آدرس ایمیل خود را وارد نمایید
ثبت
پیام خود را بنویسید
دوره 24، شماره 146 - ( بهار 1404(اردیبهشت)، 1404 )
جلد 24 شماره 146 صفحات 337-321 |
برگشت به فهرست نسخه ها
Download citation:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:
Maleki sad Abadi S, peymani J, Tajvidi M, Malihialzackerini S, shahnazari M. (2025). Meta-Analysis of the Effectiveness of Psychological Interventions on the Quality of Life of Patients with Neurodegenerative Diseases in Iran. Journal of Psychological Science. 24(146), 321-337. doi:10.61186/jps.24.146.18
URL: http://psychologicalscience.ir/article-1-2909-fa.html
URL: http://psychologicalscience.ir/article-1-2909-fa.html
ملکی سعد آبادی سحر، پیمانی جاوید، تجویدی منصوره، ملیحی الذاکرینی سعید، شاه نظری مهدی.(1404). فراتحلیل اثربخشی مداخلات روانشناختی بر کیفیت زندگی مبتلایان به بیماریهای نورودژنراتیو در ایران مجله علوم روانشناختی 24 (146) :337-321 10.61186/jps.24.146.18
گروه روانشناسی، واحد کرج، دانشگاه آزاد اسلامی، کرج، ایران ، Javid.peymani@Kiau.ac.ir
چکیده: (9 مشاهده)
زمینه: بیماری نورودژنراتیو در اثر از بین رفتن پیشرونده نورونها در فرآیندی به نام تخریب عصبی ایجاد میشود. این دسته از بیماریها همراه با از دست دادن تدریجی توانشهای حسی- حرکتی، شناختی، ادراکی و رفتاری هستند.
هدف: هدف پژوهش حاضر، فراتحلیل تحقیقات انجامیافته در زمینه اثربخشی مداخلات روانشناختی بر کیفیت زندگی مبتلایان به بیماریهای نورودژنراتیو در ایران بود.
روش: روش این پژوهش فراتحلیل بود. از مجموعه پژوهشهای انجامشده در زمینه اثربخشی مداخلات روانشناختی بر کیفیت زندگی مبتلایان به بیماریهای نورودژنراتیو در ایران در فاصله سالهای 2015-2024، پژوهشهایی که از نظر روششناسی مقبول بود و ملاکهای ورود به این فراتحلیل را داشتند، تعداد 11 مطالعه بهصورت هدفمند انتخاب شد. مجموع نمونه افراد این مطالعه 314 نفر بود. مقالات مورد بررسی با نرمافزار CMA-2 مورد تحلیل قرار گرفتند. نمودار انباشت و نمودار قیفی و جدول سوگیری انتشار با استفاده از این نرمافزار رسم شد.
یافتهها: نتایج نشان داد مداخلات روانشناختی بر کیفیت زندگی مبتلایان به بیماریهای نورودژنراتیو موثر بودند. اندازه اثر از طریق d کوهن 6/0 بهدست آمد که نشاندهنده اندازه اثر بالا بود. برای تحلیل عدم تجانس از آزمون I2 و Q test استفاده شد و نتایج عدم تجانس معنیداری را نشان داده است (I2=92.792, P=0.001).
نتیجهگیری: نتیجه پژوهش حاضر حاکی از آن بود که اندازه اثر مداخلات روانشناختی بر کیفیت زندگی بیماران نورودژنراتیو در ایران قابل قبول است. این امر بیانگر اثر احتمالی افزایش دانش و آگاهی بیماران و همچنین سطح بینش خانواده این بیماران در مورد شاخصهای کیفیت زندگی در سطح کشور است.
هدف: هدف پژوهش حاضر، فراتحلیل تحقیقات انجامیافته در زمینه اثربخشی مداخلات روانشناختی بر کیفیت زندگی مبتلایان به بیماریهای نورودژنراتیو در ایران بود.
روش: روش این پژوهش فراتحلیل بود. از مجموعه پژوهشهای انجامشده در زمینه اثربخشی مداخلات روانشناختی بر کیفیت زندگی مبتلایان به بیماریهای نورودژنراتیو در ایران در فاصله سالهای 2015-2024، پژوهشهایی که از نظر روششناسی مقبول بود و ملاکهای ورود به این فراتحلیل را داشتند، تعداد 11 مطالعه بهصورت هدفمند انتخاب شد. مجموع نمونه افراد این مطالعه 314 نفر بود. مقالات مورد بررسی با نرمافزار CMA-2 مورد تحلیل قرار گرفتند. نمودار انباشت و نمودار قیفی و جدول سوگیری انتشار با استفاده از این نرمافزار رسم شد.
یافتهها: نتایج نشان داد مداخلات روانشناختی بر کیفیت زندگی مبتلایان به بیماریهای نورودژنراتیو موثر بودند. اندازه اثر از طریق d کوهن 6/0 بهدست آمد که نشاندهنده اندازه اثر بالا بود. برای تحلیل عدم تجانس از آزمون I2 و Q test استفاده شد و نتایج عدم تجانس معنیداری را نشان داده است (I2=92.792, P=0.001).
نتیجهگیری: نتیجه پژوهش حاضر حاکی از آن بود که اندازه اثر مداخلات روانشناختی بر کیفیت زندگی بیماران نورودژنراتیو در ایران قابل قبول است. این امر بیانگر اثر احتمالی افزایش دانش و آگاهی بیماران و همچنین سطح بینش خانواده این بیماران در مورد شاخصهای کیفیت زندگی در سطح کشور است.
فهرست منابع
1. احمدی، ابراهیم. (1401). مراقبه و ذهن آگاهی: کاهش دفاع های آنی و درنگیده در برابر اندیشۀ مرگ. پژوهش در سلامت روانشناختی. ۱۶ (۱)، ۱۶-۳۰. http://rph.khu.ac.ir/article-1-3955-fa.html
2. بقائی، بهاره.، و آقایی، اصغر.(1401). اثربخشی رواندرمانی مثبتگرا بر کیفیت زندگی، شادکامی و سطح معنایی آتشنشانان. طلوع بهداشت. ۲۱ (۲)، ۱-۱۶. Doi: 10.18502/tbj.v21i2.10337
3. پیروی، مریم.، نسلیاصفهانی، انسیه.، طهمورسی، نیلوفر.، و مقیمبیگی، عباس . (1401). مقایسه اثربخشی امیددرمانی و معنویتدرمانی بر کیفیت زندگی و شاخصهای زیستی زنان مبتلا به دیابت. فصلنامه روانشناسی کاربردی. 16(2)، 183-200. doi: 10.52547/apsy.2021.223605.1143
4. تازیکی، طیبه.، مؤمنی، خدامراد.، کرمی، جهانگیر.، و افروز غلامعلی. (1400). پیشبینهای کیفیت زندگی و بهزیستی روانشناختی مادران دانشآموزان کمتوان ذهنی با میانجیگری ذهنآگاهی مادر. پژوهش در سلامت روانشناختی، ۱۵ (۱) :۵۲-۶۴. URL: http://rph.khu.ac.ir/article-1-3980-fa.html
5. حیدری، مریم.، مامی، شهرام.، احمدی، وحید.، و خاموشیان، کیانوش. (1402). اثربخشی طرحوارهدرمانی با درمان شناختی رفتاری بر خودکارآمدی و کیفیت زندگی در زنان مبتلا به اماس. خانوادهدرمانی کاربردی، 4 (1): 554- 570.doi:10.22034/aftj.2023.375772.1849.
6. زهتاب، شریفه.، و طباطبائینژاد، فاطمهسادات. (1401). اثربخشی شناخت درمانی مبتنی بر ذهنآگاهی بر بهزیستی روانشناختی و کیفیت زندگی مراقبین سالمندان مبتلا به آلزایمر شهر اصفهان: یک مطالعه نیمه آزمایشی. مجله دانشگاه علوم پزشکی رفسنجان. ۲۱ (۲)، ۱۸۷-۲۰۶. Doi: 10.52547/jrums.21.2.187
7. صفارنیا، مجید.، زارع، حسین.، و مقتدری، مینا . (1398). اثربخشی امید درمانی مبتنی بر رویکرد مثبتنگر بر کیفیت زندگی و بهزیستی ر وانشناختی بیماران پارکینسون. مجله ایرانی روانشناسی سلامت، 2(1): 55-64. doi: 10.30473/ijohp.2020.47008.1049
8. مردانیولندانی، مریم.، و غفاری، زینب. (1394). اثربخشی معنادرمانی بر کیفیت زندگی بیماران مبتلا به ام اس شهرکرد. مجله دانشگاه علوم پزشکی ایلام، ۲۳ (۵)،۴۷-۵۶. URL: http://sjimu.medilam.ac.ir/article-1-2087 fa.html
9. مقتدری، مینا.، صفارینیا، مجید.، زارع، حسین.، علیپور، احمد.، و چیتساز، احمد. (1398). اثربخشی درمان ذهنآگاهی بر کیفیت زندگی و بهزیستی روانشناختی بیماران پارکینسون. مجله علوم روانشناختی، ۱۸(۸۳)،۲۲۲۱-۲۲۱۳. doi: 20.1001.1.17357462.1398.18.83.4.9.
10. مقدستبریزی، یوسف.، رجبی، رضا.، سبزیدیزجیکان، کامران.، نبوی، مسعود.، و رستمی، رضا . (1395). تأثیر تمرینهای نوروفیدبک بر تعادل، خستگی و کیفیت زندگی بیماران مبتلا به مالتیپلاسکلروزیس. فصلنامه پژوهشهای کاربردی روانشناختی، 7(4)، 89-100. doi: 10.22059/japr.2017.61082
11. میرزایی، غزل.، و حیدری، مصطفی. (1400). اثربخشی ذهن آگاهی بر کیفیت زندگی بیماران مبتلا به مولتیپل اسکلروزیس. فصلنامه روانشناسی تحلیلی شناختی، 2 (46)، 65-77. https://journals.iau.ir/article_686271.html.
12. یاوری، امیرحسین.، بحرینیان، سیدعبدالمجید.، مهرابیزادههنرمند، مهناز.، وزیری، شهرام.، و آهی، قاسم. (1400). تاثیر رواندرمانی بر اساس مدل تبیینگر افسردگی در بیماران مبتلا به مالتیپل اسکلروزیس بر کیفیت زندگی و رضایت زناشویی بیماران. مجله دانشکده پزشکی دانشگاه علوم پزشکی مشهد، 64(4)، 3138-3149. https://doi.org/10.22038/mjms.2021.23168.
13. Abolghasemi, A., Farhang, S., Taherifard, M., Kiamarsi, A., & Arabani, A.S. (2016). The effect of supportive-expressive therapy on hope and quality of life in patients with multiple sclerosis (MS). Archives of Psychiatry and Psychotherapy, 18(4), 20–27. https://doi.org/10.12740/APP/64975
14. Ahmadi, E. (2022). Meditation and Mindfulness: Reducing the Immediate and Delayed Defenses against the Thought of Death. Journal of Research in Psychological Health, 16(1), 16-30. (In Persian). http://rph.khu.ac.ir/article-1-3955-fa.html
15. Aza, A., Gómez-Vela, M., Badia, M., Begoña Orgaz, M., González-Ortega, E., Vicario-Molina, I., & Montes-López, E. (2022). Listening to families with a person with neurodegenerative disease talk about their quality of life: integrating quantitative and qualitative approaches. Health and Quality of Life Outcomes, 20(1), 76. https://doi.org/10.1186/s12955-022-01977-z
16. Azimian, M., Arian, M., Shojaei, S. F., Doostian, Y., Ebrahimi Barmi, B., & Khanjani, M. S. (2021). The Effectiveness of Group Hope Therapy Training on the Quality of Life and Meaning of Life in Patients with Multiple Sclerosis and Their Family Caregivers. Iranian Journal of Psychiatry, 16(3), 260–270. https://doi.org/10.18502/ijps.v16i3.6251.
17. Baghaei, B., & Aghaei, A. (2022). The Effectiveness of Positive Psychotherapy on Quality of Life, Happiness, Semantic Level of Firefighters. TB, 21 (2), 1-16. (In Persian). Doi:10.18502/tbj.v21i2.10337
18. Chen, P. Y., Su, I. C., Shih, C. Y., Liu, Y. C., Su, Y. K., Wei, L., Luh, H. T., Huang, H. C., Tsai, P. S., Fan, Y. C., & Chiu, H. Y. (2023). Effects of Neurofeedback on Cognitive Function, Productive Activity, and Quality of Life in Patients with Traumatic Brain Injury: A Randomized Controlled Trial. Neurorehabilitation and neural repair, 37(5), 277–287. https://doi.org/10.1177/15459683231170539.
19. Dhyani, P., Goyal, C., Dhull, S. B., Chauhan, A. K., Singh Saharan, B., Harshita, Duhan, J. S., & Goksen, G. (2023). Psychobiotics for Mitigation of Neuro-Degenerative Diseases: Recent Advancements. Molecular Nutrition & Food Research, e2300461. Advance online publication. https://doi.org/10.1002/mnfr.202300461
20. Dinneweth, J., & Gadeyne, S. (2024). Socioeconomic Disparities in Neurodegenerative Disease Mortality: A Population-Based Study among Belgian Men and Women Aged 65 or Older. Inquiry, 61;469580241237113. doi:10.1177/ 00469580241237113.
21. Edwards D.A. (2022). Using Schema Modes for Case Conceptualization in Schema Therapy: An Applied Clinical Approach. Frontiers in Psychology, 12, 763670. https://doi.org/10.3389/fpsyg.2021.763670.
22. Ghenţa, M., Matei, A., Mladen-Macovei, L., & Stănescu, S. (2022). Quality of Life of Older Persons: The Role and Challenges of Social Services Providers. International Journal of Environmental Research and Public Health, 19(14), 8573. https://doi.org/10.3390/ijerph19148573.
23. Gadhave, D. G., Sugandhi, V. V., Jha, S. K., Nangare, S. N., Gupta, G., Singh, S. K., Dua, K., Cho, H., Hansbro, P. M., & Paudel, K. R. (2024). Neurodegenerative disorders: Mechanisms of degeneration and therapeutic approaches with their clinical relevance. Ageing research reviews, 99, 102357. https://doi.org/10.1016/j.arr.2024.102357.
24. Ghodspour, Z., Najafi, M., & Rahimian Boogar, I. (2018). Effectiveness of Mindfulness-Based Cognitive Therapy on Psychological Aspects of Quality of Life, Depression, Anxiety, and Stress Among Patients with Multiple Sclerosis. Journal of Practice in Clinical Psychology, 6(4), 215-222. http://dx.doi.org/10.32598/jpcp.6.4.215.
25. Harorani, M., Karbasi Amel, A., Ahmadzadeh, A., Dolati, E., Masmouei, B., Khanianet, B., & Babakhanian, M. (2024). The Effectiveness of Mindfulness-Based Therapy on Quality of Life, Anxiety, and Depression in Individuals with Irritable Bowel Syndrome: A Systematic Review and Meta-Analysis. Middle East J Rehabil Health Stud.12(3), e144967.https://doi.org/10.5812/mejrh-144967.
26. Heidari, M., Mami, S., Ahmadi, V., & Khamooshian, K. (2023). The effectiveness of schema therapy with cognitive behavioral therapy on self-efficacy and quality of life in women with MS: a clinical trial study. Journal of Applied Family Therapy, 4(1), 554-570. (In Persian). doi: 10.22034/aftj.2023.375772.1849.
27. Kabat-Zinn, J. (2017). Too Early to Tell: The Potential Impact and Challenges—Ethical and Otherwise—Inherent in the Mainstreaming of Dharma in an Increasingly Dystopian World. Mindfulness, 8, 1125–1135. https://doi.org/10.1007/s12671-017-0758-2.
28. Kelser, B. M., Teichner, E. M., Subtirelu, R. C., & Hoss, K. N. (2024). A review of proposed mechanisms for neurodegenerative disease. Frontiers in aging neuroscience, 16,1370580.https://doi.org/10.3389/fnagi.2024.1370580.
29. Kobel, F., Erim, Y., & Morawa, E. (2021). Predictors for successful psychotherapy: Does migration status matter?. PloS One, 16(9), e0257387. https://doi.org/10.1371/journal.pone.0257387.
30. Liu, H., Gan, Q., Tan, J., Sun, X., Liu, Y., & Wan, C. (2023). The association between quality of life and subjective wellbeing among older adults based on canonical correlation analysis. Frontiers in Public Health, 11, 1235276. https://doi.org/10.3389/fpubh.2023.1235276.
31. Lopez, S.J., Floyd, R.K., Ulven, J.C., & Snyder, C.R. (2000). Hope therapy: Helping clients build a house of hope. In C. R. Snyder (Ed.), Handbook of hope: Theory, measures, and applications (pp. 123–150). Academic Press. https://doi.org/10.1016/B978-012654050-5/50009-9
32. Mardani, M., & Ghafari, Z. (2015). The Effectiveness of Logotherapy on Quality of Life among MS Patients in Shahrekord. Journal of Ilam University Medical Science, 23(5), 47-56. (In Persian). URL: http://sjimu.medilam.ac.ir/article-1-2087-fa.html
33. Mathur, S., Gawas, C., Ahmad, I. Z., Wani, M., & Tabassum, H. (2023). Neurodegenerative disorders: Assessing the impact of natural vs drug-induced treatment options. Aging medicine (Milton (N.S.W)), 6(1), 82–97. https://doi.org/10.1002/agm2.12243.
34. Meira, M. do V., Silva, R. S. da, Chochinov, H. M., Medeiros, M. O. S. F. de, Ferreira, M. M. de M., & de Góes Salvetti, M. (2024). Effects of Dignity Therapy on individuals with amyotrophic lateral sclerosis: Case studies. Palliative and Supportive Care, 22(3), 517–525. doi:10.1017/S1478951523001888.
35. Mirzaei, G.H, & Heydari, M. (2021). The effectiveness of mindfulness on the quality of life of patients with multiple sclerosis. Journal of Analytical-Cognitive Psychology, 12(46): 65-77. (In Persian). https://journals.iau.ir/article_686271.html.
36. Moghadas Tabrizi, Y., Reza, R., Sabzi, K., Nabavi, M., & Rostami, R. (2017). The Effects of Neurofeedback Training on Balance, Fatigue and Quality of Life in Patients with Multiple Sclerosis. Applied Research Psychological Quarterly, 7(4), 89-100. (In Persian). DOI: 10.22059/JAPR.2017.61082
37. Moghtaderi, M., Saffarinia, M., Zare, H., Alipour, A., & Chitsaz, A. (2019). Effectiveness of the mindfulness therapy on the life quality and psychological wellbeing of parkinson patients. Journal of Psychological Science. 18(83), 2213-2221. (In Persian). doi: 20.1001.1.17357462.1398.18.83.4.9.
38. Nauta, I. M., van Dam, M., Bertens, D., Kessels, R. P. C., Fasotti, L., Uitdehaag, B. M. J., Speckens, A. E. M., & de Jong, B. A. (2024). Improved quality of life and psychological symptoms following mindfulness and cognitive rehabilitation in multiple sclerosis and their mediating role for cognition: a randomized controlled trial. Journal of neurology, 271(7), 4361–4372. https://doi.org/10.1007/s00415-024-12327-y.
39. Peyravi, M., Nasli Esfehani, E., Tahmooresi, N., & Moghimbeigi, A. (2022). Comparison of The Effectiveness of Hope Therapy and Spiritual Therapy on Quality of Life and Biological Indicators in Women with Diabetes. Applied Psychology, 16(2), 200-183. (In Peraian). https://doi.org/10.52547/apsy.2021.223605.1143
40. Raiisi, F. (2020). The Relationships Between Pain Perception and Quality of Life in Addicts. International Journal of Musculoskeletal Pain Prevention, 5(2), 350-356. https://doi.org/10.52547/ijmpp.5.2.350.
41. Raiisi, F. (2022). Cognitive Analysis of Quality of Life Metaphors from the Perspective of Health Promotion Students. Health Education and Health Promotion, 10(2), 233-238. http://hehp.modares.ac.ir/article-5-55358-en.html
42. Raiisi, F., Amini, F., & Khani, M. (2020). Investigating the Relationship Between Skeletal-Muscular Pains and Quality of Life among Nursing and Midwifery Students. IJMPP; 5 (2), 336-343. Doi: 10.52547/ijmpp.5.2.336.
43. Raiisi, F., Tehranizadeh, M., & Amini, F. (2020). Determining the Contribution of Quality of Life for Addicts based on Family Communication Pattern and Spiritual Intelligence. Health Educ Health Promot, 8(3), 155-160. URL: http://hehp.modares.ac.ir/article-5-44351-en.html
44. Saffarinia, M., Zare, H., & Moghtaderi, M. (2019). Effectiveness of the Package of Hope Therapy Based on Positivist Approach on the Life Quality and Psychological Wellbeing of Parkinson Patients. Iranian Journal of Health Psychology, 2(1), 55-64. (In Persian). doi: 10.30473/ijohp.2020.47008.1049
45. Schaffler, Y., Probst, T., Jesser, A., Humer, E., Pieh, C., Stippl, P., Haid, B., & Schigl, B. (2022). Perceived Barriers and Facilitators to Psychotherapy Utilisation and How They Relate to Patient's Psychotherapeutic Goals. Healthcare (Basel, Switzerland), 10(11), 2228.. https://doi.org/10.3390/healthcare10112228
46. Schuman-Olivier, Z., Trombka, M., Lovas, D. A., Brewer, J. A., Vago, D. R., Gawande, R., Dunne, J. P., Lazar, S. W., Loucks, E. B., & Fulwiler, C. (2020). Mindfulness and Behavior Change. Harvard Review of Psychiatry, 28(6), 371–394. https://doi.org/10.1097/HRP.0000000000000277.
47. Simpson, R., Posa, S., Langer, L., Bruno, T., Simpson, S., Lawrence, M., Booth, J., Mercer, S. W., Feinstein, A., & Bayley, M. (2023). A systematic review and meta-analysis exploring the efficacy of mindfulness-based interventions on quality of life in people with multiple sclerosis. Journal of Neurology, 270(2), 726–745. https://doi.org/10.1007/s00415-022-11451-x
48. Snyder, C.R. (2000). Hypothesis: There is hope. In C.R. Snyder (Ed.), Handbook of hope: Theory, Measures, and Applications (pp. 3–21). Academic Press. https://doi.org/10.1016/B978-012654050-5/50003-8
49. Taziki, T., Momeni, K.M., Karami, J., & Afroz, G. (2021). Predictors the quality of life and psychological well-being of mothers of students with intellectual disabilities mediated by the mother's mindfulness. Journal of Research in Psychological Health, 15(1), 4. (In Persian). http://rph.khu.ac.ir/article-1-3980-fa.html.
50. Tekaya, A. B., Bouzid, S., Kharrat, L., Rouached, L., Galelou, J., Bouden, S., Tekaya, R., Saidane, O., Mahmoud, I., & Abdelmoula, L. (2023). Health-Related Quality of Life and Associated Factors Among Patients with Knee Osteoarthritis. Current Rheumatology Reviews, 19(3), 355–361. https://doi.org/10.2174/1573397119666230201152219
51. Yavari, A., Bahrainian, A., Mehrabizadeh Honarmand, M., Vaziri, S., & Ahi, G. (2021). The effect of psychotherapy based on the explanatory model of depression in patients with multiple sclerosis on the quality of life and marital satisfaction of patients. Medical Journal of Mashhad, 64(5). (In Persian). https://doi.org/10.22038/mjms.2021.23168.
52. Wilson, D. M., 3rd, Cookson, M. R., Van Den Bosch, L., Zetterberg, H., Holtzman, D. M., & Dewachter, I. (2023). Hallmarks of neurodegenerative diseases. Cell, 186(4), 693–714. https://doi.org/10.1016/j.cell.2022.12.032.
53. Zehtab, S., & Tabatabaeinejad, F.T. (2022). The Effectiveness of Mindfulness-Based Cognitive Therapy on Psychological Well-Being and Quality of Life in Caregivers of the Elderly with Alzheimer's disease in Isfahan City: A Quasi-Experimental Study. Journal of Rafsanjan University of Medical Sciences, 21(2),187-206. (In Persian) Doi: 10.52547/jrums.21.2.187
ارسال پیام به نویسنده مسئول
| بازنشر اطلاعات | |
 |
این مقاله تحت شرایط مجوز کرییتیو کامنز (CC BY-NC-ND) قابل بازنشر است. |
This work is licensed under the Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International (CC BY-NC-ND 4.0)