177/0145482X0109500402
73. Wagner, M. O., Haibach, P. S., & Lieberman, L. J. (2013). Gross motor skill performance in children with and without visual impairments—Research to practice. Research in Developmental Disabilities, 34(10), 3246-3252. https://doi.org/10.1016/j.ridd.2013.06.030
74. Wertheim, E. H., & Paxton, S. J. (2011). Body image development in adolescent girls. In T. F. Cash & L. Smolak (Eds.), Body image: A handbook of science, practice, and prevention (pp. 76–84.). New York, NY: Guilford. https://psycnet.apa.org/record/2011-20792-009
75. Wolffe, K. E. (2000). Growth and development in middle childhood and adolescence. In M. C. Holbrook & A. J. Koenig (Eds.), Foundations of education (Vol. 1, pp. 135–156). New York, NY: AFB Press. https://www.aph.org/product/foundations-of-education-volume-i-history-and-theory-of-teaching-children-and-youths-with-visual-impairments/
76. Yousefi, S., Hassanzadeh, S., Zebehazy, K. T., Najafi Fard, T., Murfitt, K., Sedghi Taromi, A., & Lavasani, M. G. A. (2023). The sound localization ability of students with visual impairment in goalball players, non-goalball players, and their peers with typical vision. British Journal of Visual Impairment,2023; 0(0). https://doi.org/10.1177/02646196231217406
77. Yousefi, S., Sharifi Daramadi, P., Rezayi, S., Asgari, M. (2021). Sensory-Motor and Perceptual Spatial Rehabilitation With a Focus on Parent-child Interaction and Fear of Movement in Children With Visual Impairment: A Systematic Review. The Scientific Journal of Rehabilitation Medicine, 10(5): 868-879. https://doi.org/10.32598/SJRM.10.5.19
78. Yousefian M,Yousefi o,Najafifard T, Ahmadi F. (2012). The effect of basic mobility and orientation training on advanced motor skills of visually impaired boys aged 5 to 14 years in Tehran. Journal of Cognitive Psychology and Psychiatry. 3(1):102-12. [Persian]. http://shenakht.muk.ac.ir/article-1-203-en.html
ارسال پیام به نویسنده مسئول
| بازنشر اطلاعات | |
 |
این مقاله تحت شرایط مجوز کرییتیو کامنز (CC BY-NC-ND) قابل بازنشر است. |
This work is licensed under the Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International (CC BY-NC-ND 4.0)